អគ្គិភ័យ
(ព្រឹត្តិការណ៍នេះកើតឡើងនៅយប់ទី២៧ខែមករាឆ្នាំ១៨៨០)
ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី១១
ខ្ញុំទើបចម្លងបង្ហើយកថាខណ្ឌរបស់ខ្ញុំនៃរឿងនិទាន «ពីជួរភ្នំអាពើនីនូដល់ជួរភ្នំអង់ដ៍» ព្រឹកនេះ និងកំពុងរកប្រធានបទសម្រាប់ការតែងសេចក្ដីរៀងខ្លួនដែលលោកគ្រូដាក់ឱ្យពួកយើង ស្រាប់តែខ្ញុំឮសំឡេងចម្លែកពីកាំជណ្ដើរ រួចមួយស្របក់ក្រោយក៏មានភ្នាក់ងារពន្លត់អគ្គិភ័យពីរនាក់ចូលមកក្នុងផ្ទះយើង សុំការអនុញ្ញាតពីឪពុកខ្ញុំដើម្បីត្រួតពិនិត្យមើលជើងក្រាននិងបំពង់ផ្សែង ព្រោះមានបំពង់ផ្សែងមួយឆេះភ្លើងនៅលើដំបូល ហើយពួកគាត់មិនដឹងថាប្រភពចេញមកពីណាឱ្យប្រាកដ។ ពុកខ្ញុំថា «សុំអញ្ជើញ» ហើយថ្វីត្បិតយើងមិនបានបញ្ឆេះភ្លើងក្នុងផ្ទះ ក៏ពួកគាត់នៅឆ្លងពីបន្ទប់មួយទៅបន្ទប់មួយ ផ្ទប់ត្រចៀកនឹងជញ្ជាំងផ្ទៀងស្ដាប់ក្រែងលោឮសំឡេងភ្លើងឆេះក្នុងបំពង់កប់ក្នុងជញ្ជាំង ដែលរត់មកពីផ្ទះនៅជាន់ផ្សេងៗ។
ពេលដែលពួកគាត់ទៅអង្កេតបន្ទប់ផ្សេងទៀត ឪពុកខ្ញុំប្រាប់ខ្ញុំថា៖
– អង់រីកូ ពុករកនឹកឃើញប្រធានបទតែងសេចក្ដីកូនហើយ គឺ «ភ្នាក់ងារពន្លត់អគ្គិភ័យ»។ ចាំស្ដាប់ពុកហើយកត់ទុកកុំឱ្យភ្លេច។ ពុកឃើញពួកគាត់ធ្វើការនាល្ងាចមួយកាលពីពីរឆ្នាំកន្លងទៅ ពេលដែលពុកចេញពីរោងមហោស្រពបាល់បូ (Balbo) រៀងយប់ជ្រៅ។ ដើរតាមផ្លូវរ៉ូមា (Via Roma) ពុកឃើញពន្លឺចម្លែកនិងឃើញមនុស្សមួយហ្វូងកំពុងរត់ឆ្លេឆ្លាទៅមក។ គឺភ្លើងឆេះផ្ទះ។ អណ្ដាតភ្លើងនិងផ្សែងខ្មួលខ្មាញ់ហូរហៀរចេញពីបង្អួចនិងពីដំបូល។ អ្នកជាប់ក្នុងផ្ទះទាំងប្រុសទាំងស្រីបង្ហាញខ្លួននៅមាត់បង្អួចរួចក៏បាត់ខ្លួនទៅវិញ បន្សល់តែសម្រែកស្រយុតចិត្ត។ មានសំឡេងខ្លាំងសឹងហ៊ឹងត្រចៀកនៅទ្វារមុខផ្ទះ ស្រែកថា៖
– ពួកគេឆេះស្លាប់ទាំងរស់ឥឡូវហើយ ! ជួយផង ! ជួយផង លោកអើយ ! អ្នកពន្លត់អគ្គិភ័យ !
រំពេចនោះ ឡានធំមួយក៏មកដល់ ហើយភ្នាក់ងារពន្លត់អគ្គិភ័យបួននាក់ចុះមកកន្លែងកើតហេតុ។ ពួកគេជាអ្នកមកដល់មុនគេ ហើយក៏ស្ទុះចូលទៅក្នុងផ្ទះភ្លាម។ ពួកគេចូលមិនទាន់បានមួយដង្ហើមផង ស្រាប់តែមានហេតុការណ៍ដ៏គួរឱ្យស្លុតចិត្តមួយកើតឡើង។ ស្ត្រីម្នាក់អើតចេញតាមបង្អួចជាន់ទីបី ស្រែកផងទាញអង្រួនចម្រឹងបង្អួចផង រួចប្រវាឡើងពីលើចម្រឹង ហើយក៏ឈប់នៅនឹងកន្លែង ខ្នងបែរទៅក្រោយ ប្រឹងពត់ខ្លួនជៀសឆ្ងាយពីភ្លើងដែលរោលពីបន្ទប់មួយទៅបន្ទប់មួយ ជិតមកដល់ក្បាលនាងទៅហើយ។ ហ្វូងមនុស្សនៅខាងក្រោមស្រែកផ្អើល។ អ្នកពន្លត់អគ្គិភ័យ ដែលត្រូវអ្នកជួលផ្ទះស្លន់ស្លោស្ទាក់ផ្លូវនៅជាន់ទីពីរ ឥឡូវបានបុកទម្លុះរន្ធមួយកាត់ជញ្ជាំង និងសម្រុកចូលក្នុងបន្ទប់ តែសំឡេងស្រែកពីមាត់មនុស្សរាប់រយនាក់នៅខាងក្រោមប្រាប់វិញថា៖
– ទៅជាន់ទីបីវិញ !
ពួកគេក៏ស្ទុះត្របាញ់ជើងឡើងជាន់ទីបី។ នៅទីនោះមានរបស់បាក់បែកគ្រប់ទីកន្លែង៖ ធ្នឹមធ្លាក់រប៉ាត់រប៉ាយ ផ្លូវដើរគ្របដណ្ដប់ដោយអណ្ដាតភ្លើងនិងផ្សែងខ្មៅជុំជិត។ មធ្យោបាយតែមួយគត់ដើម្បីទៅដល់អ្នកជួលផ្ទះនៅជាន់ទីបីគឺឆ្លងតាមដំបូល។ ពួកគេក៏សម្រុកឡើងទៅលើមួយរំពេច ហើយមួយនាទីក្រោយ ឃើញមានរាងដូចខ្មោចខ្មៅអ៊ូញសម្រាលខ្លួនកាត់ក្បឿងដំបូលក្នុងភ្នក់ភ្លើងនិងផ្សែង តាមពិតគឺប្រធានក្រុមពន្លត់អគ្គិភ័យ ដែលឆ្លងមកខាងដំបូលបន្ទប់ដែលត្រូវភ្លើងឆេះខ្លាំងរាំងស្ទះការសង្គ្រោះ។
ដើម្បីមកដល់ចំណុចនេះ ចាំបាច់ត្រូវឆ្លងកន្លែងចង្អៀតមួយរវាងបង្អួចលយចេញពីដំបូលផ្ទះនិងសំយាបផ្ទះ។ ផ្នែកផ្សេងទៀតនៃផ្ទះសុទ្ធតែត្រូវភ្លើងឆេះ ចំនែកកន្លែងតូចនោះគ្របដណ្ដប់ដោយព្រឹលនិងទឹកកកពាសពេញ ធ្វើឱ្យពិបាកប្រវាប្រតោងនឹងដៃ។
– គេឆ្លងទៅនោះមិនកើតទេ ! – ហ្វូងមនុស្សស្រែកហាមពីក្រោម។
ប្រធានក្រុមពន្លត់អគ្គិភ័យចេញមកគែមដំបូល។ មនុស្សគ្រប់គ្នាតាមមើលញាក់សាច់ មិនហ៊ានដកដង្ហើម។ ពេលគាត់ឆ្លងផុត សម្រែកជយោផ្ទុះឡើងលើមេឃ។ ភ្នាក់ងារពន្លត់អគ្គិភ័យក៏បន្តទៅទៀត រហូតដល់ចំណុចគ្រោះថ្នាក់ រួចក៏ចាប់ផ្ដើមយកពូថៅកាប់ក្ដារ ក្បឿង និងឥដ្ឋ ដើម្បីបង្កើតប្រហោងចូលទៅក្នុងបន្ទប់ខាងក្រោម។ កំឡុងពេលនោះ ស្ត្រីម្នាក់នោះនៅតោងជាប់នឹងបង្អួចខាងក្រៅរហូត ភ្លើងកំពុងឆេះសន្ធោសន្ធៅពីលើក្បាលនាង ហើយសល់តែបន្តិចទៀត នាងច្បាស់ជារបូតដៃធ្លាក់ទៅក្រោមជាមិនខាន។ ពេលប្រហោងធំល្មមហក់ចូលចុះទៅក្រោមបាន អ្នកពន្លត់អគ្គិភ័យដោះខ្សែក្រវាត់ស្មាចេញហើយរំអិលខ្លួនចុះទៅក្រោម រីឯភ្នាក់ងារផ្សេងៗទៀតដែលមកដល់ ក៏ចុះទៅតាម។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានោះដែរ គេយកជណ្ដើរវែងមួយ មកដាក់ពីមុខបង្អួច ដែលភ្លើងកំណាចរៀបតែត្របាក់គ្រប់វិនាទី។ ទោះយ៉ាងណា អ្នកមើលទាំងឡាយគិតថាហួសពេលទៅហើយ។
– គ្មានជួយនរណាបានទេ ! – គេនាំគ្នាស្រែក។ – អ្នកពន្លត់អគ្គិភ័យឆេះស្លាប់ខ្លួនហើយ ! ចប់ហើយ ! មិនរស់ទេ !
ខណៈនោះ រាងអ្នកពន្លត់អគ្គិភ័យ បំភ្លឺដោយភ្លើងឆេះក្ដៅងំនៅពីក្រោយ បង្ហាញខ្លួននៅនឹងបង្អួចលើយ៉ផ្ទះខាងក្រៅ។ ស្ត្រីរងគ្រោះលោតមកតោងកគាត់ ឯគាត់ក៏ទ្រចង្កេះនាងដោយដៃទាំងគូ ហើយទាញនាងឡើងលើ ឱ្យមកសម្រាកដេកនៅក្នុងបន្ទប់។ ហ្វូងមនុស្សសំឡេងរាប់ពាន់ក៏ប្ដូរសំឡេងហ៊ឹងត្រចៀកលុបបាត់លើសំឡេងភ្លើងសន្ធោសន្ធៅ៖
– ហើយចុះអ្នកដទៃទៀត ? តើពួកគេចុះមកម្ដេចបាន ?
គេដាក់ជណ្ដើរផ្អែកនឹងដំបូលទល់មុខបង្អួចមួយទៀត ប៉ុន្តែមានចន្លោះដ៏ធំរវាងជណ្ដើរនិងបង្អួច។
– ពួកគេចាប់ជណ្ដើរម្ដេចបាន ?
ពេលអ្នកផងទាំងពួងកំពុងសួរសំនួរនេះ ភ្នាក់ងារពន្លត់អគ្គិភ័យម្នាក់ចេញមកក្រៅបង្អួច ដាក់ជើងស្ដាំលើមាត់បង្អួចឯជើងឆ្វេងលើកាំជណ្ដើរ ហើយគាត់ទាញអ្នកជាប់ក្នុងផ្ទះម្នាក់ម្ដងៗ ដែលភ្នាក់ងារពន្លត់អគ្គិភ័យឯទៀតប្រគល់ឱ្យគាត់តាមបង្អួច។ បន្ទាប់មក គាត់ឱ្យពួកគេទៅតាមសហការីគាត់ម្នាក់ទៀតដែលឡើងជណ្ដើរមកតាមក្រោយ។ សហការីគាត់ ពេលប្រាកដថាជនរងគ្រោះមានសុវត្ថិភាពនៅលើជណ្ដើរហើយ ក៏ជួយពួកគេចុះទៅដី ដោយមានជំនួយពីភ្នាក់ងារពន្លត់អគ្គិភ័យនៅឈរជើងខាងក្រោម។ ស្ត្រីដែលតោងយ៉ផ្ទះចេញមកមុនគេ រួចក្មេងស្រីតូចម្នាក់ ស្ត្រីម្នាក់ និងតាចំណាស់ម្នាក់ទៀតក៏ចេញមកបន្តបន្ទាប់គ្នា។ គ្រប់គ្នាសុទ្ធតែត្រូវគេជួយសង្គ្រោះបានសម្រេចទាំងអស់។ បន្ទាប់ពីតាចាស់ ភ្នាក់ងារពន្លត់អគ្គិភ័យក៏ចុះមកវិញ ចំនែកប្រធានក្រុមដែលបានរត់ឡើងទៅលើមុនគេ ចុះមកក្រោយគេបង្អស់។ មហាជនទទួលស្វាគមន៍ពួកគេដោយស្នូរទះដៃយ៉ាងខ្លាំងក្លា ប៉ុន្តែពេលភ្នាក់ងារចុងក្រោយបង្ហាញខ្លួន ដែលជាមេដឹកនាំក្រុមសង្គ្រោះ អ្នកដែលប្រឈមមុខនឹងមរណាមុនគេបង្អស់ អ្នកដែលត្រៀមខ្លួនលះបង់ជីវិតបើចាំបាច់ដើម្បីអាយុជីវិតមនុស្សមិនស្គាល់មុខម្នាក់ សក្តិសមនឹងឱ្យមហាជនអបអរសាទរគាត់ដោយឱឡារិក ស្រែកផងដៃជើងផង ពោរពេញដោយការកោតសរសើរស្ញប់ស្ញែងនិងការដឹងគុណ លុះប៉ុន្មានស្របក់ក្រោយមក នាមត្រកូលគាត់ «គ្វីសែប រ៉ូប៊ីណូ (Guiseppe Robbino)» ក៏បន្លឺចេញមករន្ថើនៗពីមាត់មនុស្សរាប់ពាន់នាក់។ តើកូនយល់ទេ ? នេះហើយជាសេចក្ដីក្លាហានពិតៗ! សេចក្ដីក្លាហាននៃទឹកចិត្តមនុស្សម្នាក់ដែលមិនឈប់ពិចារណាហេតុផល ឬស្ទាក់ស្ទើរ គឺបោលទៅទាំងងងឹតងងុលដូចផ្លេកបន្ទោរ ទៅកាន់កន្លែងណាក៏ដោយ ដែលឮសូរសម្រែកជនរងគ្រោះ។ ថ្ងៃណាមួយ ចាំពុកនាំកូនទៅមើលពូៗភ្នាក់ងារពន្លត់អគ្គិភ័យធ្វើលំហាត់សម និងចង្អុលឱ្យកូនឃើញប្រធានក្រុមរ៉ូប៊ីណូ ព្រោះពុកដឹងថាកូនច្បាស់ជាចង់ជួបគាត់ហើយ មិនថាអញ្ចឹង ?
ខ្ញុំឆ្លើយថាបាទ។
– នេះគឺគាត់ហ្នឹងហើយ – ឪពុកខ្ញុំឆ្លើយភ្លាម។
ខ្ញុំបែរទៅក្រោយទាំងមមិងមមាំង។ ពូពន្លត់អគ្គិភ័យទាំងពីរនាក់ ក្រោយបង្ហើយការត្រួតពិនិត្យ កំពុងឆ្លងកាត់បន្ទប់យើងចេញទៅក្រៅវិញ។
ឪពុកខ្ញុំចង្អុលទៅពូដែលតូចជាងគេ និងមានសក្ដិលើដៃអាវ ហើយបង្គាប់ខ្ញុំថា៖
– កូនចាប់ដៃប្រធានក្រុមរ៉ូប៊ីណូទៅ។
លោកប្រធានក្រុមហុចដៃគាត់សំដៅមកខ្ញុំដោយទឹកមុខញញឹមញញែម។ ខ្ញុំចាប់ដៃគាត់រួច គាត់ក៏លាពួកយើងចេញទៅ។
– ចូរកូនចាំឱ្យច្បាស់ – ឪពុកខ្ញុំបន្លឺឡើង – ក្នុងចំណោមមនុស្សរាប់រយរាប់ពាន់ដែលកូននឹងបានចាប់ដៃក្នុងមួយជីវិតកូន មានមនុស្សប្រហែលមិនដល់ដប់នាក់ផងដែលមានតម្លៃស្មើនឹងគាត់ម្នាក់។
វគ្គបន្ទាប់
Fidele's Blog 