Ja, beste lezers (hebben wij ons met deze omschrijving beperkt tot die internetgebruikers die leesvaardig zijn, een groep die volgens berichten alsmaar krimpt?), de Zweden houden van zoet. Ik wist dit onbewust nog voor ik ooit maar een voet in Zweden zette. Mijn ouders verhaalden over het Zweedse wittebrood dat uit de lucht werd afgegooid over de Randstedelijke steden na de hongerwinter in 1945. En ze verklaarden dat het smaakte als cake!. Ik deed dat in mijn jeugd af als opluchting van de smaakpapillen na een winter van tulpebollen en aarpelschillen, maar na een reis in Zweden leerde ik dat Zweedse limpa volop is gezoet met suikerstroop en toen begreep ik het.
Die zoetekauwerigheid van de Zweden (en in mindere mate alle Noorderlingen) leidde ertoe dat in de jaren 70, toen ieder huishouden in Zweden voldoende inkomen had om in zoetigheid te zwelgen, de vereniging van Zweedse tandartsen een decreet uitvaardigde: In het belang van de gebitsgezondheid zouden Zweden zich moeten beperken tot een enkele dag van zwelgen (afgesloten met een fanatiek afrossen van het gebit, althans totdat met tot de ontdekking kwam dat ontblote tandhalsen als gevolg van te hevig poetsen ook en probleem vormen).
Als gevolg kochten de Zweden daarna braaf het meerendeel van hun snoep op de vrije zaterdag en consumeerden het diezelfde avond voor de anderszins saaie Zweedse beeldbuis (afgezien van de briljante Astrid Lindgrenvertolkingen natuurlijk).
Vandaag de dag is dat decreet verworden tot een nieuwe traditie. Waar de Finnen hun traditionele vrijdagsfles hebben, hebben de Zweden hun zaterdagssnoep. Op die dag gaat het typisch Zweedse gezin naar de lokale snoepdealer en slaat groot in, om daarna de hele dag te zwelgen. En hier aan de grens vind het zijn ultieme uiting.
Een bescheiden snoepmuurtje in een Zweedse supermarkt.
Ja, we kennen hier in alle supermarkten wel de muur van snoep waaruit de klant putten kan en ik ben zeker dat men in alle Nederlandse supermarkten van formaat dezelfde formule handhaaft.
Maar dan dit, geen muur, maar een voetbalveld vol snoep, dat je niet opschept in zakjes maar in emmers, hebben we dat ook in NL? Volgens de kenners niet. Dit is een plaatje van de allergrootste snoepwinkel in Europa (tot nu toe) en hij staat in Haparanda.
Candy World in Haparanda werd opgezet in 2007 met het doel de grootste snoepwinkel van de wereld te zijn en de doelgroep waren Finnen die over de grens komen om snus in te slaan. De zaken liepen als een trein!
(En dit is niet eens de enige: er zijn drie van deze groothandels in Haparanda, allemaal gecombineerd met snuswinkels!) Het is geen toeval dat de snoepverkoop in deze winkels hand in hand gaat met de verkoop van snus (dat daarna, legaal of niet, wordt geimporteerd naar Finland en vandaar misschien zelfs helemaal naar NL.).
Gelukkig blieft deze Triumvirater geen snus en zelfs geen zaterdagssnoep (Ok, een vrijdagsflesje, ja, wie kan daar nou nee tegen zeggen?) En dat redde me het afgelopen jaar van een frustrerend gebrek aan sommige Zweedse snoepvarianten en allemaal vanwege sociale media (F*ck social media!). Één of ander influencer in New York bekende zijn verslaving aan Zweeds snoep aan zijn volgers op sociale media en het gevolg was dat in Zweden een acuut tekort ontstond aan bepaalde lekkernijen (althans volgens de Zweden; ikzelf vind die snoepjes nou niet hemelbestormend, maar Amerikanen hebben nu eenmaal weinig smaak, soi!)
Ik reken erop dat de tarievenoorlog van ene Rump de Amerikaanse markt afsluit voor Zweedse snoeperijen, zodat wij alhier weer volop kunnen genieten van onze lokale lekkernijen. En dat zouden jullie ook moeten doen! Bestel Fries suikerbrood en oranjekoek, Groninger koek en Zeeuwse bolussen, Bossche bollen en alle lokale versies van kaneelstokken en haverstro en babbelaars en wat dies meer zij. Het heilige hopje mag niet verdwijnen!
Het Triumvieraat 