του Alex Averbuch
o Alex Averbuch, ακαδημαϊκός, ποιητής και μεταφραστής, συνέθεσε το ποίημα «The last letter of my Body» από τα σημειώματα της γιαγιάς του η οποία αλληλογραφούσε με φίλους και συγγενείς μετά τη μετανάστευσή της από την Ουκρανία στο Ισραήλ το 2002

χειμώνας, χειμωνιάτικες βροχές όλα πράσινα
κάνει περισσότερο κρύο μέσα παρά έξω
δούλεψα έβγαλα κάμποσα λεφτά αγόρασα έναν φούρνο μικροκυμάτων
υποφέρω από διαταραχές μνήμης
σκοτώνω την ώρα μου διαβάζοντας βιβλία
μια ζωή 62 χρονών σε 50 κιλά
ο Sanik κι εγώ φέραμε το νέο έτος
μου έκλεισε ραντεβού με καρδιολόγο και ουρολόγο
διαβάζω το βιβλίο τι να κάνετε σε περίπτωση αεροπορικής επίθεσης
αυτός πιστεύει στον Θεό
οι άνθρωποι εδώ σου εύχονται να ζήσεις ως τα 120
πάρε μια αντιασφυξιογόνο μάσκα
ακούω τραγούδια στα Ουκρανικά
είναι όμορφα στην όχθη της λίμνης Kinneret
η πόλη είναι χτισμένη σε επίπεδα
δεν μπορώ να συνηθίσω τις σειρήνες που στριγκλίζουν και τα αεροπλάνα που βρυχώνται
ο γιατρός μου είναι ο Leonin Valershteyn

μια φιάλη υγραερίου που βγάζει ένα πεντάμηνο κοστίζει 70 σέκελ
οι κερασιές είναι στην εποχή που ανθίζουν!
πήγα σε ένα ιταλικό εστιατόριο
καρδιολόγος στις 9 του μήνα , ουρολόγος και κονσέρτο στις 14
πήρα τη μάσκα μου
μου λείπουν όλοι
οι κήποι είναι ολάνθιστοι: κερασιές, πορτοκαλιές, μανταρινιές
χάλασα τρεις κάρτες ομιλίας σε τρεις μέρες
ο Sasha μου φέρνει λεμόνια απ΄το Κιμπούτς
στα μαγαζιά έχει μόνο έτοιμα γεύματα, απλώς τα ζεσταίνεις
πελμένι, βαρενίκι, λαχανοντολμάδες
αγόρασα ένα μικρό κουτί για τα γράμματα
κοιμάμαι κάτω απ’ το βαμβακερό πάπλωμα της μαμάς μου
οι φίκοι κι οι τριανταφυλλιές είναι ολόκληρα δέντρα
οι άνθρωποι μιλούν πολύ δυνατά εδώ
δεν μπορώ να συνηθίσω το βουητό των αεροπλάνων ή
τις στριγκλιές των περιπολικών και των ασθενοφόρων
οι νοσοκομειακοί γιατροί είναι δωρεάν
τα φάρμακα στη μισή τιμή
Ζω ελπίζοντας και περιμένοντας για κανένα γράμμα

ένα διπλό ουράνιο τόξο πάνω απ’ τη λίμνη Kinneret –θαυμάσιο!
η δασκάλα του Sasha, η Lyuba, μου έδωσε μια τηλεόραση
πήγαμε στο κονσέρτο του Gorelik ν’ ακούσουμε τραγούδια στα Γίντις
μου αρέσει να τραβάω λεφτά απ’ το ΑΤΜ και
να μιλάω στο τηλέφωνο μέσα στο λεωφορείο
το φαγητό μου είναι ή μπορς ή κάσα ή τσάι με πίτα
τρώω φρέσκα λαχανικά αλλά προτιμώ αυτά που φτιάχνω εγώ τουρσί
μια ντόπια, δεν με άφησε να κάτσω δίπλα της στο λεωφορείο
της τά ‘ψαλλα ένα χεράκι
ψήφισα Κομμουνιστή

δεν θα καταφέρω να φύγω από δω: δεν αφήνω τον Sanik
τα εβραϊκά διαβάζονται από δεξιά προς τα αριστερά
είμαι ήδη εδώ 4 μήνες
έχω πάντα μαζί την αντιασφυξιογόνο μάσκα μου
πολλά μου μοιάζουν παράξενα και πολλά μου μοιάζουν ενδιαφέροντα εδώ
ο πόλεμος άρχισε
ο Sasha τηλεφώνησε να μου εξηγήσει πώς να ανοίξω τη μάσκα
νιώθω λες και είμαι εδώ προσωρινά
γέμισα τα μπουκάλια με νερό –σε περίπτωση πολέμου
τίποτα μες στο διαμέρισμα δεν μου ανήκει εκτός απ’ τις φωτογραφίες
είμαι φίλη με τους γείτονές μου στο κτήριο, μιλάω λίγα εβραϊκά
το χοιρινό είναι απαγορευμένο για τον Sasha
πήγα σ’ ένα Κινέζικο εστιατόριο για τα γενέθλια της Polina
ονειρεύομαι πως πεθαίνω στο διαμέρισμά μου πίσω στο σπίτι στην Ουκρανία
εδώ τους ανθρώπους τους θάβουν χωρίς φέρετρα
πώς θα αποδείξω ότι ήμουν σε κατεχόμενη ζώνη;
πολλοί άνθρωποι κατεβάζουν στον δρόμο έπιπλα και ρούχα για το Πάσχα
παίρνω τίποτα πού και πού
όπου και να πας, κανείς δεν συμπαθεί τους μετανάστες
στις 10 του Ιούνη πήγα να επισκεφθώ τα αξιοθέατα της Άκρα
ο Sasha με βοηθά να παλέψω την κατάθλιψη
οι τρομοκρατικές ενέργειες συνεχίζονται
οι συνάδελφοί μου ντρέπονται να μου στείλουν γράμματα στο Ισραήλ
ονειρεύομαι ότι φέρνω εδώ τη βιβλιοθήκη μου

πήγαμε με την Polina στην όχθη της λίμνης Kinneret
είμαι μόνη κι έχει ζέστη
του χρόνου το καλοκαίρι θα πάω στην Οδησσό με το καράβι
από δω θα πάω σπίτι με το τραίνο
έχω οστεοπόρωση
αλήθεια μου λείπουν όλοι
Alla, είσαι η καλύτερή μου φίλη
τρώω κορνφλέικς με γάλα
ζω για τα παιδιά και τα εγγόνια μου
το έδαφος είναι βράχος, η γη είναι πολύτιμη, η άρδευση τεχνητή
τα εβραϊκά μου είναι φτωχά
πηγαίνω πίσω στην Ουκρανία
βρήκα ένα μέρος που το κρέας κάνει 2 σέκελ
σκέφτομαι συχνά τους ανθρώπους που δουλέψαμε μαζί, που ζήσαμε μαζί, τους καλούς μου φίλους
μου στείλανε 422 απ’ τα βιβλία μου απ’ την Ουκρανία
δεν υπάρχει κανείς να μιλήσω
αλλά τα φάρμακα είναι καλά
πάρε με στο 055232950

το συναίσθημα της νοσταλγίας δεν είναι πιο αδύναμο από κείνο της αγάπης
η Polina μου έδωσε ένα ψεύτικο χριστουγεννιάτικο δέντρο για τον καινούριο χρόνο
ήμουν στις ιαματικές πηγές
τρώω ένα κίτρο κάθε μέρα
περιμένω πάντα πώς και πώς να λάβω γράμμα
σκέφτομαι συχνά με ποιόν θα ζήσω τη ζωή μου
ούτ’ ένα γράμμα από κανέναν
γιατί ροχαλίζουν οι άνθρωποι;
ονειρεύομαι την Ουκρανία
θα πάω σ’ ένα ταξιδιωτικό πρακτορείο
είμαι ένα κλαδάκι στον άνεμο χωρίς πατρίδα
έχω συμπόνια για όλους
ονειρεύομαι ότι πηγαίνω σπίτι μια φορά κάθε δυο χρόνια
πρέπει να ζήσω εδώ
ο καρδιολόγος μου είναι στις Ηνωμένες Πολιτείες για εκπαίδευση
είναι δύσκολο να έρχεσαι εδώ και να μην είσαι Εβραίος
συνάντησέ με στην Οδησσό
πιστεύω στους οιωνούς αλλά εδώ δεν πιστεύουν
εδώ τα βγάζουμε καλύτερα πέρα
η Natasha κι ο Sasha ζουν στο Τελ Αβίβ
χαίρομαι που με την προτροπή του Sasha έφερα τον παπαγάλο μας τον Vasya εδώ
φοβάμαι την κατάθλιψη
ενίσχυσα τα χερούλια στα σακ βουαγιάζ μου
ανησυχώ για τη μοίρα της Ουκρανίας
δεν έχω φίλους εδώ, μόνο γείτονες
πιστεύω στο καλό

ο Sanik τους κατάφερε να κατεβάσουν το νοίκι
απαντώ στην καλοσύνη με καλοσύνη
κοιτάζω τις φωτογραφίες και θυμάμαι ταξίδια, μαθήματα χορού
προσεύχομαι στον θεό, ο θάνατός μου νά ‘ναι γρήγορος
ονειρεύομαι να ταξιδέψω στο σπίτι πριν πεθάνω
τηλεφώνησα αλλά δεν το σήκωσε κανείς
ο Sanik ορκίστηκε στον στρατό
φτιάχνω λάχανο και πιπεριές τουρσί
όλα είναι στα χέρια του θεού
πονάνε τα πόδια μου, οι ώμοι μου, τα δόντια μου, τ’ αυτιά μου
όλη μου τη ζωή έμαθα να κάνω οικονομία
δεν ξέρω πότε ξεκίνησε ο Sasha να γράφει ποιήματα
χάπια με το πρωινό, το μεσημεριανό και το βραδινό
η κατάσταση με το Ιράν είναι τεταμένη
η τιμή της ζάχαρης ανεβαίνει
θα ψηφίσω όποιον μου πει ο Sasha
φοβάμαι να γυρίσω πίσω στο σπίτι: οι αντισημίτες
ζω με τις αναμνήσεις της ευτυχίας
μόνο μια φορά έχω ονειρευτεί τη μαμά
θέλω να μυρίσω κρινάκια και να δω χιόνι
γράφω και κλαίω
μην πεις σε κανέναν αυτά που σου γράφω
όλοι σταδιακά με ξεχνούν
η Natasha κι ο Sasha τηλεφωνούν κάθε μέρα
γνώρισα τους ντόπιους στο καταφύγιο
φοβάμαι να είμαι μόνη
θα έφευγα μακριά αλλά τα παιδιά και τα εγγόνια μου είναι εδώ
πρέπει να προσπαθείς να είσαι χαρούμενος εκεί που ζεις

ο πόλεμος μας απειλεί κάθε μέρα
άραγε, θα ξανασυναντηθούμε;
δεν ξέρω πώς να στέλνω sms
παίρνω αγωγή, πάω στους γιατρούς, παχαίνω
ποια είναι η τιμή συναλλάγματος του δολαρίου;
η τιμή των γραμματόσημων ανέβηκε
θα πάω στο Ντόνετσκ να επισκεφθώ την αδερφή μου
θα αγοράσω ένα τηλέφωνο και ένα ψυγείο
είμαι τυχερή, βρίσκω καλούς ανθρώπους
σ’ ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια
όλα όπως τα ξέρεις
γεννήθηκα στο Yenakiyevo
παίρνω πολλά χάπια
τα καταφύγια ενισχύονται συνεχώς
είμαι εδώ πάνω από επτά χρόνια
μου λείπει το χιόνι
με τραβάνε οι τάφοι
τρέμω με κάθε γράμμα
πέφτω για ύπνο και σηκώνομαι κι ευχαριστώ τον θεό που ζω
ξαναδιαβάζω παλιές εφημερίδες
θυμάμαι δρόμους, κτήρια, το σχολείο
είναι απόλαυση να διαβάζεις γράμματα
νομίζω πως δεν έζησα τη ζωή μου μάταια
θα μου άρεσε να λάβω ένα γράμμα
ας έλθει ό,τι καλό
Φιλάκια, Lyudmila

φωτογραφίες:
- έργο της Maria Primachenko
- Ivan Lytvyn
- καρέ από την ταινία A Spring for the Thirsty, 1965, Yuri Ilyenko
- Petrykivka – τεχνοτροπία της λαϊκής ζωγραφικής της Ουκρανίας
- Ivan Lytvyn
- καρέ από την ταινία Shadows of Our Forgotten Ancestors, 1964, Sergei Parajanov
- αγνώστου, Odessa-Πάρκο Shevchenko
- αγνώστου, Donetsk
- έργο του Anatolii Kryvolap
υστερόγραφο:
ανακάλυψα το ποίημα The Last Letter of My Body του Alex Averbuch εδώ, στη σελίδα Words Without Borders την οποία επισκέπτομαι πολύ συχνά. Τη μετάφραση από τα ρωσικά έκανε η Anne Fisher κι εγώ αποφάσισα να διασχίσω αυτό το εξαιρετικά αμφίβολο πέρασμα που λέγεται μετάφραση της μετάφρασης για να το μοιραστώ με τους μαθητές μου της δημιουργικής γραφής γιατί οι μαθητές μου κουβαλούν πολλές πατρίδες και πρέπει να ξέρουν ότι δεν είναι μόνοι τους. Τα ανεβάζω εδώ για τη χαρά της ανάγνωσης και του μοιράσματος.






































