what a heck

HINAING

Ano ang kasalanan ko

(hinaing ng DENR)

I

Hindi ba’t ikaw ang nagputol ng mga puno

Nagkakaingin at illegal logging ng todo

Ngayong ang baha ay hanggang bubungan mo

Bakit ngayon ako ang sinisisi mo?

II

Ilang beses na kitang pinagsasabihan

Na kagubata’y alagaan at paka-ingatan

Di mo nililingap at pinapakinggan

Ang aking babala para sa yong kaligtasan.

III

Hindi ba’t ikaw rin ang nagbubutas ng ating kabundukan,

Gamit ang naglalakihang makina binubutas ang kalupaan

Bundok pinapasabog at nagtatayo ng minahan

Sa yamang lupa wala kang pakundangan

IV

Ngayong nabaon ka sa ilalim ng minahan

At ang iyong katawan diyan ay natatabunan

Ako ngayon ay iyong tatakbuhan

At sisisihin sa iyong kasalanan?

V

Mga hayop sa kagubatan wala ng masilungan

Di ka na nahabag sa kanilang katayuan

Ilan nilang pirasong lahi ngayo’y nagkukulang

Katawan nilang nanlalamig wala ng makublihan.

VI

Ano ang kasalanan ng “Kagawaran ng kapaligiran at likas na yaman”

At ngayo’y iyong sinisisi sa mga nararanasan

Gayong hindi mo ko pinakinggan, ako’y naiusap naman

Ngunit lahat ng batas ko’y nilabag mo’t tinalikdan.

Ano ang kasalanan ko

(hinaing ng BFAR)

I

Hindi bat ikaw ang sumira sa ilog at karagatan,

Kung magtapon ka ng basura ay ganun na lamang

Mga yamang tubig ay iyong pinaparusahan

Hindi mo naiisip pagkain mo ay galing diyan.

II

Ngayong ito’y namamaho’t amoy ay umaalingasaw

Reklamo ka ng reklamo, at kung kanino nagbibintang

Wala ka ng maihaing sariwang pagkain sa yong hapag kainan

Kaya dala nito ay panganib sa yong kalusugan.

III

Ang “Kawanihan ng mga Palaisdaan at mga Yamang-tubig”

Ay nanghihikayat ng pag-aalaga pero iyong binabalewala

Sa kampanya ng ahensiya ka di man lang tumalima

Anong kasalanan ko kung sa yamang tubig ikaw’y ay kapos na?

Ano ang kasalan ko,

(hinaing ng DOH)

I

Hindi ba’t ikaw ang nagbuga ng maitim na usok

Na sadyang  ang amoy ay nakakasulasok

Kahit alam mong sa baga ito pumapasok

Wala kang pakialam ang mundo man ay malapok.

II

Ngayong “ozone layer” ay paubos na ang balot

At ang init ng mundo’y, hanggang buto kung tumagos

Ngayon sa ki’y nakatanghod, problema’y ipapapasagot

Hindi ba’t ikaw ang dahilan kaya mundo’y nauupos?

III

Bakit ako ang sinisisi mo sa banta ng kalusugan

Mga malnourished na bata sa kin paaalagaan

Di ba dapat ikaw ang siyang nananagot diyan

Tungkulin yan ng isang responsableng mamamayan?

IV

Ilalim ng tulay at  daanan, ginagawa mong tirahan

Gayong sa probinsya malawak ang yong kalupaan

Sino bang may sabi na sumiksik sa kamaynilaan

At dito’y ipagsapalaran buhay mo’t kalusugan

V

Mga kanal at estero, hindi mo na iginalang

Hindi mo na nililinis, ginagawa pang basurahan

Ngayong binabaha ka at umaapaw sa karumihan

Dinulot nito sa yo’y sakit na peste sa katawan.

VI

“Kagawaran ng kalusugan” na sa inyo’y namumuno

Di nagkulang sa paalala, programa ay binubuo

Walang humpay sa pag-alalay sa iyo’y laging sumasamo

Ngunit di ka tumalima, matitigas ang inyong ulo.

Ang tanging Hinaing Ko:

I

Ano ang kasalanan ko, hinaing din ng gobyerno

Bakit sa  tuwing may problema ako ang sinisi mo

Welga dito, welga doon ang siyang ginagawa mo

Hindi mo naiisip mga pagkukulang mo?

II

Kung iyong hinahangad mundong maayos at perpekto

Huwag sanang talikdan responsibilidad ninyo

Bigyang pahalaga mga yaman ng mundo

Ito’y para sa kapakanan ng lahat ng tao

III

Bawat isa sa atin ay may pananagutan

Sa ipinagkaloob sa tin ng Diyos na likas na yaman

Huwag sanang iwanan ang gobyerno sa kampanya at laban

Sa pagpapanatili ng LIKAS NA YAMAN.

    Isang araw, habang naglalaro ang mga batang ipis, nabanggit ni Ermis sa kaibigang si Pitis ang kanyang pagnanais na makapasok sa loob ng malaking bahay at makapunta sa kusina nito. Niyaya niya ang kanyang kaibigan na pumunta sila doon subalit tinanggihan siya nito. “Bakit mo naman gustong makapunta doon? Sabi ng nanay ko huwag daw akong pupunta dun kasi delikado daw dun.” sabi ni Pitis kay Ermis. “Wala! Gusto ko lang makarating doon at makita kung anong meron sa loob ng kusina nun na wala sa mga basurahang napupuntahan natin.” Gusto ko rin lang matikman ang pagkain sa kusina nila”. sabi ni Ermis         

    Dahil ayaw siyang samahan ng kaibigan at dahil na rin sa pagnanais na makarating sa kusina ng malaking bahay, pinuntahan ni Ermis si Dungis at eto ang niyaya niya. ” Dungis, nakapunta ka na ba sa malaking bahay? Gusto kong makapasok dun samahan mo ako.” Sabi nito kay Dungis. “Aba oo! pagmamalaking sabi ni Dungis. “Nakapasok na ako dun at napakasarap dun. Yung mga pagkain nila hindi bulok na gaya ng kinakain natin sa loob ng basurahan! Ang mga platong dinaanan ko puro makikintab at ang pagkaing nasa lamesa puro masasarap! “Paano mo nakain ang pagkaing nasa lamesa? Tanong nito ka Dungis. “Kasi walang takip yung pagkain na naiwan nung katulong dun sa lamesa kaya kaagad kong nagapangan at natikman. Ang sarap pala ang hindi bulok na pagkain! Pagmamalaking sabi ni Dungis. “Talaga!, gusto ko rin matikman yun! “ang sabi ni Ermis. “Pero kailangang mabilis ka tumakbo kapag pumasok ka dun at matalas ang pakiramdam para kapag may tao makakatakbo kaagad tayo. Delikado kasi dun e.” paalala ni Dungis.       

    Napagkasunduan ng dalawa na pumunta sa malaking bahay kaya isang hapon habang namamahinga ang mga magulang ni Ermis, dahan-dahan itong lumabas at mabilis na tumakbo palabas ng bahay. Hinanap nya si Dungis dahil ito ang napagkasunduan nilang oras ng pagpasok sa malaking bahay. Pero ng sandalinga yun di niya makita si Dungis. Dahil sa gutom na si Dungis nauna na pala itong pumunta sa malaking bahay. Dahan dahan itong pumasok sa malaking gate para unti unting makapsok sa kusina ng bahay. Subalit di pa man siya nakakatuntong sa may pintuan ng kusina nakita na siya ng isang matabang babae na nagwawalis. Bahagya siyang nagtago sa gilid ng pinto para di makita ng matabang babae subalit nakita pala siya nito. Agad siyang hinabol ng hampas at wasiwas ng walis na hawak ng babae. Mabuti na lang at mabilis tumakbo si Dungis at agad nitong natakasan ang galit na galit na matabang babae at ang hampas ng mahabang walis nito.      

       Samantalang nasa may kalsada pa rin si Ermis at hinihintay si Dungis. Dahil sa inip napagpasyahan niyang pumunta na lang kahit mag-isa sa malaking bahay kahit pinagbabawalan na ng mga magulang at sa kabila ng babala ng kaibigang si Tipis. Habang naglalakad ito patungo sa malaking bahay nasalubong niya si Dungis na humahangos sa pagtakbo at napahiga ito sa pagod. “O Dungis san ka ba galling kanina pa kita hinahanap. Inip na nga ako paghihintay sayo e!” ang sabi ni Ermis. “aaaaahhhh!,” hingal ni Dungis.. Hinabol ako ng matandang babae dun sa malaking bahay buti nalang di ako naabutan! Pagod na pagod ako pagtakbo.” Ang tugon ni Dungis. Huwag na tayong tumuloy sa malaking bahay baka may manghabol ulit sa atin di ko na kakayanin pa ang tumakbo pagod na pagod na ako.” pag-ayaw ni Dungis. “Ano??!! Kanina pa ko hintay ng hintay at handa na nga ako pumunta doon tapos ngayon aayaw ka. Balak ko na nga lang pumunta kahit mag-isa e. Alam mo namang matagal ko ng pangarap na makarating doon.” Paghihimutok ni Ermis. “Delikado ngayon Hermis e mahina na katawan ko tsaka wag ka na lang tumuloy baka mapahamak ka rin lang. Ang tatapang ng mga tao doon at tiyak na di tayo paliligtasin kapag nahuli tayo. Ako nga takot na takot kanina buti na lang mabilis ako tumakbo”, sabi ni Dungis. ” Ah basta, kung ayaw ako na lang pupunta dun kahit mag-isa!” sabay talikod sa nanghihinang si Dungis.                

      Sa katigasan ng ulo ni Ermis, kahit marami ng nagasabi na huwag pupunta sa lugar na yun, nagpatuloy pa rin siya. Lalo itong naging matapang dahil sa sama ng loob kay Dungis na nangakong sasamahan siya pag punta doon. Narating niya ang gate ng malaking bahay. Nagpatingatingala siya at namangha sa ganda ng bahay. Nagpatuloy siya pagpasok at sa may likod na pinto siya dumaan para di mapansin ng mag katulong na nagsisipaglinis ang bakuran. Namangha siyang lalo ng mapasok niya ang kusina. Tuwang tuwa siya dahil pakiramdam niya di diya mapahamak sa lugar na yun. Maliban sa napakalinis at tahimik, napakabango pa ng mga pagkaing nakahain sa lamesa. Tama nga pala ang sabi ni Dungis na mukhang masarap ang mga pagkain dito kesa dun sa basurahan na palagi nilang kinukunan ng pagkain. Tuwang tuwa siyang gumapang sa mga plato, nagpadulas sa makintab sa sahig at naglaro laro s sa mga malilinis na kutsara at baso. Ang hindi niya alam nakikita na pala siya ng mayordoma ng bahay at dali dali nitong kinuha ang pang-spray para sa mga ipis. Hinabol siya nito habang winiwisik ang spray sa kanyang katawan. Nagsisigaw si Hermis at tumakbo ng mabilis pero hindi siya nakaligtas sa malupit na spray ng ipis. Hindi siya tinigilan ng galit na galit na spray hangga’t hindi siya bumabagsak sa sahig.             

Nanghihina na si Hermis at din na niya maigalaw ang kanyang mga paa at tuluyan na siyang napahiga sa sahig. Habang nakatiyaha at nauubusan ng hininga, naalala niya ang sabi ng kanyang mga magulang.. Kung nakinig lamang siya sa paalala ng mga ito sana hindi niya naranasan ang ganito. Kung hindi lamang naging matigas ang ulo niya sana ay matagal pa niyang makakasama ang kanyang pamilya. Naisip niya ngayon na ang di pagsunod at pagpapahalaga sa sinasabi ng mga magulang lalo na kung ito ay para sa kabutihan ay nagdudulot ng kapahamakan. Sana pinahalagahan na lang niya ang bilin ng mga magulang at sumunod na lang dito para hindi siya napahamak. Nagsisisi man siya nagayon pero wala na siyang magawa. At dito’y nanigas na ang katawan ni Hermis at tuluyan ng nalagutan ng hininga.