Trump se eie beitelwerk laat die pilare om hom nou een vir een intuimel

Arrie Rossouw, Vrye Weekblad, 8 Jan 2021

Die regse opstand in Washington DC is aangevuur deur misleiding, leuens en samesweringsteorieë, en ’n narsistiese psigopaat wat nie kan vat dat hy die verkiesing verloor het nie. Pres. Donald Trump se roekelose leierskap van die afgelope vier jaar het twee weke voor hy die mag vreedsaam aan Joe Biden moes oorhandig, gelei tot ’n tragiese laagtepunt in die meer as 245-jarige bestaansgeskiedenis van Amerika, skryf ARRIE ROSSOUW.

FORT COLLINS, COLORADO. – Op 11 Maart 1994 het my Beeld-kollega wyle Andriette Stofberg uit Mmabatho, destydse hoofstad van Bophuthatswana, berig vanaf die toneel waar drie lede van die Afrikaner-Weerstandsbeweging (AWB) gesterf het as deel van ’n gewapende staatsgreeppoging deur honderde AWB-lede om die destydse tuislandpresident Lucas Mangope se bewind teen ’n interne burgerlike opstand te probeer beskerm.

Terwyl een van hul makkers reeds dood gelê het langs hul motor en hulle, ook sleg gewond, by Andriette gepleit het vir water, het sy aan hulle gevra: “Wat doen julle hier?” En hulle het geantwoord: “Ons is nie hier omdat ons hier wil wees nie. Ons is hier omdat die topstruktuur gesê het ons moet hier wees. Dis die leiers wat gesê het ons moet hier wees. Dis Eugène Terre’Blanche (destydse AWB-leier).”

Minute later is die twee gewondes koelbloedig deur ‘n lid van die Bophuthatswana-weermag doodgeskiet – ‘n daad waarvoor hy later by die WVK amnestie gevra het. Maar Terre’Blanche het skotvry daarvan afgekom.

Misplaaste lojaliteit

Woensdag 6 Januarie 2021, toe ek die chaotiese regse insurreksie teen die Amerikaanse Kongresgebou (Capitol) in die Amerikaanse hoofstad gadeslaan, het die AWB-lede se laaste woorde aan my gevreet; nie omdat ek destyds dalk nie genoeg simpatie met hul tragiese noodlot geopenbaar het nie, maar omdat ek net weer besef het hoe maklik liggelowige mense deur onverantwoordelike leiers mislei kan word en dan die hoogste prys vir hul misplaaste lojaliteit betaal.

Daardie Mmabatho-tragedie was die draaipunt in die verregses se pogings om die eerste demokratiese verkiesing in Suid-Afrika te probeer keer. Maar dit was ook die begin van die einde van Terre’Blanche en sy wit weerstandsbeweging. Duisende ontnugterde AWB-lede en simpatiseerders het hul rug op Terre’Blanche gedraai. Hy het op ’n keer in Pretoria se hoofstraat oneervol van sy perd geval en het ’n paar jaar later half vergete aan die hand van twee swart plaaswerkers aan sy einde gekom.

Eergister se regse opstand in Washington DC was aangevuur deur misleiding, leuens en samesweringsteorieë, en ’n narsistiese psigopaat wat nie kan vat dat hy die verkiesing verloor het nie. Pres. Donald Trump se roekelose leierskap van die afgelope vier jaar het twee weke voor hy die mag vreedsaam aan Joe Biden moes oorhandig, gelei tot ’n tragiese laagtepunt in die meer as 245-jarige bestaansgeskiedenis van Amerika.

Net by een vorige geleentheid – in Augustus 1814 – is die Kongresgebou bestorm en binnegeval toe Britse soldate tydens die 1812-Oorlog die gebou aan die brand gesteek het.  

Diegene wat al die imposante Kongresgebou op die wal van die Potomacrivier in Washington besoek het, sal weet dat dié tuiste van die Huis van Verteenwoordigers en die senaat ontsag inboesem. Dis ryk aan meer as twee eeue se geskiedenis en parlementêre tradisie. Dit het al verskeie oorloë beleef, gasheer gespeel vir meer as 40 presidente tydens hul jaarlikse State of the Union-redes en is al deur tientalle buitelandse staatshoofde besoek of toegespreek.

Simbool van vryheid en demokrasie

Maar bo alles is die Kongresgebou vir Amerikaners (en vir miljoene demokrate oor die wêreld heen) die belangrikste simbool van vryheid en demokrasie. Miljoene Amerikaners reis jaarliks na die hoofstad om hul Kongresgebou te besoek en te gaan kyk hoe hul verkose verteenwoordigers debatteer en werk om hul lewe te verbeter. Vir baie is dit soos heilige grond. Dis die hart van die Demokrasie.

Om daardie simbool op so ’n flagrante wyse te “ontheilig” soos wat Woensdag gebeur het, was vir die meeste Amerikaners skokkend. Dit kan nie gelyk gestel word aan die Mmabatho-tragedie nie (hoewel daar in totaal vier mense Woensdag dood is), maar vir die gemiddelde Amerikaner (Demokraat en Republikein) was vandeesweek se verkragting van hul mees geliefde simbool net een te veel.

Trump se optrede Woensdagoggend tydens ’n Republikeinse massaprotesvergadering op die Ellipse voor die Withuis toe hy sy tienduisende volgelinge aangepor het om na die Kongresgebou op te ruk en  “sonder swakheid” te gaan protesteer, was die laaste strooi.

Mislukte poging tot staatsgreep

Nie net het duisende oproeriges by die Kongresgebou, die Huis en senaat ingebreek nie, maar hulle het vir ’n paar uur daarin geslaag om die grondwetlik voorgeskrewe, demokratiese proses van vreedsame presidensiële oorgang te verongeluk. Die visepresident en meer as 500 kongreslede het vir hul lewe gevrees en moes inderdaas deur gewapende kongrespolisie deur ondergrondse tonnels na geheime vertrekke begelei word om die aanstormende gepeupel te ontvlug.

Dit was ’n mislukte poging tot ’n staatsgreep deur Trump, nadat al die state die uitslag van die verkiesing goedgekeur het, meer as 60 hofaansoeke om die verkiesing ongeldig te verklaar, misluk het en die 50 deelstate se afgevaardigdes in Desember Joe Biden en Kamala Harris as president en vise-president verklaar het.

Hy wou die kongres se grootliks seremoniële, maar amptelike goedkeuring van Biden se presidentskap verongeluk, letterlik minute nadat visepresident Mike Pence ’n verklaring uitgereik het waarin hy aangekondig het dat hy nie die grondwetlike mag het om tydens die gesamentlike sitting Biden se presidentskap te keer nie.

Nie net is die opstand vanuit alle oorde wyd veroordeel nie, maar Trump is deur die bank persoonlik verantwoordelik gehou vir die skokkende gebeure wat op die saamtrek gevolg het. En die woede van selfs die voorste Republikeine het oorgekook toe Trump weier om die opstand ná ure van chaos onvoorwaardelik te veroordeel.

In die senaat het verskeie senatore wat nog die oggend bevestig het dat hulle ’n voorstel steun dat die uitslag in vier deelstate ongeldig verklaar word, agt uur later ná die traumatiese gebeurde in die Kongresgebou gat omgeswaai en teen die voorstel gestem. Hul ruggraatloosheid van die afgelope vier jaar is dramaties bevestig selfs toe hulle die regte ding probeer doen het. Dit was te laat. Hulle name, veral die twee leidende figure in die senaat, sen. Ted Cruz van Texas en sen. Josh Hawley van Missouri, sal vir ewig in die annale opgeteken staan as meelopers van die Trump-opstand.

Twitter-stem stilgemaak

Die Amerikaanse politiek is tot in sy fondamente geskud. Gister het die weerstand teen die leuens en insurreksie gegroei en was Trump grootliks geïsoleer in die Withuis, verlaat deur van sy grootste ondersteuners en gatkruipers soos sen. Lindsey Graham van Suid-Carolina, en met ’n kwynende Withuispersoneel. Boonop is sy Twitter-stem tydelik stilgemaak nadat hy die opstandelinge in ’n paar tweets geprys het vir hul optrede.

Graham se dramatiese gatomswaai Woensdagaand tydens die debat in die senaat moes soos Brutus se dolk gevoel het. Die senator, wat die afgelope vier jaar heeltemal die politieke kluts kwytgeraak het en nog die afgelope week by Mar-a-Lago saam met Trump gholf gespeel het, het met groot fanfare op televisie die einde van sy pad met Trump verklaar: “All I can say, is count me out, enough is enough.” Hy het teen die Cruz-voorstel gestem dat die vier deelstate se uitslag verwerp word.

Alles wat Woensdag gebeur het, was ongehoord, van die massavergadering voor die Withuis, tot die inbraak en opstand teen die demokratiese proses, tot die mosie in die kongres om die uitslag om te keer selfs ná die chaos ure tevore. Selfs Trump se grootste bondgenoot, Pence, het sy rug op hom gekeer.

Gister het die druk in politieke en veiligheidskringe begin toeneem dat Pence die leisels vir die oorblywende twee weke tot die inhuldiging oorneem en Trump ingevolge die 25ste amendement van die grondwet tydelik van sy amp onthef word om te keer dat hy nog meer onverantwoordelikhede aanvang. Hy het immers steeds sy vinger op die kernbomknoppie!

Die konsensusmening is hard en duidelik: Trump het sy eed om die Amerikaanse grondwet te “bewaar, beskerm en verdedig” verbreek en iets sal gedoen moet word om hom te sensureer. Of dit sal gebeur, is weens die tydsbeperking onwaarskynlik.

Vier jaar lank weggekyk

Maar die skuld word ook vierkant voor die deur gelê van die leierskap van die Republikeinse Party. Vir vier jaar het die party onder leiding van Kevin McCarthy in die Huis van Verteenwoordigers en sen. Mitch McConnell in die senaat Trump bemagtig en weggekyk terwyl hy die demokratiese en regeringsinstellings een vir een probeer vernietig het.

Donald Trump het vier jaar lank verskille uitgebuit en groepe teen mekaar afgespeel, maar die leierskap het niks gedoen om hom teen te gaan nie. Wat vandeesweek in Washington gebeur het, is weens ’n totale gebrek aan leierskap in die kongres.

Die GOP is nou in ’n algehele toestand van verskeurdheid. Hond eet hond. Byna ’n derde van die party se verteenwoordigers het nog in die vroeë oggendure gister in die Huis ’n argument gevoer dat die uitslag in vier deelstate nietig verklaar en ’n kommissie aangestel word om verkiesingsongerymdhede te ondersoek; dit nadat hulle enkele ure tevore gesien het watter gevolge daardie soort leuens en misleiding op Trump-volgelinge het.

In die middernagtelike ure gisteroggend het Trump via een van sy raadgewers se Twitter-rekening verklaar dat ’n “vreedsame oorgang” na die Biden-administrasie op 20 Januarie voor die Kongresgebou sal plaasvind, maar dit was te laat. Die feit dat hy in dieselfde tweet sy eie chaotiese eerste termyn as “die beste eerste termyn ooit” verklaar, sal nie sy oneervolle nalatenskap verander nie. Die Trump-Hompie Kedompie sal nie deur sy sikofante weer aanmekaar geplak kan word nie.

Maar Donald J. Trump en sy familie gaan nie gou van die toneel verdwyn nie, en sal waarskynlik in die komende maande nog groot skade aan die GOP aanrig. Die party se oomblik van afrekening het aangebreek. Sy lede sal moet kies. Die party sal waarskynlik skeur, veral nou dat die Demokratiese Party al drie takke van die regering oorgeneem het.

Pilare van Trump-nalatenskap

Met die senaat nou ook in die Biden-sakkie verloor McConnell sy houvas op die politiek en verloor tientalle senior Republikeine hul leierskap in invloedryke komitees. Die Biden-administrasie gaan na verwagting blitsig beweeg om hul agenda van radikale hervorminge deur te voer voor die volgende verkiesings oor twee jaar. Hulle sal daarmee saam die pilare van die Trump-nalatenskap omtrek.

Die ontmanning van die GOP in die senaat sal die onenigheid in die party verhoog en vingers sal gewys word na McConnell. In die proses sal ’n faksie hulle steeds by Trump skaar en die party verlaat, of van die meer gematigde anti-Trump mense, soos sen. Mitt Romney, sal die party van die kake van Trumpisme probeer red, maar uiteindelik met ’n kleiner party sit met baie minder invloed in die kongres.  

Maar een ding is seker: Hierdie tandepasta sal die GOP-leierskap nie weer in die buisie teruggesit kry nie. Donald Trump het die party gerysmier en oorgeneem. Die party, of wat daarvan oorbly, sal nooit weer die Grand Old Party wees nie.

Hoe dinge ook al oor die volgende paar maande uitspeel, dit beloof om nog onstuimiger te raak op Capitol Hill voor dit hopelik weer sal begin kalmeer.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , | Lewer kommentaar

Ek is vír Black Lives Matter en téén plaasmoorde

Max du Preez, Vrye Weekblad, 13 Julie 2020

A, maar wat van plaasmoorde? Hoekom sê jy niks van plaasmoorde nie?

As ek (en nie net ek nie) op sosiale media of in ’n radio-onderhoud oor die stand van die ekonomie, oor korrupsie, oor die absurditeite van die staat van inperking, oor Eskom of oor rassisme kla, kan jy seker weet ’n hele klomp mense gaan dít vir my vra.

Dis ’n bietjie soos sommige mense wat dink hulle moet eers die DA afskryf en beledig voor hulle die reg het om die ANC te kritiseer.

Ek dink dié groeiende tendens is teenproduktief; dit doen kwesbare mense op plase geen guns nie. Dit het te veel van ’n politieke wapen geword; ’n slagkreet wat vir te veel mense nie bloot in hulle omgee vir boere en hulle werkers gewortel is nie.

Vir te veel het dit ’n kodewoord vir onvergenoegdheid met ons nuwe orde en wit slagofferskap geword.

Jy moet regtig ’n soort monster wees, of geheel en al oningelig, om nie besorgd te wees oor die groot getal gewelddadige aanvalle op mense wat op plase woon nie.

Ek vermoed my sosialisering as ’n kind van die Vrystaatse platteland en die feit dat ek steeds vele familielede, vriende en kennisse op plase het, maak dat ek elke berig oor plaasaanvalle lees en dat dit my elke keer diep roer, maar dalk nie soveel aandag skenk aan berigte van moorde en aanvalle in stede en townships nie.

Elke lewe het dieselfde inherente waarde

Dit druis in teen my fundamentele uitgangspunt, my basiese lewensfilosofie, dat elke lewe – arm of ryk, wit of swart of bruin – dieselfde inherente waarde het. Ek stel dalk oppervlakkig meer belang in nuus oor prins Harry en Meghan se kleuter as oor klein Mwzandile wat in ’n krotbuurt in Khayelitsha woon, maar dit is maar vermaak en populêre kultuur.

Archie Mountbatten-Windsor se lewe is nie meer werd as ’n mens as Mzwandile Gqwetha s’n nie, al klink dit hoe kontra-intuïtief. Die alternatief, dat jy die waarde van ’n mens se lewe takseer volgens sy/haar status, welvaart, beroep of herkoms, is tog moreel onhoudbaar.

Die meeste van ons “oortree” gereeld dié morele beginsel, vir ’n verskeidenheid redes. Ons is ontsteld as George Floyd in Amerika deur ’n polisieman vermoor word, maar ons neem skaars kennis van die lot van die Rohingya-mense van Mianmar wat die slagoffers van wrede etniese suiwering is. Ons is geskok as ’n bom in ’n Europese stad ’n paar mense se lewens eis, maar ons lig kwalik ’n wenkbrou as twee dosyn mense in een aanval in Jemen sterf. Ons is baie kwater as ’n aktrise of ’n celebrity verkrag word as oor die brokkie, weggesteek in ons koerant, dat nege vroue laas naweek in Bonteheuwel verkrag is. En ja, ons kyk met ander oë na ’n wit bedelaar in Pretoria se strate as na ’n swart mens wat by ’n verkeerslig ’n geldjie vra; ons voel omgekrap as ons lees dat ’n paar duisend wit Afrikaners ook in plakkerskampe woon al weet ons dit is miljoene swart landgenote se lot.

Dit is maar menslik, sê jy dalk: ’n Mens gee meer aandag aan goed waarvan jy iets weet; jy word meer geraak deur goed in jou eie ervaringswêreld en kulturele omgewing en ja, die media is ook te blameer. Dit is so, maar ons moet nooit die beginsel vergeet dat alle lewens inherent dieselfde waarde het nie.

Vir iemand van Delft, Nyanga, Dobsonville of Umlazi is die verskriklike misdaadsyfer die brandende kwessie, nie die veiligheid van ’n boer in die Vrystaat nie. Baie van die townships en plakkerskampe is ’n lewende hel.

AfriForum, die Vryheidsfront Plus en die DA dryf almal aggressiewe veldtogte teen plaasaanvalle. Daar is ’n hele leërskare mense wat daagliks oor omtrent niks anders nie en in skerp taal op sosiale media stemming maak. AfriForum maak dokumentêre films en publiseer boeke daaroor en gaan lobby daaroor in die buiteland. (Ek weet hulle gaan kwaad hierop reageer, maar ek kan nie help nie om soms te wonder of AfriForum dalk plaasaanvalle as ’n werwingstegniek gebruik.)

Reaksie teen Black Lives Matter

Toe die Protea-krieketspeler Lungi Ngidi laas week vra dat Krieket Suid-Afrika die sentiment rondom die wêreldwye beweging van Black Lives Matter moet omhels, het die oudspelers Boeta Dippenaar, Pat Symcox en ’n paar ander hom in sy maai gestuur en gesê: 1. Hoekom nie eerder ’n veldtog teen plaasaanvalle van stapel stuur nie? 2. All Lives Matter. 3. Die Black Lives Matter-beweging is ’n kommunistiese komplot.

Ek het Dippenaar en Symcox op Twitter gekritiseer, wat tot ’n stortvloed van honderde gelei het wat my onder meer ’n spoedige einde toewens en my ’n homoseksueel, ’n veraaier en ’n Afrikanerhater noem – en vra hoekom ek nie eerder teen plaasaanvalle te velde trek nie.

Ek het, terloops, my al by verskeie geleenthede sterk oor die onveiligheid op plase uitgelaat. Dit is ’n verskriklike verskynsel wat meer doelgerigte optrede deur die regering verdien. Ek hoef dit nie elke dag te sê om toestemming te kry om my mening uit te spreek nie.

Nog ’n terloops: Dippenaar en Kie. onderskei nie tussen die formele Black Lives Matter-organisasie (BLM) en die huidige wêreldwye beweging nie. BLM is sewe jaar gelede deur drie jong swart Amerikaanse vroue as ’n hutsmerk gestig uit protes teen die vryskelding in 2013 van George Zimmerman wat die 17-jarige Trayvon Martin doodgeskiet het. Van die BLM-organiseerders het oor die jare militante goed kwytgeraak en een het inderdaad, soos baie nou uitwys, gesê hulle hang Marxisme aan.

Maar BLM was ’n randverskynsel totdat die wêreld op 25 Mei vanjaar die video gesien het van hoe die wit polisieman van Minneapolis, Derek Chauvin, met sy knie op George Floyd se nek kniel, wat uiteindelik sy dood veroorsaak het.

Die Black Lives Matter-kreet was net te toepaslik en catchy om nie deur mense wat die moord en voortgesette diskriminasie teen swart mense wou veroordeel, gebruik te word nie. Dit is en word steeds deur internasionale sportmense, regerings, korporasies en miljoene gewone mense gebruik as die motto wat moet sê die posisie van swart mense in die samelewing móét nou begin verander.

Lungi Ngidi en ander sportmense wat solidariteit met die internasionale veldtog wil betoon, omhels nie kommunisme nie. Dis mos sommer simpel. Die BLM-organisasie het geen impak op die wêreldwye golf van sentiment nie. Die slagkreet word bloot by hulle geleen.

Die mite van ‘all lives matter’

Die Wes-Indiese krieketlegende en televisiekommentator Michael Holding het in roerende onderhoude die “all lives matter”-mite blootgelê. Ons weet almal wit lewens maak saak, het hy gesê, ons wil nou seker maak dieselfde geld swart lewens.

So as jy saam in die koor van all lives matter sing, moet jy weet: óf jy verstaan die hele kwessie verkeerd en moet ’n bietjie gaan oplees en jou oë en ore oopmaak, óf jou hart is nie regtig by die sentiment dat alle lewens op gelyke vlak moet saakmaak nie.

Terug by plaasmoorde.

Hoe meer plaasmoorde deur wit konserwatiewes en rassiste as ’n politieke wapen misbruik word, hoe sterker gaan die teenreaksie in swart geledere en dus ook in die regerende ANC wees.

Niemand gaan die ANC en die regering oortuig om meer vir veiligheid op plase te doen deur hulle te beledig of op hulle te skreeu en plaasmoorde as ’n metafoor vir gewaande wit slagofferskap te gebruik nie.

Die meer ekstreme aktiviste wat skreeu van wit volksmoord en die statistieke aandik, berokken die saak nog erger skade. (Twee van die jongste slagoffers van plaasmoorde was nie wit nie.)

My eie oordeel is dat AgriSA en sy huidige en vorige leiers meer effektief was, hoe beperk dit ook al was, om plaasaanvalle op die regering se agenda te plaas as AfriForum, Steve Hofmeyr en diesulkes.

Aanvalle op plase is nié ’n metafoor vir hoe wit Suid-Afrikaners in ons demokrasie behandel word nie.

Plaasaanvalle, so sê elke stuk behoorlike navorsing wat ek ooit onder oë gehad het, is primêr ’n misdaadprobleem.

Dit is moontlik – ek dink dit is reg – om hard en duidelik te sê iets daadwerkliks moet aan plaasveiligheid gedoen word én om in dieselfde asem te sê Black Lives Matter.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , | Lewer kommentaar

Harry Kalmer: literêre argeoloog van Johannesburg

Andries Bezuidenhout, Vrye Weekblad, 2 Augustus 2019

Artikel bevry van betaalmuur vir algemene belang

Ek kan my nie ‘n lewe sonder Harry Kalmer se dramas en romans voorstel nie, skryf ANDRIES BEZUIDENHOUT. Dit het my anders oor myself laat dink, asook oor die land waar ek steeds woon en die stad waar ek vir so lank ‘n tuiste kon vind.

 

Harry Kalmer

HARRY KALMER … Sy stories het ‘n diepgaande soeke na waarhede behels, nie ideologiese waarhede nie, maar waarhede wat ons kan help om menslikheid te herwin te midde van geweld en historiese trauma.

 

DAAR is boeke wat ‘n mens waardeer en ander waarvan jy hou. Dan is daar boeke waarmee jy identifiseer, wat op só ’n manier met jou eie ervaringsveld resoneer, dat dit jou anders maak. Laasgenoemde is my belewenis van ‘n hele aantal van Harry Kalmer se boeke en toneelstukke.

Harry is verlede Vrydag op 62 aan kanker oorlede. Benewens die rits dramas, kortverhale en romans wat hy agterlaat, was hy ‘n gerekende kopieskrywer en dosent in die advertensiewese.

As iemand uit die advertensiebedryf – by uitstek die wêreld van populêre kultuur – was daar ‘n deurlopende tema in Harry se literêre werk, naamlik die spanning tussen die oppervlakkige en ‘n soeke na dieper betekenis. Sy eerste kortverhaalbundel, in 1989 deur Taurus gepubliseer, het die wonderlik dubbelsinnige titel Die waarheid en ander stories gehad.

Ek dink Harry se stories het ‘n diepgaande soeke na waarhede behels, nie ideologiese waarhede nie, maar waarhede wat ons kan help om menslikheid te herwin te midde van geweld en historiese trauma. Hy was ‘n uitstekende skrywer van die tragikomiese, sonder om in swartgalligheid of ligsinnigheid te verval.

Ek het Harry in die Boekehuis in Aucklandpark ontmoet, ‘n boekwinkel wat ‘n tyd lank een van die middelpunte van Johannesburg se kultuurlewe was. Ons het later saam besluit om vir ‘n kursus in skeppende skryfkunde aan die Universiteit Stellenbosch in te skryf. In 2010 het ons elke maand saam af Kaap toe gevlieg om kontaksessies by te woon.‘

Ons moes elke maand nuutgeskrewe werk ingee. Ons dosente het daarop kommentaar gelewer, maar ons moes ook as studente mekaar se werk lees en daarop reageer. Só het ek die voorreg gehad om Harry, een van my gunsteling-skrywers, se skryfproses te leer ken. Een keer het ons amper ons vlug terug Johannesburg toe verpas toe ons die klasgesprek in een van Stellenbosch se historiese kroeë voortgesit het.

Harry het aan ‘n manuskrip gewerk wat teen die agtergrond van die vlaag xenofobiese aanvalle in 2008 in Johannesburg afspeel. Van die gebeure het net om die draai van Observatory, waar ek en Harry albei gewoon het, plaasgevind.

Sy manuskrip het gehandel oor ‘n Afrikaanssprekende argitek, Zweig van Niekerk, wat na Suid-Afrika terugkeer om ‘n prys te ontvang. Zweig word met Johannesburg se gewelddadige hede gekonfronteer, maar ook die stad se geskiedenis en hoe dit sy lewe gevorm het.

As kind moes Zweig byvoorbeeld verbode boeke vir Bram Fischer aflewer. Hy moes ook die land verlaat om met sy vrou te kon trou in weerwil van die ontugwette.

Zweig gaan tuis in die eksentrieke Mei Villa, ‘n soort boetiekhotel wat deur ene Bosman Hiemstra bedryf word. Die hotel se kamers is vol boeke en literêre verwysings. Een van die gaste, die seun van ANC exiles wat in Engeland grootgeword het, word tydens die xenofobiese aanvalle doodgemaak omdat hy nie kan Zoeloe praat nie.

Die uiteindelike resultaat van die kursus, ‘n Duisend stories oor Johannesburg, word waarskynlik as Harry se beste roman beskou. Dit was op NB-Uitgewers se Groot Romanwedstryd se kortlys en die vertaalde weergawe is later met die Barry Ronge-fiksieprys bekroon, die belangrikste Suid-Afrikaanse prys vir literêre werke in Engels.

Ons klasmaat Andries Buys is ook met ‘n reeks pryse vir sy roman, Die Dao van Daan van der Walt, bekroon. Marlene van Niekerk, ons een dosent, was toevallig besig om aan die gedigte wat uiteindelik as Kaar gepubliseer is te werk en Willem Anker, ons ander dosent, aan sy roman Buys.Daardie gesprekke in Stellenbosch – in die klaskamer, die kroeg en op die vliegtuig – is steeds een van die mees opwindende en leerryke ervarings van my lewe.

Toe ek Harry in die Boekehuis ontmoet het, het ek reeds alles gelees wat hy tot op daardie tydstip gepubliseer het. Sommige van sy romans het ek meer as een keer gelees. Ek het ook elke kans wat ek kon kry, gebruik om sy toneelstukke te gaan kyk.

In ‘n klein dampkring soos die Afrikaanse boekewêreld is daar altyd die ding met die skrywer en die boek. Wat gebeur as jy skrywers wat jy bewonder, persoonlik ontmoet en jy hou nie van hulle nie? Op Trompsburg het ek byvoorbeeld ‘n punt daarvan gemaak om nooit gesprekke met Karel Schoeman aan te knoop nie.

Van Harry het ek baie gehou, hoewel ek nie dink ons ooit vriende geword het nie. Daarvoor was ek te jonk en my bewondering het dalk in die pad gestaan.

 

harry-boeke

MEER AS ‘N DUISEND STORIES … Daar boeke waarmee jy identifiseer, wat op só ’n manier met jou eie ervaringsveld resoneer, dat dit jou anders maak.
ANDRIES BEZUIDENHOUT

 

Wat is dit wat maak dat Kalmer se boeke en toneelstukke steeds so tot my spreek?

Eerstens hou ek daarvan dat hy sy stories nie as literêr aanbied nie. Sy eerste roman, X-Ray Visagie en die vingers van God (1993), ook die eerste boek van hom wat ek gelees het, is oënskynlik ‘n speurverhaal.

Die boekomslag is ‘n collage van ‘n Johannesburgse nagtoneel, drank- en petrolmaatskappyhandelsmerke, ‘n foto van die lyk van Neil Aggett – die mediese dokter en anti-apartheidsaktivis wat in die 1980’s in polisieaanhouding dood is.

Die boek se hoofkarakter, X-Ray Visagie, is ‘n kampioen van vasvrakompetisies. Al ken X-Ray baie feite, sukkel hy om verbande tussen feite raak te sien. Sy lewensbeskouing, of dalk gebrek daaraan, word uitgedaag as hy met geweld gekonfronteer word.

Een van die inspirasies vir die skryf van die boek was Hein Grosskopf, iemand uit ‘n vooraanstaande Afrikaner-familie wat by Umkhonto We Sizwe aangesluit het en bomme geplant het.

As speurverhaal is X-Ray se onderliggende filosofiese tema die aard van kennis, asook die morele verantwoordelikheid wat verworwe kennis op mens plaas. Wanneer mag jy geweld pleeg as opstand teen ongeregtigheid? Die boek is in die tyd net voor die Waarheid-en-versoeningskommissie uitgegee – toe soveel mense aangevoer het dat hulle nie geweet het wat gebeur het nie.

Tweedens hou ek van die diepgaande historiese en estetiese bewussyn in Kalmer se romans. Hy is veral geïnteresseerd in Johannesburg se geskiedenis, as myndorp wat te groot vir sy skoene geword het, maar ook as plek waar mense te midde van ongelykheid en geweld daarin slaag om tóg ʼn tuiste te vind.

Die Johannesburg in Kalmer se boeke is die Johannesburg waarin ek vrede kon maak met die feit dat ek Afrikaanssprekend is, omdat elkeen in Johannesburg ‘n immigrant is. Almal kan daar tuis voel omdat dit niemand se stad is nie.

Die pyn wat soveel ander stede nog moet deurmaak, het Johannesburg reeds beleef. As jy van Johannesburg af na Pretoria of Kaapstad reis, voel dit of jy die verlede in reis. As jy Afrikaans in Johannesburg praat, is dit minder gelaai as in byvoorbeeld Pretoria, Kaapstad of Stellenbosch.

In Johannesburg, maar veral in die deel waar ons gewoon het – op die naat van Yeoville en Hillbrow – is daar nie ‘n meerderheid nie. Selfs in van die voorstede wat voorheen as “blank” geklassifiseer was, was daar mense van Duitsland, Portugal, Libanon, Griekeland en dies meer.

Kalmer se romans ontgin daardie stad se verlede soos min ander skrywers kan omdat hy waarskynlik elke beskikbare boek daaroor gelees het, van Clive Chipkin oor Johannesburg se modernistiese argitektuur, tot Charles van Onselen se uitstekende uiteensetting van die stad se sosiale en ekonomiese geskiedenis.

‘n Tuiskoms in Johannesburg is egter nie maklik nie. Dis ‘n stad van ongelykheid en geweld. Dis ‘n stad waar apartheidsbeplanners probeer het om hul idee van hoe mense moet wees – ook Afrikaners – op die landskap af te dwing. Dis ‘n stad waar vreemdelinge uit ander dele van Afrika in die openbaar verbrand word.

Hoe lees jy boeke te midde van sulke trauma? Hoe handhaaf jy persoonlike veiligheid en psigiese integriteit sonder om elders heen te vlug?

Die vrae wat Kalmer se romans oor Johannesburg vra, is nie net vrae oor die stad nie, dis die vrae van ons tyd.

gvn

OBSERVATORY, JOHANNESBURG, 2017 … Gert Vlok Nel tree in 2017 in Harry Kalmer en sy vrou, Sanpat Hattingh, se huis in Observatory, Johannesburg, op. Op baskitaar is Gerhard Barnard en trekklavier Riaan Britz.

‘n Derde en laaste rede waarom ek so aanklank by Kalmer se werk vind, is die karakters. Deurgaans is hulle mense wat nie lekker inpas nie, hulle is nie stereotipies nie, dalk selfs randfigure. Telkens is dit verhoudings op persoonlike vlak wat maak dat hulle nie optree soos wit en swart nasionaliste sou wou hê hulle moet optree nie.

Kalmer se karakters praat min, hul gesprekke is staccato. Wie hulle is, leer jy ken uit wat hulle doen. In my heel gunsteling-boek van Kalmer, Die man met die dertien kinders, neem Jos en Mathilda, die twee hoofkarakters, ’n man genaamd Israel Moloi se kinders aan nadat Jos hom doodgery het.

 

Jos en Mathilda probeer om van hul lewe met 13 kinders – hul eie en die Molois – sin te maak, te midde van Jos se alkoholisme en Mathilda se affair. Jos wonder oor sy oupa, wat ‘n mynwerker en ‘n kommunis was. Jos voel aanvanklik trots op sy oupa, maar kom later agter dat die kommuniste van sy tyd ook maar goed rassisties was.

Soos enige goeie kunstenaar bied Kalmer se romans nie antwoorde nie, maar bring insig op ‘n ander manier. In al sy romans is daar die belangrikheid van gedigte, verhale, boeke, karakters wat betekenis deur stories vind. Die Amerikaanse digter Tony Hoagland, wat verlede jaar op 64 ook aan kanker dood is, het hierdie soeke na betekenis in literatuur só verwoord:

Modern consciousness may indeed be splintered, but it is one function of poetry in our time to fasten it back together – which does not mean to deny its complexity. When poetry can name the parts and position them, when it brings us out of the speedy, buzzing fog that is selfhood and modern life, our sense of being alive is heightened and intensified. How strange it is that when I read a particular poem, which brings the world into focus for me, that I can feel my own self come into focus. I was already part of that world, I know – but the unifying, clarifying impact of the poem delivers me to a deeper, and more conscious state of being-in-the-world. Deeper and better than before, when I was only lost in it.

Wat Hoagland hier beskryf, is wat Harry Kalmer se romans vir my beteken. Op die oppervlak werk dit soms met versplinterde werklikhede – hoe dan anders in Suid-Afrika? – maar op meer diepliggende vlak spreek sy romans van ‘n gedeelde menslikheid.

Ek kan my nie ‘n lewe sonder Harry Kalmer se dramas en romans voorstel nie. Dit het my anders oor myself laat dink, asook die land waar ek steeds woon en die stad waar ek vir so lank ‘n tuiste kon vind.

Dis die ding met stede, daar’s meer as ‘n duisend stories. Jy ontmoet soveel mense wat, soos jy, anders as ander mense is en jy vind ‘n gemeenskaplikheid in jou dwarsheid.

Harry Kalmer was die argeoloog van daardie Johannesburg en dié se mense.

 

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , , , , | Lewer kommentaar

AfriForum’s disgraceful and immoral documentary

Gareth van Onselen, Business Day, 13 Maart 2019

The idea that anyone, ever, should use the state to organise a society by race is an abhorrent idea; it is called social engineering, the very thing AfriForum rails against.

Thirty-six minutes into the AfriForum documentary Disrupted Land, it turns to the origins of apartheid. At 38 minutes, Liza-Mari Oberholzer, from De Afrikander Handelshuis, has the following to say about the 1950 Group Areas Act and the minister of native affairs, later to become prime minister, Hendrik Verwoerd:

“Now, many people say that Verwoerd is the architect of apartheid, but it’s a very simplistic way of looking at Verwoerd. I think Verwoerd was a philosopher. He had an ideal that he wanted to reach. And this ideal was to establish a country that was very much like Europe; the make-up of different countries with borders next to each other, but who had different cultures, different languages, and in each country, people could develop along their own lines. And Verwoerd had the same dream for SA.

“He wanted to enable the different groups in SA to be governed by their own people, to study their own language and develop along their own lines, of their own cultures. So, Verwoerd’s idea was not necessarily to separate the races because he saw one group as inferior to the other, he wanted to separate the races because he wanted them to be able to develop to their utmost potential within their own community.”

As Oberholzer speaks, slow, sombre, almost romantic piano music plays in the background. When the documentary cuts away from Oberholzer, a drawing of Verwoerd is shown, smiling, next to a supposedly equally contented black man.

Subsequent to Oberholzer’s description of the ostensible motivation behind Verwoerd and apartheid, the documentary turns back to the narrator, who says:

“A process of forced dispossession and transferals was initiated in the 20th century, which is regarded by many as the most controversial act of the white minority government. This process made provision for the creation of a variety of nation states, for different tribes in SA. This was motivated by the government as a push for the improvement of living conditions and the establishment of self-determination for different peoples.

“While it is often argued by land-reform activists that these dispossessions were merely a form of government brutality and oppression, an investigation into the history of these dispossessions reveals that the true picture is much more complicated. A set of minimum requirements was developed by the state, which had to be complied with before any such programme could be initiated. These included the sufficient establishment of: water supply; sanitary facilities; housing at a certain minimum standard; medical clinics; school facilities; grocery stores; access to roads.
“New towns, to which black, urban groups were moved, were developed into semi-independent border towns in white areas, with the goal of allowing for black workers to commute for work. Newly established black areas and border towns presided over all the facilities provided to white areas and was largely an improvement on the areas from which they were moved.

“Black people were also compensated during these dispossessions. Land that was in private black ownership was bought and compensation was paid for alterations to the property. While it is often argued that no notice of dispossession was given to black people, an investigation again reveals that history was not that simple. As an alternative to written notices, meetings were organised with local communities and committees were established on which local stakeholders could serve in order to assist with the process.

“After the dispossession new committees were established with local stakeholders, as a measure to ensure the necessary communication channels, in order to find solutions to problems which arose as a result of the dispossession. Housing and food were provided to those affected.

“In 1960, Verwoerd initiated a referendum, which led to SA departing from the British Commonwealth, steering it to become the Republic of SA. The anti-apartheid movement, however, kept gaining ground, after the banning of various anti-apartheid movements under the Suppression of Communism Act of 1950. After a fierce power struggle between rival organisations, the ANC, backed by the Soviet Union, was able to establish itself as the de facto representative of black people, and became the impersonation of the struggle to bring the apartheid system to a fall.

“The system imploded in 1990 when president FW de Klerk revoked the banning of the ANC and other communist-aligned organisations, effectively signalling the end of apartheid. The first nonracial, national democratic election took place in 1994, leading to the advent of ANC rule in SA.”

Moral obscenity

And there, in all its glory, you have AfriForum’s description of apartheid: a totally benign and benevolent affair, without a single moral qualm, defended as a well-meaning exercise in self-determination, legal compliance, and written-up as if it were a manual for the charitable — but misunderstood.

They say you can tell the most about a person or an organisation by what makes them angry. If anything makes you angry, it should be this disgraceful piece of sanitised nonsense. It is an inexcusable piece of immoral poison.

But it is also revealing of the kinds of impulses that underpin AfriForum’s thinking and the sort of hypocrisy it is willing to indulge in order to drive its agenda.

First, it is important to say something on principle, and there are two important points to make here. One, apartheid was a violent, racist and involuntary assault on people’s human rights, dignity and self-worth. Everything described by AfriForum, whatever its technical truth, was carried out in that spirit, and so nothing it states happened in the manner it suggests it did. The facts on this front are vast and indisputable and, frankly, to set them out would seem to suggest some kind of equivalence between the story they tell and AfriForum’s version. Which there is not.

Two, to describe apartheid in the terms AfriForum does, a description not only narrow and misleading but fundamentally tainted by omission, is deceitful. The effect of that is to achieve exactly what AfriForum bemoans: the rewriting of history. The horrors that it excludes, in the name of the illusion of bureaucratic benevolence, are too many to mention. Likewise, the horrors the very regulations it refers to so casually inflicted on so many.

It is, in its totality, a description of evil so cold in its technical defence, so limited in its evidence, that it is entirely devoid of understanding — and thus humanity. It is the product of an organisation without a moral frame of reference, hence without any moral condemnation. This is an organisation one should be deeply and profoundly wary of.

One could also argue the documentary is not responsible for Oberholzer’s equally immoral description of Verwoerd; there are many people of many different ideological persuasions who appear in the documentary, but the way it is presented (the music, the graphic) and the subsequent narration, means it is an analysis AfriForum agrees with, for her apology is genuflected in the way AfriForum reduces a moral obscenity to a harmless self-help guide. And on that front, it reveals an understanding of Verwoerd and apartheid that cannot be reconciled with either truth or morality.

But, second, it is deeply revealing on a number of other fronts. And here one need only take AfriForum at its own words.

Like-minded: EFF and AfriForum

Let us assume, for the sake of argument, the analysis presented by both Oberholzer and AfriForum is correct. Is that not exactly what the EFF stands for? It too has an ideal. It too feigns benevolence in the name of “our people”. It too wishes to use the law as a technical mechanism to achieve its ideological ends. It too has race as the basis for its policy.

What that AfriForum documentary does, by implication, is legitimise everything the EFF stands for — because it seems to argue that if it is covered by laws and committees and some grand ideal, it is justifiable.

The point is this: taken even in AfriForum’s best, most well-glossed over, myopic reading, what Verwoerd and apartheid sought, benevolent or malevolent, was to group people by race, and involuntarily. That is anathema to any moral or ideological sense of individual freedom. The idea that anyone, ever, should use the state to organise a society by race is an abhorrent idea, whatever their best intentions (and those intentions were not benevolent). It is called social engineering — the very thing AfriForum rails against when it is committed by the EFF or the ANC. But here it is defended by omission, indulged by technical myopia, and romanticised by what appears to be nothing more than sympathy.

If you read everything in that AfriForum description in an EFF manifesto the inevitable AfriForum statement would be so replete with ideological and moral condemnation you would have a lifetime’s supply of damning adjectives. But here, not a word.

The truth is, AfriForum agrees with how the EFF goes about its business, it just doesn’t like the particular kind of society it wants to socially engineer.

AfriForum is on record, on many occasions, describing apartheid in far more realistic terms than this. So, it is not incapable of the right perspective. But that is often under cross-examination; what defines this documentary is that it is an entirely voluntary description. Without time or pressure or obligation, of its own volition and on its own terms, AfriForum had the opportunity to describe apartheid, and this is what it produced. No doubt, in response, it will again say it does not deny apartheid’s brutal nature. That is all good, well and necessary, but you feel some explanation as to its motivation is no less important than addressing the content.

AfriForum has fought some important fights. It does some excellent work opposing expropriation without compensation. It has stood firm on farm murders. It has often fought the good fight on freedom of speech. But if this is how it understands apartheid — as nothing more than a set of well-meaning technicalities that went horribly wrong — what, frankly, is the point of those fights? Because its grand ideological framework is an immoral one.

There are many binary words and phrases to describe this kind of thing: denialism, propaganda, apartheid sympathy; it is hard, in the name of reason and rationality, to say none of them apply. But you can be sure of two things: AfriForum’s description of apartheid is untrue and immoral; and, after that, who really cares what you call it.

• Van Onselen is the head of politics and governance at the SA Institute of Race Relations.

Posted in Uncategorized | Tagged , , | 3 Kommentaar

“Afrikaans se grootste bedreiging is isolasie”

ATKV, Februarie 2019

Afrikaans moet hande met ander Afrikatale vat om te verseker dat die sprekers van die taal nie geïsoleer word nie.

Dít was die boodskap van dr. Christa van Louw, destydse voorsitter van die Nasionale Taalliggaam vir Afrikaans, tydens die 14de Johan Combrink-gedenklesing in Ceres, in die Wes-Kaap.

Dié lesing word jaarliks deur die Vriende van Afrikaans (VVA), ’n divisie van die ATKV, aangebied. Vanjaar se gedenklesing het saam met die viering van Internasionale Moedertaaldag (21 Februarie) geval.

“Ons moenie Afrikaans as ’n minderheidstaal sien nie, want dan dink ons ons het minder mag.”

Johan Combrink was ’n taalkundige, professor in taalkunde aan die Universiteit Stellenbosch, voorsitter van die Taalkommissie van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns en skrywer van verskeie taalkundige boeke. Christa was ook een van die laaste studente om haar doktorale studie onder hom te doen.

Volgens Christa deel Afrikaans en ander Afrikatale ’n slegte posisie teenoor Engels, maar daar is tog hoop vir dié tale.

“Ons moet ons eie hulpmiddels inspan om almal se tale te laat uitstyg, want so skep ons ’n diverse meerderheid, nie geïsoleerde minderhede nie,” sê sy.

“Afrikaanse kinders doen steeds goed, want daar is ondersteuning vir hulle; maar hoe kan ’n Xhosasprekende kind in Xhosa geleer word, as daar nie geleenthede vir hom/haar geskep word nie? Afrikaans moet dus hande vat met ander tale en Afrikaanssprekendes moet die voorlopers word om ander tale te help bemagtig.”

Christa gaan verder om te verduidelik dat die meerderheid Afrikaanssprekende mense onder die broodlyn leef.

“As ons niks daaraan doen nie, mors ons ons tyd, want ’n honger mens soek brood, die taal waarin die brood gevra of gegee word, is van min belang.”

Sy sê die oplossing vir dié uitdagings is opheffingswerk.

“Ons moet ander mense ook leer glo hulle kan suksesvol wees, eers dan kan ons hulle weer help om suksesvol in hul onderskeie moedertale te wees.”

Volgens Karien Brits, bestuurder: taal by die ATKV, poog dié organisasie om juis brûe met ander moedertaalsprekers te bou.

“Die ATKV gebruik taal om nasiebou te bevorder en reik daarom ook uit na ander taalgemeenskappe met sy Afrikaans vir Almal-projek.”

Vir meer inligting oor die VVA se werksaamhede klik hier. Om betrokke by die Afrikaans vir Almal-projek te raak klik hier. – Izak de Vries

Posted in Uncategorized | Tagged , , , | Lewer kommentaar

Nuwe Vrye Weekblad aankondiging

Vrye Weekblad, Februarie 2019

’n Kort geskiedenis

Toe Vrye Weekblad 25 jaar gelede sy deure moes sluit, het ons ietwat oneerbiedig verklaar: ons fade nie, ons fokof.

Wel, Vrye Weekblad is terug. Met mening. Aanlyn dié keer. Geen boom word opgeoffer sodat jy op hoogte kan bly nie.

En geen minister kan ons gebied om drieduisend keer die normale registrasiefooi as ’n koerant te betaal soos wat Kobie Coetsee in 1988 gedoen het nie.

Die tyd vir Vrye Weekblad II is reg en die behoefte daaraan is duidelik.

Ons missie vandag is fundamenteel dieselfde as in 1988: soek die feite; wys geen genade vir diegene in magsposisies nie; sny deur die mis en rook en geraas en kom by die waarheid uit. Ons taak is om ’n ingeligte openbare mening te help skep en so ons demokrasie te dien.

Maar die omgewing is vandag gans anders as in die turbulente laat 1980’s en vroeë 1990’s. Suid-Afrika is vandag ’n konstitusionele demokrasie, ’n oop gemeenskap met vryheid van spraak wat in die grondwet verskans is.

Dit was waaroor Vrye Weekblad destyds gedroom en voor gewerk het.

Ons is trots op die rol wat ons gespeel het. Geen voorbehoude nie.

Ons het beslis nié gewerk vir wat die laaste dekade of so in die land gebeur het nie: staatskaping, korrupsie, wanadministrasie, magsmisbruik, hebsug, goedkoop populisme, onverdraagsaamheid en raspolitiek.

Soos apartheid en rassisme destyds ons teiken was, só gaan dié verskynsels Vrye Weekblad II se teiken wees. Ons gaan weer teen etniese mobilisering, wit en swart, baklei.

Ons het onsself destyds ’n progressiewe stem genoem. Ons is dit steeds. Onder progressief verstaan ons verdraagsaamheid, oopheid vir nuwe idees en oortuigings, nie-rassigheid (ons definisie daarvan verskil dalk van dié van die regerende party en regse drukgroepe), lojaliteit teenoor die grondwet, ’n verbintenis tot menswaardigheid en tot reg en geregtigheid, ’n erkenning van die nalatenskap van ons bittere verlede en ’n onderneming om ’n meer regverdige en voorspoedige Suid-Afrika te help bou.

Vrye Weekblad II is geensins ’n Afrikaner-publikasie nie. Dit is ’n Suid-Afrikaanse webkoerant in Afrikaans. Vir almal wat Afrikaanssprekend is of Afrikaans verstaan.

Hoekom juis nou Vrye Weekblad laat herleef? Ons is lankal erg gefrustreerd met die bestaande Afrikaanse media. Ons is ’n Afrikaanse mediahuis, klink dit vir my is die houding, so ons het ’n gevange lesers/kykerskorps en kan dus maar middelmatig wees. En ons is so skytbang vir die lawaaieriges regs van ons dat ons liewer by hulle gaan witvoetjie soek. Geen energie nie, geen avontuurlustigheid nie, geen vonk van kreatiwiteit nie. Misdaad en celebrities is die hoofmaal.

Kieskeurige, denkende Afrikaanse lesers verdien beter. Hulle hoef hulle nie na Engelse publikasies te wend nie. Vrye Weekblad is terug. Ons wil weekliks nuus, menings, ontledings en essays van wêreldgehalte publiseer.

Ons gaan elke Vrydagoggend met ’n heel nuwe aanbieding na vore kom, en elke weeksdag met ’n bulletin en, waar paslik, nuwe berigte.

Saam met my in die kernspan is die gewese adjunk-redakteur van Vrye Weekblad, Jacques Pauw, deesdae nog beroemder na sy boek The President’s Keepers, en Anneliese Burgess, wat in Vrye Weekblad se dae by ons sustertydskrif Die Suid-Afrikaan was. Ons drie het ook jare lank by SAUK-programme soos die TRC Special Report en Special Assignment saamgewerk. Die gesoute joernalis Adri Kotze in Londen is ons Europese korrespondent. En dan het ons ’n ryk oes van van die beste joernaliste, skrywers en ontleders in Afrikaans wat gereeld vir ons gaan skryf.

Die grootste nagmerrie met die oorspronklike Vrye Weekblad was nie soseer die staat se houding en optrede nie, maar die finansies. Die meeste adverteerders was skrikkerig vir ons, en van dié wat wel belang gestel het, is deur die owerhede geintimideer om te onttrek.

Vrye Weekblad II het die finansiële steun van Tiso Blackstar Group, uitgewers van onder meer Business Day, Financial Mail, Sunday Times en Sowetan. Ons is baie gemaklik met ons vennote.

Ons beplan om in Maart ons eerste uitgawe op die web te sit.

Max du Preez

 

Sien ook:  Vrye Weekblad herleef met Max du Preez as redakteur

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , | 1 Kommentaar

Dís hoe ek vir Anna wil onthou

Geskryf deur Die Wit Rus – verhaal was voorheen te vinde by http://www.diewitrus.co.za

In my standerd-vyf klas was daar ´n meisie met die naam Anna Schaap. Anna was nog vreemder as haar van. Sy het nooit soos die ander meisies pouse gesit en giggel nie. Sy´t ook nooit na ´n sport byeenkoms gegaan nie en elke L.O. klas was sy agter ´n boek in die biblioteek. Behalwe vir haar vreemdhede het niemand haar gespot nie. Sien, Anna het ´n onbeskryflike skoonheid aan haar gehad, waaraan woorde geen reg doen nie. Dit was ´n hemelse mooi soos ´n robyn-rooi sonsondergang of die sagte mis wat vroegoggend om ´n sneeubedekte bergpiek hang. Haar oë was ys-blou, soos diep, koue kolkende water in ´n bergpoel en sy´t sulke láng bene gehad wat altyd bruingebrand was. Anna speel ´n groot rol in my jeug, nie net omdat ek nog nooit weer so ´n byna goddelike mooi beleef het nie, maar vir ´n ander, veel belangriker rede; Anna Schaap was die eerste meisie wat ek gevry het. Of eintlik, wie my gevry het – ´n standerd 5 laaitie weet mos veel meer van ´n rugbybal as van meisiekinners…

Dit was ´n warm oggend in Februarie wat Anna my in die ry voor die wiskunde-klas na haar oom se troue genooi het. Ek het my natuurlik in ´n trans in geskrik en bloedrooi geraak. Hier het die mooiste meisie in die skool, met mý kom praat. As ek skaam raak vir ´n aster kan ek mos die simpelste goed kwytraak op aarde – probeer natuurlik nonchalant voorkom. Ek dink ek het iets gesê soos; ¨ ek sal sien, oukei, as ek nie rugby speel nie ¨.

Om Anna se telefoonnommer te kry was nou vir jou ´n ander operasie. In die laerskool is dit mos buite die kwessie om die meisie self te vra. Ek moes vir een van my vriende ´n piepklein briefie gee om vir sý meisie te gee, dat sy dit weer vir ´n ander meisie gee wat vir Anna ken en dan sou die briefie weer deur die netwerk terug syfer na my toe. Na die proses het die hele skool geweet ek soek Anna se telefoonnommer. Vir die vier dae tot Vrydag is ek van kop tot tone uitgekyk deur my mede-skoliere. Die gesigte van die kinders wat my in die gange beloer het was klasiek, uitdrukkings van jaloesie en respek het my oral na-gestaar.

Die reëlings wat ek later die dag met Anna getref het was vreeslik formeel en met ´n bewerige stem gemaak; Anna se ouers sou my vroeg die Saterdag-oggend kom oplaai en ons sou die 4 ure na Donkerfontein toe ry. Die oom en tannie was vreeslik vriendelik en ek het gewonder hoe díe twee so min na hulle ernstige, eenkant dogter kon aard. Maar hoe verder ons uit Pretoria gery het, hoe meer het Anna verander. Haar koue oë het al meer begin glinster, sy het begin glimlag en teen die tyd wat ons naby aan Donkerfontein was het sy soos ´n regte skool dogtertjie gegiggel oor die simpelste goed. Die laaste uur in daardie kar was vir my hemel. Ek en Anna het langs mekaar op die agterste sitplek gesit, ek dink dis die eerste keer in my lewe wat ek agtergekom het meisies is ook regte mense wat oor karre en rugby kan gesels. Ek het eers veel later besef hoekom Anna haarself so eenkant gehou het, sy was nie ongeskik, of dom, of skaam nie. Anna het die stad gehaat, al die beknopte tuintjies en die baie karre. Sy was ´n plaasmeisie in murg en been wat veel eerder perd sou ry as om te gaan fliek of in die winkels rond te hang.

Anna was ´n strooimeisie, so ek en die oom het saam na die kerk toe gery en langs mekaar gesit. Ek glo nie ek sal ooit weer in my lewe so voel soos toe Anna by daardie kerk instap nie. Met haar wit somerrok, gevlegte hare en ´n krans van piepklein blommetjies op haar kop het sy nes ´n engel gelyk. Dit het my soos ´n hou in die maag getref; hierdie, was die ¨verlief-wees¨ ding waarvan ek al gehoor het. Natuurlik het ek nie ´n woord van die preek gehoor nie. Ek het vir haar gesit en staar soos ´n honger, oorgewig tannie vir ´n stuk kaaskoek. Haar pa, wat langs my gesit het, het lekker gelag toe hy my vang kyk. Ook maar goed hy het my nie ´n oorveeg gegee nie.

By die onthaal het Anna my geleer dans. Elke keer wat sy aan my geraak het, het ek van kop tot tone hoendervleis gekry. En so teen tien uur se kant gebeur dit toe. Sy´t my aan die hand agter die skuur ingelei, gesê ek moet my oë toemaak en my gesoen. As ek eendag in die hemel is sal my hele lewe net uit daardie een oomblik bestaan. Dit was die lekkerste lekker wat en nog beleef het, ´n ander lekker, nie soos om rugby te kyk en biltong te eet nie. Absolute ekstase!

Terug in Pretoria het Anna se oë weer oor gewasem, ek het ´n paar keer by haar gaan kuier in die biblioteek, maar dit was duidelik dat die regte Anna in Donkerfontein agtergebly het.

Sy en haar familie het na skool weggetrek na ´n ander dorp toe. Ek het net twee keer na skool weer van Anna gehoor. Die een keer het ek haar raakgeloop by ´n landbou-skou in Boshof. Sy het uiteindelik vir haar ´n ordentlike van gekry. Sy het getrou met ´n ene Pieter Verster, ´n groot boer in die Vrystaat. Al was dit effens hartseer om te weet sy sal my nooit weer agter die skuur soen nie het ek gesien sy het geluk gevind. Sy was heeldag omring deur die groot oop vlaktes en plaasdiere wat sy so lief gehad het.

Die tweede keer wat ek van Anna gehoor het was toe ek vanmôre die koerant oopslaan en ´n skokkende berig raaklees. ´n Prominente boer en sy vrou is op die plaas Ysterdoring dood in ´n plaasaanval. Hulle name was Pieter en Anna Verster. Anna is ses keer verkrag nadat haar man voor haar doodgeskiet is. Sy is daarna in die gesig geskiet met ´n haelgeweer.

Anna Verster het ´n onbeskryflike skoonheid aan haar gehad waaraan woorde geen reg doen nie. Dit was ´n hemelse mooi soos ´n smarag-rooi sonsondergang of die sagte mis wat vroegoggend om ´n sneeubedekte bergpiek hang. Haar oë was ysblou soos diep, koue kolkende water in ´n bergpoel en sy´t sulke láng bene gehad wat altyd bruingebrand was… En sy kón soen.

Dís hoe ek vir Anna wil onthou.

Die Wit Rus

 

Posted in Uncategorized | Tagged | Lewer kommentaar

Open Stellenbosch and the importance of mother tongue education

Kamal Kweku Yakubu, Litnet, 9 September 2015

Reflection on Open Stellenbosch and the language debate, not only in South African context, but for the whole of Africa from an economic-historical perspective

kweku

When there is the right level of moisture in the earth, and the perfect amount of humidity in the air closest to the soil, mushrooms sprout. There is a mushrooming of “decolonisation” student movements all across South Africa; and the social environment in the country is the perfect humus for it.

If you perform an internet query in search of the hotly contested debates at Rhodes, Stellenbosch, Cape Town or Wits universities in 2015, the answer will undoubtedly be a dialogue on decolonisation. Indeed, many of the big universities in South Africa, those universities which wield considerable power in the imagination of the public, and thus influence our individual and collective perceptions of success and general progress, have been immersed in this seemingly uncomfortable dialogue for a while. Why it is uncomfortable is a question everyone must inquire within the self, and is a discussion left for another time.

In this reflection I put forward what I find to be a self-imposed constraint, a myopia perhaps, of these well-intentioned and reactionary student movements. A blind spot which is evidence of Frantz Fanon’s famous inferiority complex (if you ask me). The same subconscious inferiority complex which has coloured the psychology and the standards in the idea of beauty in African society, and has mesmerised many African men and women, seemingly bamboozling us and our children and perhaps even our children’s children, into rationalising that the wearing of “human” hair cut off women of other ethnicities (usually from South-East Asia), skin bleaching (Michael Jackson, remember him?) and straightening of “tough” ugly hair, among other macabre acts, is “normal’. And has made us helpless and vulnerable to various religious fundamentalisms.

Why are we talking about making a compromise and learning in either English or in Afrikaans?

My question is simple. Why is Open Stellenbosch talking about making a compromise? And learning in either English or in Afrikaans? Afrikaans is an academic language, I have heard members of Open Stellenbosch  say again and again:

So in their own words: “We (referring to Afrikaans speakers and other language speakers) need to compromise and learn in English.” English is an academic language. And so they are fighting and protesting to be educated in English. By this statement, if they are unaware, they also imply that Xhosa, Zulu, Venda and all other African languages, which we speak, adore and love, are not academic languages and are incapable of ever being academic languages.

The fault is not entirely that of this generation of South Africans. For if you look at South Africa, a rainbow nation with supposedly 11 official languages, you will realise that in fact there is only one official language – English. English is the default formal medium of communication and is the language used in parliament. I remember arguing with a South African “coconut” friend of mine who made fun of one of President Zuma’s speeches in 2012. My response to her, which caused an obvious expression of shock, was that, ideally Jacob Zuma as the president of a rainbow nation should not even bother to address the public in English. He ought to speak in Zulu and translators should be provided for other listeners. This would be the same for a Venda, Afrikaans, English, Tswana or Xhosa president. Today I still stand by this view, for a rainbow is an interdependent spectrum of light. All the colours shine in an interdependent and equal manner, without conflict, and thus make the rainbow. If there was too much of one colour, there would not be a beautiful rainbow for all to behold. I think that was what Desmond Tutu meant by the rainbow metaphor.

Perhaps one ought to hint at the reason as to why Afrikaans is an academic language today. The historical facts are there for anybody concerned enough to check (and I will urge you to search for your own answer). However, even without resorting to academic historical scrutiny, I can confidently say that it took less than 50 years for Afrikaans to become a working academic language.

The length of time does not even matter; what must not be overlooked is that Afrikaans developed as an academic language not by chance, but because the Afrikaners made it academic by deciding to educate themselves and their children in it. By so doing, they passed it on intergenerationally and kept it in sync with the changing times, publishing dictionaries, Bibles, textbooks, etc.

They saw the importance of the language question not only in education but also in the running and in the progression of their civilisation. Historically, this is what many European ethnicities across time have done. From Germany to Italy and to Russia.

Why are we afraid to develop our African languages? Does this not come with political independence as well? Did our revered Madiba not stand for the liberation of African people? Surely this included the use of African languages as well? Perhaps Frantz Fanon’s famous inferiority complex and corollary of cognitive dissonance is very real in Africa, and more specifically it is rife in South Africa today even in our student movements? (If you are not familiar with the text, I eagerly point you to chapter 6 of Black skins, white masks: “The Negro and psychopathology”.)

When economists talk about development and economic growth, GDP, GNP (and all the rest), they are also talking about societal transformation and a progressive change in the order of things. This is especially so on the African continent, where societal transformation has been on the agenda since independence. In this regard Africa and, more narrowly, South Africa need to undergo a societal transformative process similar to what happened in Europe; what the famous German philosopher Immanuel Kant referred to as a process of enlightenment.

Africa needs a socio-cultural transformation similar to the industrial revolution which occurred in England in the beginning of the 19th century; and even more recently, such a transformation is embodied in the great leap forward by Maoist China.

What is common to all the aforementioned is that in all these episodes of economic-historical transformation, the broadest section of society had easy access to the cutting-edge scientific knowledge of the time and so increased their productive capacity tremendously.

In certain cases, such as in the industrial revolution, this broad spectrum of society was in fact the most innovative – capable of making ingenious tools and instruments like the Spinning Jenny. Once again, one only needs to inquire into it. I will leave it here.

The point I am driving at is that the type of scientific knowledge which we are today educated to acquire can easily be made accessible in a language the majority of the citizenry are not alienated from. The only thing stopping us from doing this is ourselves.

I am consciously choosing not to look at the language question in terms of what the English-speaking “African middle class” desires, but rather I am conceiving language as the bootstraps and the engine by which the broadest and currently impoverished section of South African society can uplift themselves.

How do you get someone out of the township? For me this is a question of transforming and evolving the township into a better and more hospitable place for all, and not merely moving a person from one geographical location to another. The answer to this question of transformation is simple: educate them in their own language! Educate people in their mother tongue, the language which they are most comfortable with, so that they will have a good foundational grasp of new scientific concepts.

This to me is how to “develop” in the broadest sense of the word. What are we afraid of, I ask again.

Decolonisation at South African universities may have begun with pointing fingers at the various heads of the universities and their administrations, but it is a question more complex than reactionary finger-pointing and wagging. It is also very much an economic question. The youth of South Africa must today point fingers also at the government, our fathers, mothers and grandparents. This is something that needs to happen all over the continent and not only in South Africa. We need to ask our elders about the so-called compromises they have made and the rationale behind them. We must interrogate these ideas in an objective manner.

Steve Biko, Kwame Nkrumah, Patrice Lumumba, Marcus Garvey, Mangaliso Sobukwe, Ingrid Jonker, Frantz Fanon, Nelson Mandela (all our African heroes) were all human. Just like the young generation of leaders we see in the student movements today, they were all too human. Our role as young Africans in history, the point of our existence, is also to interpret the world – unabashedly, fearlessly. This is not a passive or a submissive role to socio-cultural institutions of the past.

What has any African government done in pursuit of development in the broadest sense of the word? It is only this year that Tanzania decided to use Swahili in primary schools. In 21 years, what has the South African government done in pursuit of progress and modernity? Perhaps a definition of enlightenment as put forth by Immanuel Kant is a good thought to reflect on at this point: “Enlightenment is man’s emergence from his self-imposed immaturity. This immaturity is self-imposed when its cause lies not in a lack of understanding, but in a lack of resolve and courage to use knowledge without guidance from another.”

What Stellenbosch has accomplished, and what the Afrikaners have accomplished in the “academisation” of Afrikaans, is an example to all of Africa, and not only South Africa. It is an example for a continent that is “underdeveloped” as a result of self-imposed alienation.

I am not making this statement in ignorance. I was a student at Stellenbosch University. I was there for five years. And as an African “foreign” student I learnt a lot. I heard Afrikaans for the first time in Stellenbosch. And for my first and second year there I, too, was passionate about the language issue. I was angry at why my parents were paying for an education for which half was in a language I didn’t understand.

But this insight did not grow despair in me; on the contrary, it fuelled a thirst for knowledge, I became accountable for my own view of the world, developed a critical attitude towards knowledge cultivation and science in general. Even though I self-studied most of the time, I did not leave Stellenbosch with merely a degree on a piece of parchment. I also spent many evenings thinking and debating with many of my friends about the language policy and other issues of African identity.

In my third and fourth year, I began to see the sense in educating a people in their own language, in their mother tongue. I began to see the importance of the language question and how it relates to enlightenment, development, progress, modernity (and whatever you may call it).

I saw the exemplary feat of the Afrikaners in the academisation of Afrikaans, and in their flag university offering undergraduate studies in Afrikaans so that their children would grasp foundational concepts easily. My anger instantly turned to respect. Among my friends I was always quick to point out that quiet observation to understand is better than reaction.

The academisation of Afrikaans, to me, is a remarkable feat for all Africans to notice and emulate positively, especially when contrasted with other things we emulate from other parts of the world, like skin bleaching, accent wearing and “human hair” wearing.

I am careful not to glamorise Stellenbosch too much, because some of the allegations are true – there are many racists in Stellenbosch, not only in the University, but in the entire community and its surrounds, if I may say so. And it is a tough environment for any black person. I actually had a classmate, whom I haven’t heard from in a very long time, who had to leave the university because of depression. I helplessly watched him sink into a vortex from which he never returned. I, on the other hand, was one of the fortunate ones who personally enjoyed the alienating university experience, because it gave me the chance to reflect, the chance to reflect first and foremost within, and then on to the world. Which is a gift I cherish very much. Once again, this is a discussion for another time.

An interesting fact for your consideration, to elaborate further on my point. There is an Afrikaans word for “economy”: “ekonomie”, backed, I suspect, not only by a linguistic situation, but also by a deep philosophical understanding of the contemporary economy. What is the word for “economy” in any African language? This is a puzzle that I asked all my acquaintances, and the overwhelming answer was that there was no such word.

“We just use the English equivalent,” was the most common response. Yet the world today is very much embedded in an economy. We are all in an economy – whether you are in the Kalahari, the Sahara, Pretoria or in rural Eastern Cape, you cannot escape this. This narrative is true for many words and concepts.

I say that in order to reflect on what an economy is and what it means for our individual and collective livelihood deeply and philosophically, we need to be able to conceptualise what it is in our mother tongue, the language we are most comfortable with. This is the only way of seeing the world for what it is.

For the student movements: we need to stop making compromises on behalf of the masses. Some of these compromises are mistakes our parents and grandparents made. As conscious Africans, instead of accepting them as writ in stone, let us interrogate them. We are only a few generations removed from slavery, after all. Perhaps it is time for us to change some of these compromises? If not us, then who? The generations that will come after us?

The generation that championed physical liberation from the chains of servitude are long dead and gone. The “political independence” generation have almost all taken the boat across the river; only a handful, like Robert Mugabe of Zimbabwe and Kenneth Kaunda of Zambia, are still alive.

The call for decolonisation is a call that has to be made all over the continent. It is not local to South Africa. The problem is that it is not the “European”-looking man or woman who is keeping colonial structures in place, it is our own parents and grandparents, our governments, if you care to dig deep enough. At least South Africa, perhaps because of its relatively recent history of race conflict, has the humus and the milieu to conscientise young Africans and inject them with knowledge of self. This is a positive, and a gift I received from Stellenbosch. The call for decolonisation has started here; by all means it has to be championed well, spreading to other parts of the continent.

What, then, are we afraid of, I ask again.

Do you think China is what it is today by teaching in English? Japan? South Korea? Germany? Spain? Italy? If you think so, then you’re mistaken. The Chinese and Germans you meet in South Africa or Stellenbosch may be well versed in English, but their knowledge cultivation does not begin with a compromise. The Chinese have made such a great leap in a lifetime that they even program and use technology in their own language today.

Imagine students in England learning about science or philosophy in French. How are they to understand the foundational concepts of the discipline? Second-hand? Third-hand?

It is only in South Africa and in general, Africa, where you speak in one language at home and with your colleagues and friends, and are educated in another language. Usually the language of the coloniser. The rationale we provide for this sort of thing is that it is good for growth and economic development. It is good for business. It is enlightenment when you can speak like the American (perhaps the reason why we want to learn Mandarin now?). It is good for investment, because when the investors come you can communicate with them. This is a way of thinking which perhaps could not be more wrong. If only we had the critical-mindedness to interrogate historical phenomena like the European enlightenment.

What do you tell the smart young girl who speaks Xhosa at home, but is given foundational knowledge in English or in Afrikaans, which she is not 100% comfortable with because it is not her mother tongue? Is she equal to the English girl who speaks English at home and receives it in school? Or conversely, the Afrikaans girl who speaks Afrikaans at home and is taught in it at Stellenbosch University? Yet they are supposed to write the same exam? And when the individual we have disadvantaged by default does not do well, we complain that the system is racist and flawed?

Perhaps what is really not being said is how we are racist towards ourselves by not having confidence in our culture, languages and traditions, instead self-subordinating them to European standards all the time. Must we drag the Afrikaners to subordinate their culture and language to an English standard as well? Just like their African brothers and sisters?

Some readers will remark that “Oh, this is very idealistic. It is impossible and cannot be done, it will sow the seeds of tribal conflict, too much money is involved …” etc. To these people, all I say is look within yourself and let go of your fear of the unknown, your self-doubt and your surrender to authority. Idealism, if you do not know, is the engine of the world. It was an idealistic impetus that made a cavewoman (or man) rub two sticks together to spark a fire. The idealism to fly created airplanes; it was idealism that carved the locomotive engine, the internet and modern human life as a few of us know it (many more are in slums and townships, all across Africa).

I rest my case.

Although the ideas expressed are mine and I fully claim responsibility, they equally belong to many others, too numerous to mention. They come from an accumulation of shared conversations and observations throughout my time at Stellenbosch University. Hence this article is dedicated to all, for it would not have been possible without them.

– For all who listen, from all who are listening.

Words by Kamal Kweku Yakubu

Suggested reading

Kwesi Kwaa Prah, Mother tongue for scientific and technological development in Africa, 1995. Published by the German Foundation for International Development (ZED).

Frantz Fanon, Black Skins, White Masks, 2008 edition.

Immanuel Kant, Idea of a Universal history from a Cosmopolitcal Point of View (1784).

I am a masters student in economic history at the University of Cape Town.

http://www.economichistory.uct.ac.za/hst/eh/people/current-ma-students/kamal-yakubu.

I also write poetry for the online journal www.iconsiderafricansociety.com.

 

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , , , , , , , | 1 Kommentaar

Skywer van die ‘Steve-brief’ gesels

Posted in Uncategorized | Tagged , , | Lewer kommentaar

Students shining the spotlight on an untruth

Zama Ndlovu, Business Day, 25 Maart 2015

Zama+Ndlovu

IT IS a convenient untruth to view the actions of protesting students at the University of Cape Town (UCT) and Rhodes University as an attempt to drag the nation into the darkness of the past. Students are demanding the nation address an unrelenting truth about SA, a truth that has repeated itself for 300 years and counting, a truth about the persisting humiliation of black people, across classes, 21 years into this democratic society.

The UCT Student Representative Council’s statement on March 11 articulated the position clearly. “(Cecil) Rhodes has been praised for donating this land to the university, building the … economy and bringing ‘civilisation’ to this country. But for the majority of South Africans, this is a false narrative: how can a coloniser donate land that was never his land in the first place? Rhodes introduced the first racial policies of this country … which allowed for black people to be utilised as cheap exploited labour in the mines owned by him … The statue is a … reminder for many black students of the position in society black people have occupied due to hundreds of years of apartheid, racism, oppression and colonialism.”

Some argue that this was only a reflection of the ethics and values of the time, yet on March 27 1902, the Guardian newspaper made this assessment on Rhodes and his legacy: “If the nations of the earth were to be as ‘dragons of the prime, that tore each other in their slime’, there indeed was a dragon efficient in both tooth and claw. Rhodes before he died had outlived the warmest of admiration that he thus won. For one thing his exclusive preoccupation with purely material considerations had led him terribly wrong, and through him and his press, had led this country terribly wrong too, as to the cost and length of the (Anglo-Boer) War.”

His countrymen saw through him. But Rhodes had the foresight to carefully construct a new legacy for himself, co-opting the brightest young minds of the next generations so some of our best leaders would be indebted to him, treading carefully between critical thought and gratitude; defending an indefensible heritage.

His insatiable need for possession and power shaped and entrenched inequality and a capitalist system that continues to see indignity suffered by black and Afrikaans bodies. He set precedents for industry that persisted in the mining sector well into the 1980s, where those of English heritage continued Rhodes’s colonial experiment, using the apartheid government to perpetuate slavery 3km underground, putting a buffer of Afrikaner foremen and mine managers between them and black miners, and using state security instruments to beat striking miners into submission.

There are indignities that one human being should never ask another to tolerate, such as national reverence for a man who felt nothing but indifference to human beings outside his racial group. It is not the job of a people to prove its humanity by tolerating the intolerable. Tolerance is not the price of freedom.

Tomorrow, Rhodes will have been dead for 103 years, yet his legacy remains. Protesting students are demanding deep and meaningful transformation of our institutions of higher education, and our society. They are asking this society how it expects to dislodge systematic discrimination while simultaneously embracing a beacon of white British supremacy. De-legitimising their experiences or attempting to pacify them with condescending pleas for Nelson Mandela-like behaviour are the reaction of those with no answers. We should expect our universities to produce brave and critical thinkers who question the status quo. And when they do, we should deeply engage their observations, despite our discomfort. Enduring societies evolve by constantly interrogating discrepancies between what they are and what they want to be.

• Ndlovu is the MD of Youth Lab, works at the National Planning Commission and writes in her personal capacity

Posted in Uncategorized | Tagged , , , | Lewer kommentaar