ROMANTIEK, TRIOMF, VERSTILLING

2026 01 24

Een weekend als het huidige is zo divers dat er nauwelijks een schrijfonderwerp mogelijk is. 

Het begon met een verjaardagsfeest in de familie. We waren daar met zo’n groot aantal dat de gastheer heel praktisch een lange tafel had gedekt met daarop de gebaksbordjes en vorkjes. Zittend aan de tafel bleef alles en iedereen ordelijk en hanteerbaar. Ik kreeg de jongste telg op schoot, voor wie ik zachtjes melodieën neuriede, zodat hij ontspande en tevreden bleef.

Weer thuis zaten we met de traditionele kaasstengel klaar bij de radio, waar Leonard Evers het Radio Philharmonisch Orkest aankondigde. Ze speelden deze avond een programma dat romantischer dan romantisch was, te weten Beethoven, (pianoconcert nr 5), Franz Liszt (Les Préludes) en de 4-de symfonie van Robert Schumann. Laatstgenoemde heeft het wat mij betreft gisteravond gewonnen.

Het ‘heroïsche’, symfonisch gedicht van Liszt stond me tegen en ik ervoer het als bedenkelijk, ongetwijfeld beïnvloed door het boek dat ik onlangs las, en door de onophoudelijke Journaalbeelden met de Trump-tronie op het scherm. Bij het aanhoren van de pontificale, schreeuw-achtige klanken van dit stuk zag ik onwillekeurig gestrekte armen voor me. Liszt definieerde zichzelf als een ‘nationalistische componist’. Helaas werd ‘Les Préludes’ gretig gebruikt in radio-uitzendingen met nazi-propaganda tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Met hoogdravendheid nam Liszt dichtregels van Alphonse de Lamartine als model voor dit stuk: ‘Is ons leven méér dan een serie préludes tot dat onbekende gezang waarvan de Dood de eerste plechtige noot laat klinken?’

Die Dood liet vandaag een jaar geleden die eerste noot klinken voor mijn zusje. Een jaar is alweer voorbij. We moesten haar laten gaan, maar ze is nog lang niet verbleekt. De formidabele triomf van de koperblazers met percussie in Les Préludes paste niet bij haar heengaan. Dat was juist van een onvergetelijk-mooie verstilling, zoals ze de handen van mijn zusje en zwager vasthield, terwijl ze steeds tevreden fluisterde: ‘Fijn… samen…’

Geplaatst in compositie, concert, familie, feest, sterfgevallen, VRIJDAGCONCERT | Tags: , , , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

PITTIG EN ONBESUISD

2026 01 23

M. Is een vriendin binnen ons filmgroepje dat -naar onze tafel in de voormalige kroeg- de naam ‘Ovalen Tafel’ heeft.

M. stelde zich als Ovaaltje een middag beschikbaar voor de Koppenclub. Ze blijkt een bijzonder model te zijn. Haar felle blik verraadt pittigheid en onbesuisdheid. Haar ‘wilde’ uitstraling vertaalde zich door in mijn aquarel: direct met het penseel, en zo vlot mogelijk, zocht ik naar de juiste vormen. De ene streek ging overmoedig over de andere heen. Dat gaf een laag-over-laag effect, en het resultaat kreeg daardoor de gewenste levendigheid. Zij heeft bovendien uitgesproken, voor haar kenmerkende, groefjes en lijntjes in haar gezicht. Door die niet te veronachtzamen bereikten we allemaal, zonder veel moeite, gelijkenis.

Na anderhalf uur al stopten we, hoewel het nog volop licht was. Maar we waren klaar, voldaan, en lekker ‘leeg’, toen we aan de koffie gingen.

En weer aten we daarna samen, deze keer aan mijn tafel, waarop ik met enthousiasme mijn best had gedaan. De twee achtereenvolgende gezamenlijke maaltijden misten hun effect niet. Met innige omhelzingen werd er afscheid genomen. Vrienden voelden op dat moment als familie.

M. staat hier in huis nu rechtop. Ze lijkt me te vragen: ‘Ben ik goed genoeg?’

Ja, lieve M. Je was meer dan goed. En je mag terugkomen.

Geplaatst in aquarel, maaltijd, schilderkunst, vriendin | Tags: , , , , , , , , , | Plaats een reactie

TACHTIG-PLUS

2026 01 22

Al deze borden, kaarsen en glazen, voor twaalf mensen, waren verzorgd door een 81-jarige. Als gasten waren er onder ons twee 88-jarigen, die de eeuwige jeugd lijken te hebben. Heel de rest ook 80-plus of ruime zeventigers. Allen waren we verenigd rondom onze voormalige kroegbaas en zijn vriendin, beiden van een generatie jonger, maar wel onze eregasten. Dit had hij nog tegoed als afscheid na jarenlange hartelijke en trouwe dienst aan onze filmclub. Hij werd plechtig en dankbaar toegesproken door ons ‘opperhoofd’ R. En daarna gingen we los. Een viervoudig koud buffet als voorafje, een pompoensoep met zalf-achtige substantie, confit de canard met gemengde groenten, en kweeperenijs op een bedje van zelfbereide kruidkoek. Over twee tafels verspreid genoten we van dat alles en van elkaar. 

Je zal maar kroegbaas wezen, en zo in de boter gebraden worden. Maar we missen hem dan ook enorm, en dat mag hij weten.

Het oorspronkelijke plan om af en toe van plaats te wisselen ging niet door, want de gesprekken waren te levendig en die wilden niet onderbroken worden. 

Wat een leven hebben we, als 80-plussers! Ik vraag me af hoe lang dat zo nog mag voortduren. Want zulke avonden zijn afhankelijk van de fitheid en de gezondheid van iedereen. Zowel het een als het andere onderhouden we bij elkaar. Met schilderen, films kijken, muziek beluisteren, en altijd weer samen aan tafel privé bij elkaar thuis. Daar smullen we niet eenvoudig van aardappelen-jus-en groenten. Nee, recepten en methodes worden uitgeprobeerd. Niemand van ons heeft ‘lange tanden’, al deins ik terug voor alles wat ‘vis’ heet.  Maar gisteren was er sprake van zo’n enthousiasme en vakkundigheid dat ik van alles heb meegeproefd. En dat is goed bevallen. Een mens blijkt nooit te oud om te leren.

Geplaatst in gasten, genot, gesprek, leeftijd, maaltijd | Tags: , , , , , , , , | Plaats een reactie

ALLES VOOR DE REIS

2026 01 21

Nog vóór het boek officieel verscheen had ik het in de brievenbus, gesigneerd en wel. Luisterend naar zijn tweewekelijkse podcasts kon ik er niet onderuit om vooraf een boek te bestellen, want er ging geen keer voorbij of hij sprak erover. Onbeschaamd reclame maken heeft soms best iets grappigs. Het luisteren naar zijn onverholen aanprijzen van het boek en het vertellen erover maakte mij tot een uiterst betrokkene. Het zou hard geweest zijn om ‘Alles voor de reis’ vervolgens te laten voor wat het is.

Die reis bestaat uit verhalen over vroeger, die Van Dis vertelt aan zijn geliefde op haar sterfbed. Hij schrijft zoals hij praat, in ritmische staccato-zinnen soms.  ‘Schikken en slikken. Geen geluk zonder ongemak. Zo ben ik opgevoed.’

Je kunt er bijna bij drummen!

Of ik dit uiteindelijk een sympathiek boek vind, vraag ik mij af. Al schrijvend eigent hij zich feitelijk deze geliefde publiekelijk toe. Onwillekeurig krijg ik mededogen met de onzichtbare andere partner van haar . Een partner die oudere rechten heeft. Ik vermoed dat hij degene is die het dapperst was, door in deze driehoeksverhouding overeind te blijven. En dat nu, na de dood van de geliefde in dit boek, alles, en meer nog, op straat ligt, lijkt me geen aangenaam gevoel.

Maar ach, beide mannen zijn schrijver, en waarschijnlijk begrijpen ze van elkaar dat achter de geschreven woorden toch altijd het privé-leven verscholen blijft. Dat dit mijn leefstijl niet zou zijn is van geen enkel belang. 

Intussen lees ik verder, moeiteloos. Ook al sprak hij er bijna een jaar over, ik denk dat ik dit boek van Adriaan van Dis binnen enkele uren uit heb. De reis zal maar van korte duur zijn.

Geplaatst in lezen/literatuur, literatuur, podcast | Tags: , , , , , , , | 1 reactie

OUD EN NIEUW

2026 01 20

Het is zover! Ik heb er al een poos naar gespeurd, en vandaag blijkt dat alles onder de grond bij het oude bleef: op dezelfde plek als elk vorig jaar steken de crocussen hun sprietjes naar boven. De late namiddagzon doet er een schepje bovenop en geeft het jonge groen extra frisheid. 

Er bestaat oud-groen en lentegroen. In lentegroen zit een dosis geel, net zoals in zonneschijn. Dit groen contrasteert hoopvol met de kleurloos geworden bladeren van vorig jaar. Die oude bladeren leggen zich er letterlijk bij neer dat hun tijd voorbij is. Ze hebben er vrede mee.

Onder de grond lijkt alles en iedereen keurig verdeeld, en lijkt alles zich aan oude regels te houden. Er is daar kennelijke vrede en samenwerking. En nu de zon ons elke dag enkele minuten meer daglicht schenkt, wil die harmonische onderwereld naar boven. Er een graantje van meepikken. Ik hoop dat haar geen strobreed in de weg wordt gelegd.

Voorzichtig zet ik mijn voeten neer, om het nieuwe leven te sparen. Slechts deze spaarzame sprietjes krijgen het klaar om me vandaag een geluksgevoel te bezorgen. Morgen ga ik ze weer bekijken.

Geplaatst in daglicht, kleuren, lente, natuurverschijnselen, seizoenen, wandeling | Tags: , , , , , , | Plaats een reactie

LETSE GAARKEUKEN

2026 01 19

Een aardappelbrij, vermengd met vlees en uien. Dat is bepaald niet het menu dat ik voor onze maaltijden hanteer. Al jaren vermijd ik koolhydraten. We eten gestoomde groenten en wat gebraden vlees of vis, en dat houdt ons figuur redelijk op peil.

Maar Aila vindt dat ‘Nederlandse eten’ maar niks. Dus fungeert ze als gaarkeuken, en reikt ons elke twee weken een maaltijd aan. Ze is zelfs van mening dat ze een volgende keer naast mij aan het fornuis ‘kookles’ moet gaan geven, zo trots is ze op haar Russische en Letse voedsel.

Maar als ik haar postuur bekijk, en dat van haar landgenoten, snap ik niet dat Moedertje Rusland prat gaat op haar mooie vrouwen. 

In Rusland schijnt niet vaak de zon, dus de huid van een Russin blijft langer jong en rimpelloos, dat wel. De meeste Russen hebben Slavische voorouders en het blijkt dat de Slaven een dikkere huid hebben met meer onderhuids vet. Maar dat vet is duidelijk ook elders zichtbaar, en dat is niet mijn schoonheidsideaal.

Maar lief is het wel van haar. Met de betreffende portie kunnen we twee dagen toekomen, en ik moet nog afwachten hoe de smaak is. In elk geval, bij de aanblik van deze maaltijd, stel ik mij direct de innerlijke vraag: wat kan ik vandaag en morgen ter compensatie uit de rest van mijn menu weglaten? 

Want weggooien doe ik het niet. Mondjesmaat zullen we het eten. Aan Aila heb ik als tegenprestatie twee vegetarisch gevulde paprika’s meegegeven…

Geplaatst in maaltijd, menu, recepten/maaltijden, slank | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

REPAIR CAFÉ

2026 01 18

Nu hebben we er dan ook een in ons eigen dorp, en natuurlijk gingen we er een kijkje nemen. 

Het is allemaal nog bescheiden van opzet, maar hoe dan ook prijzenswaardig. In deze tijd waarin we met onze neus op ‘duurzaamheid’ worden geduwd, worden we hier gestimuleerd om onze defecte spullen niet meteen weg te gooien. Ook hier in ons dorp blijken er idealistische vrijwilligers te wonen die zich vol toewijding over de meegebrachte apparaten buigen, en ze al of niet vakbekwaam proberen te repareren. Het minste wat je zo’n initiatief gunt is een financiële ondersteuning van gemeentewege. Helaas echter blijkt Gemeente Leudal het geld kennelijk nodig te hebben voor het kappen van bomen. Daar ben ik niet trots op. Ons Repair Café heeft het dus noodgedwongen verderop gezocht, en vond hulp bij de Provincie Limburg. 

We wensten de aanwezige vrijwilligers alle succes en fietsten terug naar huis, waar zoon en kleinzoon op hun beurt, en niet voor de eerste keer, een ‘repair café’ van onze woning maakten. Er werd weer op grote schaal geklust, welgemoed en inventief. Beugels, stopcontact, wc-bril, en meer werden met positief effect aangepakt, en met genoegen zorgde ik dat de magen daarvoor beloond werden. Dat we na afloop nog tijd hadden voor gesprekken, en zelfs voor een zonnige wandeling, was mooi meegenomen. 

Het Repair Café in de Beatirixzaal in Horn is elke vierde zaterdag van de maand geopend, van 10.00 – 13.00 uur.

Geplaatst in financiën, Horn, kleinzoon, klussen, maaltijd, positiviteit, zoon | Tags: , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

NOOIT MEER

2026 01 17

Het is feitelijk verontrustend wat de actualiteit en gelezen teksten met je doen zodra je werk hoort van een componist die je doorgaans bewondert: Richard Strauss. 

Om te beginnen had hij dezelfde voornaam als Richard Wagner, van wie we ons niet meer hoeven af te vragen hoe diens instelling jegens Joden was.

Richard Strauss maakte als dirigent zijn debuut in het Wagner-mekka Bayreuth. Wagners muziek was vanaf jonge leeftijd een enorme inspiratiebron voor hem. In 1933 werd hij door Joseph Goebbels benoemd tot hoofd van de Reichsmusikkammer. Met het naziregime werkte hij in beperkte mate mee om zijn Joodse schoondochter en kleinkind te beschermen, en ‘om de Duitse kunst en cultuur zoveel mogelijk te blijven promoten’.

Dit soort informatie, met op mijn netvlies een foto zoals hierboven, blijkt een smet te leggen op de waarneming. Ook in onze tegenwoordige tijd worden namen en meningen bepalend, iemands’ stellingname kan een verwijdering veroorzaken, en helaas is een vergissing gauw gemaakt.

Zoals bij het luisteren naar het AvroTros Vrijdagconcert, gisteravond. Het lezen in ‘Gestolen Muziek’ laat namen en situaties in mijn hoofd door elkaar dwarrelen, en de naam Richard Strauss schuurt dan tegen de namen die ons nu met afschuw vervullen. Daardoor stond meteen het triomfantelijke begin van ‘Also sprach Zarathustra’ me nu tegen, evenals, na de pauze, de begin-mars van The Planets van Gustav Holst. Dat kennelijke bezield zijn door megalomane ideeën, dat we van Wagner kennen, maakte me opeens allergisch. Ook het symbolisme van beide componisten stond me tegen. Allebei hebben ze het in de genoemde werken niet over dat wat het lijkt, maar over diepere zaken, zoals de ontwikkeling van het Mensdom, de strijd tussen Natuur en Mens. 

Verontrustend is deze polariserende waarneming, die ongetwijfeld veroorzaakt werd door alle momentele nieuwsberichten. Op het stampvolle podium van Tivoli Vredenburg zaten en stonden alleen maar heel jonge musici en zangers. Ik wenste hen toe dat ze, anders dan in de tijd van Richard Strauss, in onbevangenheid hun repertoire en samenwerkingen zullen kunnen kiezen. En dat ze doordrongen mogen blijven van de wens waarmee mijn generatie is opgegroeid:

NOOIT MEER’.

Geplaatst in compositie, concert, generaties, klassieke muziek, lezen/literatuur, politiek, repertoire, toekomst, VRIJDAGCONCERT | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , | Plaats een reactie

IN VELE GEDAANTES

2026 01 16

Ook mijn buurtgenoot L bleek weer een model met de voorbeeldigheid en natuurlijkheid van iemand die het poseren al jaren gewend is. Er werden leuke portretten van hem gemaakt. Met mijn aquarelportret had ik uiteindelijk onzekerheid over zijn ogen Dat zijn een soort driehoekige halve maantjes, die zijn gezicht een olijke uitdrukking geven. Maar doordat het in het atelier al wat donker was zag ik te weinig details om dat effect te realiseren. Ook kreeg L na ruim een uur een wat serieuzere gezichtsuitdrukking, terwijl hij aanvankelijk een verholen lachje had. 

We lieten hem dus even pauzeren en rondlopen. Net als andere modellen stond hij versteld van de variëteit aan weergaves, terwijl we toch allemaal onze blik op één en dezelfde persoon hadden gehad.

De koffie aan het slot van deze middag was een weldadige afsluiting, waarbij L zich al gauw bleek thuis te voelen binnen ons gezelschap. Buiten draalde het namiddaglicht toen iedereen naar huis ging. Het zal niet lang meer duren voor we weer met onze schilderbenodigdheden de natuur in trekken. Dan wordt de ‘Koppen’club de ‘Struiken’club, en dan zullen we onze poserende modellen ongetwijfeld een beetje missen.

Geplaatst in aquarel, buurman, Horn, model, portretgroep, schilderkunst, seizoenen, tekening | Tags: , , , , , , , , | Plaats een reactie

VOORBEREIDING

2026 01 15

Vandaag pakken we ons bezige leventje weer op van vaste bezigheden. Zoals het samen tekenen/schilderen en samen eten. Als opmaat voor het portretteren van een buurtgenoot oefende ik vanaf internet wat snelle schetsen van BN-ers. Zo hoop ik te zijn ‘warm gedraaid’ voor het betere werk, vanmiddag.

Geplaatst in aquarel, buurman, portretgroep, schilderkunst, tekening | Tags: , , , | Plaats een reactie