Hierbij stel ik mijn kandidaat voor het premierschap bij de verkiezingen van 22 november. Bij al mijn beslissingen als premier, zal ik alles in het werk stellen om het profijt voor de meesten het grootst te laten zijn; hoe meer mensen profiteren van het beleid, hoe beter het beleid.
Social beleid voor een menswaardig bestaan voor iedereen. Hieronder de hoofdpunten van mijn programma:
Economie en belastingen
Om innovatie en betere lonen te stimuleren, sta ik voor een grootschalige belastinghervorming.
Belasting op loon uit arbeid gaat omlaag; laagste schaal 30%, tot een modaal inkomen. Vanaf modaal tot drie keer modaal 37,5%, en vanaf drie keer modaal 45%.
Winstbelasting, dividendbelasting en belasting op andere inkomsten dan uit arbeid gaat als basis naar 90%. Ook dit wordt een geschaald percentage, met lagere percentages voor lagere winsten. Hierbij moeten nog wat details uitgewerkt worden; dit percentage geldt met name voor winsten en inkomsten vanaf 10 miljoen euro per jaar. Dat gezegd hebbende, uiteraard zijn lonen en R&D-kosten belastingaftrekbaar. Daarbij daalt dit percentage, zo gauw een bedrijf een sociaal loonbeleid heeft; denk hierbij aan een hoogste tot laagste inkomen ratio van maximaal 40:1; denk hierbij aan salarissen zo hoog maken dat de laagst verdienende medewerkers geen zorg- of huurtoeslag meer kunnen krijgen. Ook hier moet nog over de laatste details worden gedebatteerd, maar bedrijven die een sociaal loonbeleid voeren, betalen nog maar 50% winstbelasting. Het laagste belastingpercentage op inkomsten uit andere zaken dan arbeid, zal altijd hoger zijn dan het hoogste belangpercentage op inkomsten uit arbeid.
Bedrijven die hun personeel zo weinig betalen, dat deze medewerkers alle mogelijke toeslagen nodig hebben om te overleven, betalen, vanaf 10 miljoen euro per jaar winst, 100% winstbelasting, totdat alle kosten van de aan hun medewerkers betaalde toeslagen zijn terugbetaald. De staat levert geen bijdrage meer aan grote winsten. Nadat de kosten van de toeslagen zijn terugbetaald, geldt het standaardtarief van 90%.
Belastingen op fossiele brandstof worden gelijkgesteld: een liter kerosine kost even veel aan belasting als een liter diesel of benzine, als ook een kuub gas en een kilo kolen. Ook stookolie voor boten heeft dezelfde belasting.
Naast dit alles, gaat de Belastingdienst grootschalig moderniseren. Er komt nieuwe software met een betere database; de Q-schijf komt te vervallen. Om dit voor elkaar te krijgen, gaan procesmanagers met medewerkers en softwareontwikkelaars in gesprek, om een database en software te ontwikkelen die precies past bij de behoeften van de Belastingdienst en haar processen. Deze nieuwe software is geen gemoderniseerde user interface over de bestaande database heen; het is een compleet nieuwe database en software.
Vanaf de implementatie van de nieuwe software, zal er een team opgezet worden dat de hele Q-schijf leeg gaat halen, en al die informatie in de nieuwe database gaat zetten, zodat op termijn het uitzoekwerk dat, bijvoorbeeld, nodig is om de toeslagenaffaire op te lossen, veel minder arbeidsintensief wordt.
Algemeen maatschappelijk belangrijke bedrijven
Het beleid van de afgelopen 30 jaar heeft aangetoond dat regelgeving niet kan garanderen dat er op een nette manier met mensen om wordt gegaan door bedrijven. Dit is nu te ver aan het gaan; het is hoog tijd om echte verandering te brengen.
De regering zal de markt op gaan; het zal bedrijven die van maatschappelijk groot belang zijn, oprichten om de ondergrens aan te geven, hoe bedrijven met mensen om horen te gaan. Wat mij betreft gaat dit om een bank, een woningcorporatie voor sociale huurwoningen en het openbaar vervoer. Daarnaast worden de hardware van gas, water en elektriciteit weer onder staatstoezicht geplaatst (lees: beheerd door één staatsbedrijf) en wordt één van de grote leveranciers genationaliseerd. Ten slotte komt de basiszorg weer volledig onder staatsbeheer.
Op deze manier zal het nooit meer nodig zijn een failliete bank met belastinggeld te redden; op deze manier vloeit er geen belastinggeld meer in private bankrekeningen via zorgtoeslag (naar verzekeraars) en netbeheerders.
Al deze bedrijven draaien zonder winstoogmerk, maar zullen zeker geen gouden bergen weggeven aan hun klanten noch hun directie. Als bestaande of nieuwe aanbieders van gas/water/elektriciteit, banken en verzekeraars betere diensten kunnen leveren dan de ondergrens die de staatsbedrijven aanbieden, dan mogen zij uiteraard op de markt opereren. Maar niet langer op kosten van de belastingbetaler, zoals veelal nu het geval is. Uiteraard, ook als ze hun klanten minder goed behandelen dan de staatsbedrijven, mogen deze bedrijven op de markt opereren. Als klanten daarvoor gaan, zijn ze vrij in hun keuze.
Sommige mensen hebben mij ook de suggestie gegeven om hier telecom aan toe te voegen, of ziekenhuizen. Wat de staat wel gaat doen, en wat niet, zal in debat moeten worden bepaald. Dit is een maatschappelijke discussie; deze zal breed gevoerd moeten worden.
Milieu
De mens is haar eigen habitat aan het verpesten. Dit weten we al sinds de jaren 1970; het is de hoogste tijd hier echt iets aan te doen. Maar laten we het wel doen met het juiste, eerlijke motief: we willen de wereld leefbaar houden voor de mens als diersoort. Op korte termijn betekent dit dus, dat we ons heel hard in moeten zetten om de natuur dusdanig te behouden, dat zij de mens als diersoort kan blijven ondersteunen. Want laten we wel wezen: als we de natuur alleen willen behouden, kunnen we beter zo doorgaan als we nu bezig zijn; zonder de mens is de natuur op den duur beter af.
Alle extra belastingen op kerosine (zie hierboven) en vliegen (zie hieronder) komen ten goede aan het staatsspoorbedrijf, zodat treinkaartjes gratis of spot goedkoop kunnen worden.
De luchthavens Eindhoven en Rotterdam worden gesloten (en indien haalbaar en in overleg met Duitsland, Maastricht ook). Vluchten naar bestemmingen waar je binnen 12 uur met de trein kunt komen, worden verboden (ook voor privétoestellen). Op vluchten naar bestemmingen waar je tussen 12 en 24 uur kunt komen met de trein, komt per persoon een toeslag van €100,-; voor privetoestellen wordt dat €1500,- per vlucht. Voor vluchten naar bestemmingen verder weg dan dat, geldt een toeslag van €50,- per persoon.
Uitzondering hierop, zijn vluchten waarvoor ten minste 80% hernieuwbare brandstoffen worden gebruikt; deze vluchten zijn de komende tien jaar toeslag vrij.
Zoals gezegd, de extra inkomsten hieruit komen ten goede van het spoor en de bus; vooral bij de eerste zal geïnvesteerd worden in hogere snelheden en hogere frequentie. Ook zal er in Europa gelobbyd worden voor een maglev netwerk tussen alle hoofdsteden.
Buitenlui, boeren en burgers
In de natuur recreëren is fantastisch. Echter, de geschiedenis wijst uit dat wij mensen ons niet kunnen gedragen. De oproep om alleen voetstappen achter te laten, is onhaalbaar; te veel mensen geven daar geen gehoor aan.
Om de paar wilde dieren die nog in ons kleine landje verkeren wat rust te gunnen, zal per natuurgebied bekeken worden wat afgesloten kan worden – met als doelstelling slechts 25% van de oppervlakte van de natuurgebieden toegankelijk te maken voor mensen.
De slogan ‘geen boeren, geen eten’ is aantoonbaar onzinnig. Er zijn veel efficiëntere, energie zuinigere en bestrijdingsmiddelen armere manieren om alle soorten eten te maken; inclusief vlees. Dergelijke fabrieken opzetten, zal aantrekkelijk gemaakt worden – het belastingvoordeel voor R&D in die richting zal groter zijn dan algemene R&D. Hoe groot, zal in debat duidelijk worden.
Het romantische beeld van het boeren landschap, zoals herhaaldelijk geschetst door de veehouders, moet werkelijkheid worden. Dit is nu niet het geval: boerderijen zijn grote industriële complexen, met af en toe een dier buiten.
Om dit te bewerkstelligen, stoppen alle subsidies voor veehouders die niet over willen stappen op biologische veeteelt. Dit geldt voor alle dierenhouderijen. Het resultaat zal een lagere vleesproductie zijn; maar zoals gezegd, zijn er veel efficiëntere manieren om vlees te produceren. Aan de consumentbehoefte voor vlees zal hierdoor worden voldaan.
Boeren die een biologisch bedrijf gaan voeren, hoeven niet te vrezen voor hun inkomen. Voor hen blijven subsidies beschikbaar die hun jaarinkomen houden op hetzelfde niveau als dat het nu is. Deze subsidies zullen vormgegeven worden, in goed overleg met de belangenorganisaties.
Boeren die hierom willen stoppen met hun bedrijf, zullen royaal worden gecompenseerd. Hun bedrijf en grond zal worden gebruikt voor de ontwikkeling van natuurgebied.
Woningcrisis
Er zijn heel erg veel woningen nodig in Nederland. Daar tegenover staat dat we te veel kantoor- en industriële panden hebben. Er zal geld beschikbaar komen voor de sociale woningcorporatie die het Rijk gaat opzetten om dergelijke panden op te kopen, en om te bouwen tot sociale huurwoningen. Deze corporatie zal zonder winstoogmerk zorgen dat iedereen in Nederland op een fatsoenlijke manier kan wonen; dankzij de locatie van de voorgenoemde panden, zal dit in de buurt zijn van werkgelegenheid, waardoor de druk op verkeer (zowel openbaar vervoer als wegen) zal afnemen.
Immigratie en arbeid
Op dit moment benaderen we immigranten door eerst te kijken of ze echt zielig zijn, en laten ze dan toe, aanvankelijk gesteund door de staat. Dit gaat veranderen.
In het systeem dat ik voorsta, zal alle immigranten eerst gevraagd worden wat voor vaardigheden ze hebben. Is er in ons land een (ernstig) tekort aan arbeidskrachten in het veld waarin immigranten vaardigheden hebben, dan krijgen deze mensen een stoomcursus Nederlands en een korte cursus in hun vaardigheid, om zeker te weten dat hun vaardigheden aan onze standaarden voldoen. Vervolgens kunnen zij gelijk aan het werk, zonder verdere steun van de staat.
Immigranten zonder vaardigheden waar tekorten in zijn, zullen worden behandeld volgens het huidige plan: veiligelanders zullen terug moeten naar hun thuisland.
Daarnaast zal ontwikkelingshulp opnieuw worden opgezet. Aan het eind van de vorige eeuw is dit in rap tempo afgebouwd, en tien jaar later zijn de vluchtelingenstromen enorm toegenomen. Ik vind het verbazingwekkend dat zo weinig mensen het verband hiertussen hebben gezien. Om de vluchtelingenstroom te verminderen, is het zaak geld te investeren in de landen waar ze vandaan komen, zodat het interessanter wordt om daar te blijven.
JGGZ
De afgelopen decennia is er structureel geld weggehaald bij de jeugd geestelijke gezondheidszorg. Dat, terwijl er vooral tijdens de corona crisis, heel veel meer behoefte is aan deze zorg.
In het kader van, onder andere, suïcidepreventie zal hier weer meer in worden geïnvesteerd – uiteraard in nauw overleg met de zorgverleners.
Ook op dit gebied zullen de commerciële prikkels uit deze omgeving gehaald worden. Zorg moet op één staan; efficiëntie is daaraan ondergeschikt.
Conclusie
Uiteraard zijn er nog veel andere grote en kleine uitdagingen die mijn regering het hoofd zal moeten bieden. Wat er ook op ons pad komt, de oplossing die we kiezen, zal volgens het principe uit de opening gezocht worden: welk pad is voordeliger voor de massa?
Deze socialisatie van gelden passen we niet toe omdat dit altijd of tot in lengte van dagen de beste oplossing is. Uiteraard zijn er ook momenten wanneer het nodig is investeerders een steuntje in de rug te geven. Echter, dit is sinds de jaren 1980 al gebeurd. Dat was toen nodig. Maar dit beleid heeft zijn langste tijd gehad. Het heeft er ondertussen voor gezorgd dat de verschillen tussen arm en rijk zo groot zijn geworden, dat een groot deel van de bevolking het vertrouwen in de regering heeft verloren; velen geloven zelfs dat de regering gerund wordt door een schaduwelite die maar één hoger doel dient. Het is tijd om dit om te keren; het is tijd om het beleid te veranderen. Het is tijd om te gaan zorgen voor de meeste mensen, in plaats van het grote geld.
Daarom ben ik beschikbaar voor het premierschap. De partij die zich achter dit programma durft te scharen, kan op mijn volledige inzet rekenen.