Δεν είναι η πρώτη φορά που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται να λειτουργεί ως όργανο-παιδική χαρά όπου τρεις λαλούν και δυο χορεύουν. Τώρα όμως, με την χρηματοπιστωτική κρίση να κορυφώνεται τα πράγματα είναι κάπως πιο σοβαρά από άλλες φορές που τα μισόλογα και οι αυτοσχεδιασμοί υποκαθιστούσαν τον συγκροτημένο πολιτικό σχεδιασμό. Το σκηνικό στην αίθουσα Τύπου της Επιτροπής, πριν από λίγη ώρα, ήταν εξαιρετικά διαφωτιστικό.
Η ερώτηση Ιρλανδού δημοσιογράφου ήταν για την Αμέλια Τόρες, την εκπρόσωπο Τύπου του Χοακίν Αλμούνια, του αρμόδιου Επιτρόπου για τις οικονομικές και νομισματικές υποθέσεις: «Ο Επίτροπος φέρεται ότι είπε σήμερα το πρωί πως υπάρχει κάποιος μηχανισμός για τα προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζουν ορισμένα κράτη μέλη της ευρωζώνης αλλά πως είναι καλύτερα να κρατήσουμε μυστικό τον μηχανισμό αυτό. Υπάρχει ήδη κάποιο συγκεκριμένο σχέδιο;» Εύλογο το ενδιαφέρον του Ιρλανδού καθώς η χώρα του, μέχρι πρότινος πρότυπο ανάπτυξης, αποδείχτηκε τίγρης με χάρτινα πόδια και είναι πλέον μαζί με την Ελλάδα δύο από τους αδύναμους κρίκους της ευρωζώνης.
Η Τόρες απάντησε ως εξής:
«Αυτό που είπε (δηλ. ο Αλμούνια) είναι βασικά ότι στην απίθανη περίπτωση -και επαναλαμβάνω στην απίθανη περίπτωση καθώς δεν υπάρχει καμιά απολύτως ένδειξη πως κάτι τέτοιο θα συμβεί- που κάποιο κράτος μέλος της ευρωζώνης αντιμετωπίσει προβλήματα χρηματοδότησης, κάποια λύση θα βρεθεί».
Όπως συμβαίνει συχνά με τις δηλώσεις των Επιτρόπων και των απίθανων εκπροσώπων τους, η απάντηση δημιούργησε τελικά πιο πολλά ερωτήματα. Κατ’ αρχάς ο Αλμούνια εμφανίζεται να δηλώνει αυτό το οποίο συνάδελφοί του αλλά και κράτη μέλη (Γερμανία) αρνούνται, δηλαδή πως υπάρχει μηχανσμός βοήθειας και για κράτη εντός της ευρωζώνης. Επ’ αυτού η Τόρες πρόσθεσε:
«Είναι κάτι που πρέπει να είναι προφανές σε όλους. Όπως είμαστε έτοιμοι και έχουμε και τα μέσα να βοηθήσουμε κράτη εκτός ευρωζώνης όπως κάναμε με την Ουγγαρία και τη Λετονία, στην απίθανη περίπτωση που αυτό θα ήταν αναγκαίο για κάποιο κράτος της ευρωζώνης, θα δείχναμε την ίδια αλληλεγγύη με τον έναν ή τον άλλο τρόπο.»
Τι καταλαβαίνει κανείς από αυτό; Ότι όλα αυτά είναι κάπως απίθανα και θεωρητικά. Όμως η Επιτροπή θα μπορούσε βοηθήσει «κάποιο» κράτος αν (λέμε τώρα, αν) αυτό αντιμετωπίσει πρόβλημα. Και πώς θα το κάνει αυτό; Ξανά η Τόρες:
«Δεν νομίζω ότι είναι εποικοδομητικό ή απαραίτητο να ασχοληθούμε τώρα με το πώς θα γίνει αυτό, από ποιον θα γίνει και για ποιον.»
Μάλιστα… Η απάντηση όπως ήταν αναμενόμενο προκάλεσε την αντίδραση των δημοσιογράφων. «Αν το σενάριο είναι όπως λέτε απίθανο, δεν είναι κάπως ανεύθυνο να το συζητά κανείς δημόσια;» αναρωτήθηκε ο Βόλφγκανγκ με τη βαρειά γερμανική προφορά του. «Τελικά έχει καταρτιστεί σχέδιο όπως είπε ο Αλμούνια ή θα καταρτιστεί όπως μας λέτε εσείς τώρα;» πρόσθεσε ο Ιρλανδός συνάδελφός του. Και λίγο πριν κάνει την ερώτησή του ο Νίκος Μπέλλος, ήρθε και η βόμβα:
Πριν ρωτήσει ο Νίκος θα ήθελα να προσθέσω τα ακόλουθα. Αυτό που έχει εξαιρετικά μεγάλη σημασία σε αυτό το στάδιο είναι όλα τα κράτη μέλη εντός και εκτός της ευρωζώνης να συνεισφέρουν στη μακροοικονομική σταθερότητα. Όλα τα κράτη έχουν υποχρέωση να γνωρίζουν τα όριά τους. Αυτό αφορά ιδιαίτερα τα κίνητρα που μπορούν να παρέχουν για να δημιουργήσουν συνθήκες οικονομικής ανάπτυξης. Αυτό επίσης σημαίνει πως ορισμένα κράτη δεν έχουν τα ίδια περιθώρια ελιγμών με άλλα και πρέπει να είναι εξαιρετικά προσεκτικά λόγω της κρίσης. Το μήνυμα αυτό έχει γίνει κατανοητό από τα κράτη μέλη τα οποία δεν έχουν σχεδιάσει κάποια κίνητρα ή μέτρα για την ανάκαμψη απλώς και μόνο επειδή τα δημόσια οικονομικά τους δεν τους το επιτρέπουν. Και σε αυτά περιλαμβάνεται και η Ελλάδα.
Μ’ άλλα λόγια η εκπρόσωπος της Επιτροπής είπε χωρίς μάλιστα να τη ρωτήσει κανείς πως η Ελλάδα έχει μικρότερα περιθώρια ελιγμών για την αντιμετώπιση της κρίσης – κι ας λέει ό,τι θέλει ο Κωστάκης και ο καημενούλης ο υπουργός του που πηγαινοέρχονται στις Βρυξέλλες αναζητώντας κατανόηση και στοργή την ίδια ώρα που διαβεβαιώνουν το ποίμνιό τους ότι η χώρα είναι δήθεν ισχυρή χάρις στις άοκνες προσπάθειες της νέας διακυβέρνησης.
Τελικά η απορία παραμένει, υπάρχει κάποιο σχέδιο της Επιτροπής για παροχή βοήθειας προς την Ελλάδα; Το υποπτευόμασταν ότι δε θα το μάθουμε από την ελληνική κυβέρνηση. Από ό,τι φαίνεται δε θα το μάθουμε ούτε από την Επιτροπή.