​​​             ​ កោះស្រឡៅគឺជាកោះមួយដែលស្ថិតនៅជាប់ក្នុងដែនសមុទ្រកោះកុងដែលយើងធ្វើដំណើរពីទីរួមខេត្តកោះកុងរយៈពេល  ២​ម៉ោង​ដោយជិះទូកដ ឬ កន្លះម៉ោងដោយជិះ អូប័រ តាមដងព្រែកដែលមានព្រៃកោងកាងអមសងខាង និង​ ដៃសមុទ្រប្រទាក់ខ្វាត់ខ្វែងគ្នាយ៉ាងស្រស់ស្អាតគួរអោយចង់គយគន់​ធ្វើអោយអារម្មណ៍ស្រស់ស្រាយពេលដែលអ្នកគ្រប់គា្នទៅដល់ទីនោះ។  កោះស្រឡៅ មានដែនសហគមន៍មួយមានឈ្មោះថាសហគមន៍កោះស្រឡៅ ដែលបានបង្កើតឡើងក្នុងរំឡុងឆ្នាំ២០០០-២០០២ ដែលស្ថិតនៅ ភូមិកោះស្រឡៅ ឃុំកោះកាពិ ស្រុកកោះកុង ខេត្តកោះកុង ដែលមានប្រជាជន ជាង២០០គ្រួសាររស់នៅទីនោះ និង ជាសហគមន៍មួយដែលមានព្រៃកោងកាងស្អាតបំផុតជាប់ជាមួយផែនទីអភិរក្សព្រៃកោងកាងពាមក្រសោបនៅក្នុងប្រទេស​ក   ម្ពុ​ជា និង ជាសហគមន៍គំរូដែលមានបរិស្ថានស្អាតជាងគេផងដែរ ហើយសហគមន៍មួយនេះមានសក្តានុពលខ្លាំងក្នុងវិស័យទេសចរណ៍ធម្មជាតិ និងជាកន្លែងដែលទេសចរណ៍ចូលចិត្តថតរូបព្រៃកោងកាងដែលឈរបង្អួតសម្រស់នៅតាមមាត់ព្រែកដែលមានឆ្នេរខ្សាច់ពណ៌សអមជាមួយ ព្រមទាំង សកម្មភាពសហគមន៍កំពុងធ្វើការនេសាទផងដែរ។

          ដោយសារសហគមន៍ទទួលបានប្រាក់ចំណូលមួយផ្នែកធំបានមកពីផលនេសាទ និងមួយផ្អែកទៀតទទួលបានពីវិស័យទេសចរណ៍ហើយបានធ្វើអោយជីវភាពរបស់ពួកគាត់ធូធារ និងកូនៗបានចូលសាលាទទួលការអប់រំខ្ពស់ ហើយការរស់នៅមានសុខភាពអនាម័យល្អ។ តែមកទល់នឹងពេលនេះ សហគមន៍កំពុងតែទទួលការគម្រាមកំហែងយ៉ាងខ្លាំងនែការបាត់បង់ផលនេសាទ និងធនធានធម្មជាតិ ដូចជា ព្រៃកោងកាង ឆ្នេរខ្សាច់ និងប្រពន័្ធជីវចំរុះផងដែរ។ មូលហេតុទាំងអស់នេះគឺបណ្តាលមកពី ការបូមខ្សាច់ពីសំណាក់ក្រុមហ៊ុនដែលមិនបានគោរពទៅតាមលកខណ័្ឌពេញលេញ និងការប្រើប្រាស់សារជាតិគីមីដែលធ្វើអោយប្រភពមច្ឆាជាតិផុតពូជ កំឡុងពេលនេះដែរ កោះមួយជាកោះប្រវត្តិសាស្រ្តដែលប្រជាជននៅតែចងចាំមិនអាចបំភ្លេចបាននោះបានបាក់លិចចូលទៅក្នុងសមុទ្របាត់ទៅនៅសល់តែឈ្មោះរហូតមកដល់សព្វនេះហើយកោះនោះមានឈ្មោះថា កោះកា​បុង។​ ដោយសារមូលហេតុទាំងអស់នេះហើយ ដែលធ្វើអោយសហគមន៍​កោះស្រឡៅទាំងមូលត្រូវធ្លាក់ចុះ​​​​ ទាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនេសាទ និងក្មេងៗត្រូវបោះបង់ការសិក្សាដោយសារជីវភាពខ្វះខាត​។

     បច្ចប្បន្ន ក្រុមហ៊ុនបូមខ្សាច់កាន់តែមានសកម្មភាពខ្លាំងខ្លាឡើងៗដោយពុំមានកា​​រអន្តរាគមន៍ពីសំណាក់អជ្ញាធរក្នុងតំបន់ឡើយ ហើយថែមទាំងមិនចូលរួមជាមួយសកម្មភាពរបស់សហគមន៍ក្នុងការទប់ស្កាត់​បញ្ឍប់ការបូមខ្សាច់​ និង​សកម្មភាពសំអាតអនាម័យភូមិទៀតផង ដោយគាត់លំអៀងនិងរើសអើងថាមកពីគណបក្សនេះគណបក្សនោះជាដើម។

​           ចុងបញ្ចប់សូមអោយរាជរដ្ឋាភិបាល សម្តេចហ៊ុនសែន ជួយអន្តរាគមន៍​និងដោះស្រាយអោយប្រជាពលរដ្ឋដែលកំពុងជួបទុក្ខកង្វល់យ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងសហគមន៍កោះស្រឡៅទាំងមូលផង។ព្រោះប្រជាជនមិនចង់ឃើញសហគមន៍កោះស្រឡៅមួយនេះត្រូវរងការបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិរលាយបាត់ដោយសារក្រុមហ៊ុនបូមខ្សាច់យ៉ាងអនាធិបតេយ្យបន្តទៀតបានឡើយ​។

អត្ថបទ Apoch, Phalla

រូបភាព Apoch

          ១៨​ ​មេសា​ ២០១៥​ កម្មវិធី​​សប្បុរសធម៌​​ឆ្ពោះទៅកាន់​​ភូមិទួល​​ ល្វា ឃុំវាល​ ស្រុកគងពិសី​​ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ​ នៃសាលាបឋម​សិក្សា​អង្គព្រះពាន្ត​​។

          ក្រុមរីកសាយ​ ​នឹង​ ​​ក្រុម​សម្ព័ន្ធអ្នក​សរសេរ​បាន​ដឹកនាំ​សមាជិក​ក្រុម​ នឹងក្រុម​និសិ្សត​ចំនួន​ ៣៦នាក់​​ ក្នុងនោះមាន​ស្រី​ ១៦នាក់​​ បានបង្កើតកម្មវិធីសប្បុរសធម៌មួយក្នុង​គោលបំណងនាំយកសំភារៈសិក្សា មានសៀវភៅ​ ប៊ិច ខ្មៅដៃ កាតាប​ ជរ័លុប​​ សំលៀកបំពាក់ ព្រមទាំងសំភារៈមួយចំនួនទៀតផងដែរដើម្បីយកទៅផ្តល់ជូនសិស្សានុសិស្ស​ និង​ ការិយាល័យរដ្ឋបាល ដែលកំពុងមានការខ្វះខាតក្នុងវិស័យអប់រំក្នុងនោះក្រុមនិស្សិតមានកម្មវិធីបង្ហាត់បង្រៀននិងលេងល្បែងប្រាជ្ញាផ្សេងៗក៏ដូចជាបង្កើនចំនេះដឹងនិងបង្ករភាពសប្បាយរីករាយដល់ពួកក្មេងៗផងដែរ។ លោក ឡូ វុទ្ធី ជាប្រធានក្រុមរីកសាយបានអោយដឹងថាសំភារៈទាំងនេះបានមកពីបណ្តាសប្បុរសជាននានា និងការរួមចំនែកពីក្រុមយុវជនរបស់យើងផងដែរ លោកបានបន្តថាសព្វថ្ងៃនេះលោកមានការសប្បាយចិត្តខ្លាំងមែនទែនដែលសន្ទុះនៃយុវជនយើងបានលះបង់កំលាំងកាយចិត្តក៏ដូចថវិការផ្ទាល់ខ្លួនចូលរួមជួយការងារសង្គមយ៉ាងសកម្មគួរអោយកត់សំគាល់ ក្នុងនោះដែរលោកបានថ្លែងអោយដឹងផងដែរថាវាជារឿងល្អមួយសំរាប់ពួកគាត់នឹងបានទទួលយកបទពិសោធន៍ល្អៗក្នុងសង្គម និង យល់ច្បាស់ពីវប្បធម៌ចែករំលែកចេះជួយគ្នាទៅវិញទៅមកដើម្បីប្រទេសជាតិមានការរីកចំរើនទៅថ្ងៃអនាគត។

​                                           

            បញ្ហាដែលកើត​មាននៅសាលាអង្គព្រះពាន្ត សាលាបឋមសិក្សាអង្គព្រះពាន្តបានកសាងឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៩៧ ដែលជាអំណោយរបស់សម្តេចហ៊ុនសែននិងលោកជំទាវ​ប៊ុនរានី សព្វថ្ងៃសភាពនៃសាលាបឋមសិក្សានេះបានស្រុតគ្រឹះធ្វើអោយអាគារសាលានេះប្រេះញែកជាពីរដែលកំពុងរងការព្រួយបារម្ភជាខ្លាំង ព្រោះវាអាចបង្ករគ្រោះថ្នាក់ដល់សិស្សដែលកំពុងសិក្សា។ សូមបញ្ជាក់ថាសាសាបឋមសិក្សាអង្គព្រះពាន្តនេះ មានអាគារមួយខ្នង៦បន្ទប់ ពីថ្នាក់កំរិតមតេ្តយដល់ថ្នាក់ទីប្រាំមួយ និង បណ្ណាល័យមួយបន្ទប់ បើក្រលេកទៅមើលមានអាគារចាស់មួយខ្នងទៀតមាន៣បន្ទប់ដែលរងការខូចខាតតាំងពីឆ្នាំ១៩៨៧មក ប៉ុន្តែពុំមានថវិការជួសជុលអោយប្រើប្រាស់បាន សរុបចំនួនសិស្សទាំងអស់មាន ២៤០នាក់ ស្រី១៩៧នាក់​។ លោក ចាប ឌឿន ជានាយករងនៃសាសាបឋមសិក្សាអង្គព្រះពាន្ត បានមានប្រសាសន៍ថា គាត់ពិតជាមានការព្រួយបារម្មណ៍ខ្លាំងណាស់ដែលខ្លាចសាសាមួយខ្នងនេះបាក់សង្កត់សិស្សកំពុងរៀន គាត់បានមានប្រសាសន៍បន្តថាសាលានេះពិតជាមានអាយុកាលខ្លីមែនទែន ដោយប្រហែលជាការសាងសង់ខុសស្តង់ដាទើបវាឆាប់ខូចខាតបែបនេះ។ លោក គង់​ សុជា​​ ​ជាជំទប់ទី ១ក្នុងឃុំវាល បានមានប្រសាសន៍ថាមិនដឹងថាជាកូនគេកូនយើងនោះទេដែលអាចប្រឈមនិងការគ្រោះថ្នាក់ដោយសាការបាក់សង្កត់ជាយថាហេតុដោយមើលមិនឃើញក្នុងថ្ងៃណាមួយ។ លោកគ្រូ ឯក តយ ជាគ្រូបង្រៀន បានមានប្រសាសន៍ថាសព្វថ្ងៃគាត់កំពុងព្រួយបារម្មណ៍ថានេះរដូវដើមវស្សាជិតចូលមកដល់ហើយនិងមានខ្យល់ ភ្លៀង អាចធ្វើអោយអាគារមួយខ្នងនេះរងការបាក់សង្កត់ដល់សិស្សកំពុងរៀន។ សំរាប់ដំណោះស្រាយបច្ចុប្បន្ន លោក​ អ៊ុម ឆន ជានាយកសាលាបានអោយដឹងថាសំរាប់ដំណោះស្រាយបញ្ហាបច្ចុប្បន្នលោកនឹងស្នើរសុំ វត្តអង្គព្រះពាន្ត អោយសិស្សរៀនបណ្តោះអាសន្នសិនទំរាំមានការការគាំទ្រកសាងសាលាឡើងវិញ។

          ការសំណូមពរ លោក អ៊ុម ឆន ជានាយកសាលាបឋមសិក្សាអង្គព្រះពាន្ត និងរួមមានលោក នាយករង លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ សិស្សានុសិ្ស ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ និង ជំទប់ឃុំវាល សូមសំណូមពរអោយរាជរដ្ឋាភិបាល ក៏ដូចតាមបណ្តាស្ថាប័ននានាដែលមានចិត្តសប្បុរសជួយសង្រ្គោះកសាងសាលាមួយខ្នងនេះឡើងវិញសំរាប់ជួយគាំទ្រនិងលើកកំពស់ដល់វិស័យអប់រំនៅក្នុងប្រទេស កម្ពុជា។

អត្ថបទនិង​ រូបភាព​ ដោយ​ Apoch

ចូលរួមជាមួយអារ៉ែងតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិនៅកម្ពុជា.

​  អំ​ពើ​ឃាត​កម្មបានកើតឡើង​យ៉ាងក​ក្រើកនាពេល​ថ្មីៗនេះ ​ខណៈ​ពេលដែល​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​បានចូលរួ​មយ៉ាងសកម្មជា​មួយ​និង​មជ្ឈ​មណ្ឌល​សិទិ្ធ​មនុស្ស​កម្ពុជាដើម្បី​បញ្ចប់និ​ទណ្ឌភា​ពនៅ​កម្ពុជា។​​​ជាការពិត​ប្រទេស​កម្ពុជា ​ការគោរព​សិទ្ធិមនុស្សនៅមិន​ទាន់​មានភាព​ពេញលេញ​នៅឡើយ ​ជាក់​ស្តែងដូ​ចជាកា​រស្វែងរ​កចាប់ខ្លួនមុ​ខឃាតករ​​​និង​កាត់​ទោសឧ​ក្រិដ្ឋជន​​ដែល​ប្រព្រឹត្ត​បទ​ល្មើស​ជាច្រើន​ក្នុង​សង្គមខែ្មរ​ពុំ​ដែលបាន​ទទួល​ភាព​ច្បាស់​លាស់​និង​យុត្តិធម៌​សម្រាប់ពួក​គាត់ទេ។​ ​ដូចជា​ការកា​ត់ទោស​ខ្មែរ​ក្រហម​ ​ពួកជ​នដែលប្រ​ព្រឹត្តបទ​ល្មើស​ទាំងនោះ​បែរជា​រស់​នៅ​មានសេ​រីភាពនិង​ជីវភាព​លំដាប់​ថ្នាក់​ផ្កាយ​៥ទៅវិញ។​​ ​ចំណែក​ប្រជា​ជន​ដែល​រងគ្រោះ​ក្នុង​របបប្រល័យពូជ​សាសន៍​ ​បែរជា​រស់នៅ​យ៉ាង​លំបាក​វេទ​នាក្រោ​មការជិះ​ជាន់ពីសំ​ណាក់​ពួកមាន​អំណាច។

​តើយុត្តិ​​ធម៌នៅ​ឯណា? ​ហើយ​ឯណា​ទៅពាក្យថា​សិទ្ធិ​មនុស្ស​សម្រាប់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ?

​ប្រជា​ជនខ្មែរ​ដែលរ​ស់នៅ​ជុំវិញ​​បឹង​ទន្លេសាប​ក្នុង​ខេត្តសៀម​រាប​ ​កំពង់ធំ ​កំពង់​ឆ្នាំង​​បាន​មានប្រ​សាសន៍ថា​ពូក​គាត់​មាន​ការ​ព្រួយ​​​បារ​ម្ភ​យ៉ាង​ខ្លាំងចំពោះ​ចំនួន​ត្រី​មានកា​រថយចុះ​ចំនួន​៨០​ទៅ​៩០​ភាគរយ​ចាប់ពីឆ្នាំ​១៩៧៩​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​គាត់​បាន​មានប្រ​សាសន៏ថា​ការនេ​សាទ​ភាគ​ច្រើនជា​ជន​ជាតិ​វៀត​ណាម​ដែល​មាន​លក្ខណះ​ទ្រង់​ទ្រាយធំ។

ជាការពិតប្រជាជនដែលរស់នៅលើផ្ទះអណ្តែតទឹកតាមដងទន្លេសាបមុខរបរនេសាទជាមុខរបរទីមួយសំរាប់ការចិញ្ចឹមជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ចំពោះការធ្វើស្រូវនៅរ​ដូវ​ទឹក​សំរក​វិញវាមិ​នអំណោយ​ទាន​សំរាប់​ពួក​គាត់ទេ​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្នដោ​យបំរែបំរួលអា​កាស​ធាតុ​មិន​ទៀង​ទាត់ ​ពេល​ខ្លះ​ទឹកជំ​ន​ន់ឡើង​មក​លឿ​នខុសពី​ធម្មតា​ធ្វើអោយ​គាត់​ប្រមូល​ផល​មិន​ទាន់។

ពួកគាត់​បាន​អោយ​ដឹង​ផងដែ​រថា​ចំពោះ​ការ​កំណត់​ច្បាប់​ជល​ផល​ថ្មីរប​ស់លោក​ហ៊ុនសែន​មិន​អោយ​ពូក​គាត់នេ​សាទខុស​ច្បប់​ប៉ុន្តែ​សំរាប់វៀតណា​មអាច​នេសាទ​ខ្នាត​ធំបាន ​គាត់ថា​ហេតុអី​គាត់ជា​ប្រជា​ជន​ខ្មែរ​គ្រាន់​នេសាទជា​របរ​សំរាប់​ចិញ្ចឹម​ជីវិត ​និង​រស់​នៅសាមញ្ញក៏ធ្វើអោយ​ពួក​គាត់​ពិបាក​ក្នុងការ​រស់​នៅយ៉ាងនេះ? ​ពួក​គាត់​បាន​បន្តអោយ​ដឹងថា​ចាប់ពី​២០មុ​នមក​ដល់ប​ច្ចុប្បន្ន​ការ​រស់ជួ​បការលំ​បាកប៉ុន្ត​តែដោយសារ​ទីទាល់​ក្រខ្លាំ​ងពេក​និង​មិន​ដឹងថា​ប្រកប​មុខ​របរ​អ្វីក្រៅពី​នេសាទ​ទើបគា​ត់ទ្រាំ​ប្រក​បរប​រនេះ​មក​ដល់​បច្ច​ប្បន្ន។

ចុងក្រោយពូកគាត់សំណូមពរអោយរាជរដ្ឋាភិបាលត្រូតពិនិត្យការនេសាទខា្នតធំរបស់ជនជាតិវៀតណាមដែលកំពុងធ្វើសកម្មភាពនៅតាមដងទន្លេសាបដូចជាការដាក់ ​ឆ្នុកនេះ ​ជាដើម​ ​ដែលវា​នឹង​អោយ​បាត់​បង់ត្រី​អស់ជា​មិនខា​ននៅ​ពេល​ខាង​មុខនេះ។