Vẫn xem phim dù lúc chăm chỉ lúc lười biếng. Vẫn một tình cảm chân thành đó dành cho phim, cho Nhật Bản.
Tuy cũng lâu rồi chủ yếu post bài trên FB, nhưng bài nào viết kỳ công vẫn mang lên WP đăng. Một người thích lên danh sách, thích sắp xếp chuyên mục như bị OCD thì FB là một thảm họa :)))) Dù vậy vẫn lên FB vì trên đó có nhiều bạn để nói chuyện hơn. Và phàm đã viết bài trên mạng thì chắc ai cũng muốn có người để nói chuyện, để bấn chung, để bức xúc chung.
Nhưng ở WP, có sự im lặng tuyệt đối. Lâu lâu sẽ có người vào phá vỡ sự im lặng đó, nhưng nó vẫn là một sự tồn tại “tĩnh”. Vừa là chỗ để ghi lại nhật ký phim, vừa là khoảng không để từ từ suy nghĩ.
Và dù người ta có lẽ không còn đọc blog mấy nữa, thì tôi vẫn ở đây. Và tôi cũng vui khi nghĩ rằng có những người vẫn còn ở đây, có khi không lên tiếng, có khi đi ngang qua không dừng lại bao lâu nhưng vẫn thấy bài viết của tôi.
Nhưng có thể khi biết người quen cũ của họ còn ở đây, sẽ có chút gì đó vui vui 😀
Phá lệ cho mầy nha Date, mười năm rồi tựa đề blog nầy chỉ có 4 âm mà thôi -_-
Mùa Giáng Sinh đời tôi chia cột mốc như sau: trước khi biết đến Nodame, sau khi biết đến Nodame nhưng chưa biết đến Date ~ koi to wa donna mono kashira, và sau khi biết đến Date. Bởi vì sau tháng 11 năm 2024, mùa Giáng Sinh là mùa xem lại cả Nodame lẫn Date. Mùa này người ta chộn rộn, mình ở nhà không đi mua sắm dẫy đầm nên phải chọn những phim quá quởn để xem cho nó có không khí.
Hai ông già Noel đụng độ nhau đêm Giáng Sinh khiến cảnh sát phải ghé thăm?
Nhờ tài hồi sức tim phổi của tôi nên con rắn đã được cứu sống
Con rắn thú cưng trườn đến gần bếp suýt biến thành thịt lươn nhưng được cứu sống nhờ khả năng hồi sức tim phổi của nữ chính?
Ồ, mấy con cá có chân ở trên cạn cũng thích làm trò con bò quá ha
Mấy con cá chép đầu hàng trước mối quan hệ quá ba chấm của hai anh chị há hốc mồm không ngậm lại được?
Ờ, mùa Giáng Sinh thì phải xem phim như vậy.
Yoriko sắp 30 tuổi, nhà toán học xuất sắc làm việc cho chính phủ, sáng 6h dậy tập thể dục, nấu bữa sáng rồi đi làm, tối về làm việc thêm một chút, tập thể dục, đi ngủ đúng giờ – muốn một tấm chồng (vì nhiều lý do). Takumi 35 tuổi NEET ở nhà ăn bám mẹ, thời gian rảnh ở trong phòng xem phim kinh điển đọc manga đọc Natsume Soseki, sáng sáng giả dạng Lý Tiểu Long đấm đá vài ba cái gọi là “tập thể dục” – cần có một người vợ để ăn bám. Yoriko có vài cô bạn từ thuở trung học nhưng chẳng mấy khi đi gặp gỡ ai trừ ngày cuối năm. Takumi có hai người “bạn” thân từ thuở thiếu thời là hai anh em Sotaro và Kaori, ngoài ra suốt mười mấy năm sau khi tốt nghiệp, anh chưa từng ra khỏi nhà hay gặp ai khác ngoài mẹ mình.
– Natsume Soseki từng bảo, “Tôi yêu em”, trong tiếng Nhật sẽ là “Trăng đêm nay đẹp quá”. – Ủa, nhưng đêm nay có thấy trăng đâu?
Nếu Jaa, anta ga tsukutte miro yo muốn nhắn nhủ “ai cũng có thể thay đổi”, thì Date lại đặt ra câu hỏi, “Vì sao cần thay đổi?” Vì sao người ta không thể cứ sống với nhau như chính con người thật của mình và học chấp nhận nhau? Hai nhân vật chính của Date từ đầu đến cuối vẫn là chính họ, không xấu hổ vì tính tình của mình bị cả thế giới đánh giá là lập dị cũng không cố gắng thay đổi bản thân. Họ thành thật thẳng thắn (kiểu “Tôi cần ăn bám cô vì không thể tiếp tục ăn bám mẹ tôi nữa…”), họ chấp nhận được sự kỳ dị của nhau (vì thật ra ngoài kia cũng không ai chấp nhận được họ), nên bất chấp tính cách và mục đích sống trái ngược, họ lại là một đôi rất xứng-đôi-vừa-lứa. Tình yêu của Date có phải là tình yêu lãng mạn không? Có lẽ trong một thời gian rất lâu rất lâu, hoàn toàn không. Hai con người tính tình lạ lùng không thể hòa đồng với xã hội, nên mối quan hệ ấy là lần đầu tiên họ mở lòng với một cá thể khác, như hai người đồng cảnh ngộ, hai cá thể cô độc vượt lên cả một tình cảm lãng mạn thông thường. Không bẽn lẽn thẹn thùng, không con tim loạn nhịp (à chắc có Takumi tim ngừng đập khi sợ mối ăn bám này không thành), hai người trái ngược nhau hóa ra lại có thể hiểu và thông cảm cho nhau, vì cả hai đều từ chối thay đổi để hòa nhập với phần còn lại của thế giới.
Chị Yoriko oooooooooooơi :((((((
Ngược lại với nam chính Takumi lười nhác ghét giao tiếp trói gà không chặt, ta có nam phụ Washio trẻ đẹp sáng láng tươm tất có nghề nghiệp đàng hoàng và giỏi kendo. Bất kỳ một cô gái bình thường nào cũng sẽ động lòng (dù là chút ít) khi cậu ta suốt ngày chạy theo chị Yoriko ơi à, giúp chị Yoriko đi làm đủ mọi trò con bò, nhưng rất tiếc nữ chính của chúng ta lại không bình thường chút nào.
– Người đẹp trai, giỏi thể thao, có công ăn việc làm, so với người vô công rồi nghề thì ai tốt hơn? – Ai tốt hơn nhỉ?
Vâng, chị ta thật sự không biết, thế nên chị ấy mới là nhà toán học thiên tài còn những người có thể trả lời câu hỏi này thì không.
Nét hài lẫn cảm động của Date đến từ tứ phía chứ không chỉ riêng hai anh chị tính nết lạ lùng. Bố Yoriko đêm Giáng Sinh năm nào cũng giả làm ông già Noel để đưa quà đến cho con gái, và cứ khi cần lời khuyên giải là lại trò chuyện với bà vợ đã khuất. Bà vợ của ông cũng không kém cạnh, chết rồi còn luôn hiện về mỉa mai cà khịa con gái và chêm vài câu bình luận ghen tuông khi chồng sắp gặp đối tượng mới. Mẹ Takumi đã sớm đầu hàng số phận, nhưng hơn cả trách cứ anh vô công rồi nghề, bà vẫn cảm thông với sự làm người gian nan, “nó sống như thế… cũng không sao cả”. Xem Date, để mới cười đảo điên khi bố của Takumi “có bồ trẻ đẹp”, rồi lòng lại chùng xuống khi khám phá ra cô bồ “trẻ đẹp” đó là ai. Để nghĩ rằng đời này kiếp này chắc hai anh chị sẽ chỉ tập ở chung với nhau thôi chứ chẳng thể nói ra lời nào dịu dàng, thì Takumi lại chỉ lên bầu trời không trăng mà nói, “Trăng đêm nay đẹp quá.”
(Để Yoriko nghiêng đầu thắc mắc bẽn lẽn, “Ủa, có thấy trăng đâu đâu?)
Cha mẹ cô cùng ăn chocolate không phải vì họ là vợ chồng, mà bởi vì họ thương yêu nhau.
Làm người đã khó, làm người quá kỳ dị so với tiêu chuẩn của xã hội còn gập ghềnh gấp bội. Đủ gian nan rồi, nên xin hãy để chúng ta sống thật với bản thân, có được không?
PS: Phim này chắc chắn chắc chắn chắc chắn phải xem phần SP nhé! Vietsub ở SFS.
Jaa, anta ga tsukutte miro yo là phim lãng mạn hài nhưng lại treo đầu dê bán thịt bò Kobe. Nếu được đặt chủ đề cho nó tôi sẽ đặt vào “hài – nhân văn”. Nói nhân văn nghe có vẻ buồn cười (vẫn chưa buồn cười bằng phim) nhưng không hề mỉa mai đâu. “Nhân văn”, vì Anta là một bộ phim rất khoan dung.
Bởi cho đến cuối cùng, điều phim vẫn luôn nhắn nhủ, là con người ta có thể thay đổi. Ta thấy sự thay đổi hiển nhiên nhất ở Katsuo và Ayumi, nhưng ngay cả một người đại diện cho lối suy nghĩ cổ hủ là bố của Katsuo, người sống bằng đó năm trong lối sống gia trưởng tưởng chừng chẳng thể thay đổi, thì đến cuối phim ông đã chịu tự đi xới cơm chứ không còn ngồi đó sai vợ :)) Có nhân vật từ chỗ để bạn gái nấu nướng giặt giũ trở nên hoàn toàn độc lập sắp lên thành Master Chef , cũng có những nhân vật thay đổi khi chịu ngồi xuống nói chuyện chân thành với vợ, hay đơn giản là chịu ăn miso ăn liền 😀 Phim không lên án, không đánh giá ai mà mỉm cười tha thứ cho tất cả – và tôi nghĩ các nhân vật đến cuối cũng tha thứ hết cho nhau. Đó, là cái nhìn trìu mến rất khoan dung.
Bảo phim không lãng mạn vì chuyện tình cảm trong phim chỉ là cái cớ để các nhân vật bắt đầu đặt ra câu hỏi họ thật sự là ai, đã sống và tương tác với thế giới bên ngoài như thế nào. Không chỉ trong những mối quan hệ tình cảm mà cả quan hệ không lãng mạn ở ngoài đời, ban đầu ta thường giữ kẽ, hay nói đúng hơn là đeo một chiếc mặt nạ để tương tác với xã hội cho dễ. Khi mối quan hệ nghiêm túc dần, những chiếc mặt nạ đó mới dần dần được gỡ bỏ, vì đeo mặt nạ ít lâu thì được chứ đeo 24/24 rất là bí :)) Nhưng, cũng có rất nhiều trường hợp người trong cuộc tiếp tục đeo chiếc mặt nạ này suốt đời. Vì sợ hãi bị ghét bỏ, vì đã quen với con người giả mình lỡ thủ vai, có những cặp vợ chồng sống với nhau suốt đời mà chẳng biết con người thật của nhau. Ayumi không dám tháo chiếc mặt nạ đó xuống, còn Katsuo quá vô tâm không bao giờ ngờ tính cách con người mình đã và đang yêu đó, lại hoàn toàn là của một vai diễn.
Đến khi diễn viên đã quá mệt mỏi bất chấp hậu quả mà gỡ mặt nạ thì mọi chuyện đổ vỡ. Katsuo được nuông chiều quen thân vì nghĩ đàn ông chỉ cần đi làm mang tiền về là được, về đến nhà tha hồ nằm la cà xem phim sến, đến bữa ăn được thoải mái làm nhà phê bình ẩm thực than bữa cơm không đủ 7 sắc cầu vồng. Ayumi lỡ đóng vai cô gái dịu dàng nữ tính không uống được rượu bia không biết tức giận là gì, bạn gái lý tưởng ngày ba bữa cơm vẫn mỉm cười khi anh bình luận “sao hai món này lại có thành phần giống nhau”. Nếu Katsuo là yếu tố gây hài dở khóc dở cười khiến khán giả vừa bực vừa thương khi anh ta ngồi chiêm nghiệm lại lỗi lầm, đọc kinh Phật quay đầu là bờ thì Ayumi lại là diễn viên bỏ nghiệp diễn, bóc từng lớp mặt nạ để đi tìm lại chính mình (và vì đắp nhiều lớp mặt nạ lâu như vậy nên mỗi lần bóc là một lần đau :))). Con đường đi tìm bản thân của cô gian truân và chẳng dễ gây thiện cảm, nhưng trong chúng ta có ai chưa từng là Ayumi? Mà có lẽ vì vậy nên đâu mấy ai thích xem cái con người giả dối của chính mình – nhiều khi vẫn phải chưng ra cho thiên hạ xem – được thể hiện lại ở trên màn ảnh?
Và dĩ nhiên chẳng có hành vi hay lối suy nghĩ nào không có ngọn nguồn, khi cả Katsuo và Ayumi đều là nạn nhân của vai trò giới tính và những chuẩn mực đã bị xã hội đóng khung qua bao thế hệ. Đàn ông có nhiệm vụ đi làm kiếm tiền, “che chở bảo bọc” cho gia đình. Phụ nữ ở nhà bếp núc trông con, là “điểm tựa” cho người đàn ông vất vả lao động sớm tối. Quan niệm truyền thống về nam nữ là một trong những chủ đề quan trọng nhất phim, nhưng Anta đã bóc tách nó một cách nhẹ nhàng hài hước, qua từng câu chuyện của Katsuo và Ayumi (khủng hoảng dashi và thảm kịch miso alo?), của Minamikawa và Tsubaki – hai cô gái không nấu ăn, không có ý định lấy chồng, rồi đến từng thành viên của gia đình Katsuo. Hai người anh của Katsuo và cả cha mẹ tuy không xuất hiện xuyên suốt, nhưng mỗi người đều có hẳn một tập phim dành riêng cho tuyến nhân vật của mình. Họ không chỉ xuất hiện thoáng qua để “dạy dỗ” cho nhân vật chính và giảng cho ta vài ba bài học (một lỗi rất nhiều phim phạm phải khiến các “bài học” trở nên gượng ép nực cười), mà tất cả đều có câu chuyện riêng, trăn trở riêng, và tôi rất thích cách cả họ và Katsuo thay đổi lẫn nhau qua những lần hội ngộ, những cuộc trò chuyện tự nhiên, không giảng bài, không triết lý suông.
Nếu người ta có thể thay đổi, họ chẳng thể ngày mai thức giấc quyết định sẽ trở thành một con người mới, và cũng chẳng có một tình yêu độc nhất đau đáu nào khiến họ úm ba la xì bùa biến hình. Tình yêu có thể là lý do ban đầu khiến họ muốn thay đổi, nhưng họ chỉ có thể thật sự trở thành người tốt hơn khi kề bên có sự hướng dẫn lẫn trêu ghẹo, dìu dắt lẫn đẩy mông, quan tâm lẫn kệ mặc, của người thân, của bạn bè. Shirosaki là người mẹ dịu dàng khuyên nhủ, Minamikawa và Minato là hai đứa em giỏi sỉ nhục ông anh nhưng cũng lâu lâu biết xoa dịu nỗi đau. Tsubaki vô tâm vô tư phiên bản nữ của Katsuo (được cái làm được nhiều tiền hơn anh) sẵn sàng ở bên chiến hữu mỗi khi cả hai thất tình (và quá rảnh). Mỗi một nhân vật phụ đều cho ta những phút cười nghiêng ngả rồi lại lập tức khiến ta ngậm ngùi ước ao giá gì cuộc đời mình cũng có những người bạn, người chiến hữu như thế, dìu ta đi qua hết cuộc đời này – dù có khi vừa dìu vừa cười hô hố khi ta bối rối…
Tình yêu ở trong phim… à thôi quên đi. Minato vừa tập trước là tình địch của Katsuo tập sau đã trở thành cứu tinh của anh nhân tiện tán tỉnh anh luôn. Kịch bản phim có thể có những chỗ thiếu sót, nhưng chắc chắn không bị thị hiếu chuộng tình yêu rối rắm tay ba tay tư của một số khán giả làm ảnh hưởng. Những nhân vật trong phim kiên định với tình cảm của mình, không lung lạc, không rung động bừa bãi. Sau khi chia tay một mối quan hệ lâu năm, điều tồi tệ nhất là chạy ngay vào vòng tay một người mới để khỏa lấp cô đơn – bởi mới nói, phim rất có giá trị giáo dục cho các bé sắp và đang yêu đương, nhé!
Và tôi nghĩ sự đơn giản, chân thành không lắt léo trong tình cảm, trong cách mọi người, từ cha mẹ con cái anh chị em đến bạn bè, đối xử và đối diện với nhau, đã khiến Anta trở thành một tác phẩm rất thành công trong lòng khán giả. Bởi vì đôi khi ta muốn tin rằng mình, rằng những người mình thương yêu, có thể thay đổi. Và rằng dù chúng ta là bạn, là người yêu, hay là người đã-yêu, vẫn có thể dùng dịu dàng, dùng tha thứ để đối xử với nhau.
Rikuoh (Lục vương, 陸王 – dịch nghĩa: Vua đường chạy) là câu chuyện một thương nghiệp nhỏ làm vớ tabi – một loại vớ xỏ ngón truyền thống của Nhật – cố gắng vùng vẫy để tồn tại trong thời đại mới, khi nhu cầu tiêu thụ tabi đã giảm thiểu đến mức không thể nuôi sống công ty. Phim mang chút sắc màu cổ tích nhưng tôi nghĩ ở ngoài đời thật, bất cứ thương nghiệp nhỏ nào vượt qua xác suất thành công gần chạm số 0 để đi lên cũng cần một câu chuyện gần chạm mức cổ tích như vậy.
Hơn cả câu chuyện thành công vì nghị lực, vì may mắn, tôi quý Rikuoh vì phim là câu chuyện của những người đã chạm gần đến đáy sự nghiệp cùng vực nhau dậy để tiếp bước. Miyazawa Koichi là chủ đời thứ tư của xưởng vớ gia truyền Kohazeya nhưng đang đối mặt với nguy cơ phá sản. Con trai ông, Daichi, đã ra trường được khá lâu nhưng vẫn không có việc, ngày ngày cau có miễn cưỡng giúp ông ở xưởng vớ. Mogi, một vận động viên điền kinh có tiềm năng nhưng vì cách chạy và loại giày không hợp mà chấn thương, bị công ty giày tài trợ bỏ rơi và phải bắt đầu lại từ đầu. Iiyama, kỹ sư kiêm nhà phát minh có chút kỳ dị và lỗ mãng, đã khai phá sản vì phát minh của ông không tìm được người mua lại bằng sáng chế. Bốn con người với những ưu tư trở ngại riêng, nhưng cùng hướng đến một mục tiêu chung – tạo nên đôi giày Rikuoh giúp người chạy tiếp đất giữa bàn chân (midfoot strike) và chinh phục một cuộc marathon với đôi Rikuoh đó.
Trước khi đi xem Kokuho (国宝 – Quốc Bảo), tôi đã không đọc bất cứ bài bình luận review nào, thậm chí nội dung cũng chỉ biết sơ sơ là về hai diễn viên kabuki thôi, còn không đọc qua tóm tắt nữa. Vì biết thể nào mình cũng cố gắng đi xem nên biết ít nhiều khi lại tốt, vừa có yếu tố bất ngờ vừa không đặt bất cứ kỳ vọng nào vào các nhân vật.
Phim là hành trình đến với kabuki của hai người bạn – cùng lớn lên như hai anh em trong nhà – Kikuo và Shunsuke. Trong thế giới khắc nghiệt của kabuki, khi các bé trai bắt đầu phải học nghệ từ khi còn rất nhỏ (có khi 5-6 tuổi) thì Kikuo, vốn là con trai của một gia đình yakuza, chỉ là “tay ngang” khi bắt đầu học kabuki nghiêm túc ở tuổi 15. Quan trọng hơn thế, kabuki được xem là loại nghệ thuật cha truyền con nối, không có chuyện nghệ sĩ truyền nghệ danh lại cho một người không-phải-con-mình. Còn Shunsuke, con trai độc nhất của nghệ sĩ kabuki nổi tiếng Hanai Hanjiro II, mang trong mình dòng máu kabuki nhưng lại không có tài năng thiên bẩm như Kikuo. Cậu suốt đời phải tự ti trước người bạn tài năng, hiểu rõ dù có cố gắng cách mấy vẫn chẳng thể nào sánh được với thiên bẩm của bạn, nhưng cuối cùng vẫn tiếp tục theo đuổi con đường kabuki khi nghệ thuật ấy đã chảy trong huyết quản, đã là một phần không thể chối bỏ của cuộc đời mình (dù đã bao lần muốn lẩn trốn nó).
Giữa hai câu chuyện tài năng thiên phú và di sản của gia tộc, tôi ngưỡng mộ khát vọng trở thành “Quốc Bảo” của Kikuo khi chấp nhận hy sinh tất cả những gì có thể trở thành vật cản trên con đường theo đuổi nghệ thuật, nhưng lại đồng cảm hơn với những đấu tranh nội tâm của Shunsuke, từ khi buông tay bỏ cuộc đến khi chấp nhận kabuki sẽ luôn là một phần không thể chối bỏ của mình, để rồi quay lại đối mặt với di sản đó.
Cuộc chiến của Kikuo là của người nghệ sĩ chống lại thế giới kabuki khắc nghiệt tàn nhẫn, lại càng tàn nhẫn hơn với những người không mang “huyết thống kabuki”. Cuộc đời có thể đẩy cậu ta xuống vực, nhưng trong thâm tâm Kikuo chưa bao giờ nghi ngờ tài năng của bản thân, và cũng chưa bao giờ từ bỏ kabuki. Cậu có thể hy sinh rất nhiều thứ, nhiều người, thậm chí cả danh dự và tự trọng của bản thân, nhưng tâm hướng nghệ thuật và khao khát được trở thành diễn viên kabuki giỏi nhất luôn là ánh đèn soi sáng cho Kikuo đi qua những gian nan của cuộc đời người nghệ sĩ.
Còn Shunsuke? Là con trai duy nhất của một nghệ sĩ kabuki nổi tiếng, từ khi sinh ra đã mặc định sẽ là người thừa kế của ông, con đường đến danh vọng của Shunsuke tưởng như đã được trải hoa hồng – cho đến khi Kikuo xuất hiện. Nếu câu chuyện của Kikuo là người nghệ sĩ chống lại cả thế giới thì đấu tranh của Shunsuke là với chính bản thân mình, và chỉ chính mình mà thôi. Vượt qua những hoài nghi về tài năng, những hổ thẹn trước thất vọng của cha mẹ, Shunsuke cuối cùng cũng đối diện với cái gọi là định mệnh để hoàn thành trách nhiệm của một diễn viên kabuki. Cậu quay về với kabuki không vì cậu yêu nó, không hề, mà vì nó là cậu.
Xuyên suốt chiều dài của bộ phim, Kikuo và Shunsuke có thể cạnh tranh, tị nạnh, thậm chí không nhìn mặt nhau trong một thời gian dài, nhưng phim không biến sự cạnh tranh đó thành một màn bi kịch của hai thế lực đối địch. Vừa là đối thủ, vừa là bạn bè lẫn anh em, Kikuo và Shunsuke bước đi trên hai con đường song song, nhưng khi hai con đường đó bất chợt giao nhau, họ chọn quay về với phiên bản hai đứa trẻ ngày xưa cùng nhau tập luyện đến mệt nhoài, cùng nhau bị thầy/cha đánh mắng đến bầm tím. Không có oán hận không thể hòa giải, không có yêu đương ghen tuông ân oán tình thù. Tôi trân quý tình cảm của họ, tình cảm của những con người làm nghệ thuật hiểu nhau kính trọng nhau. Cảnh khiến tôi xúc động nhất phim có lẽ là khi Shunsuke kẻ mắt cho Kikuo, khi tay Kikuo quá run trước giờ trình diễn. Và vì thế, hình ảnh tôi muốn ghi nhớ khi nghĩ đến phim, là khi hai cậu thiếu niên Kikuo và Shunsuke – không phải Hanai Hanjiro III hay Hanai Hanya – đèo nhau trên chiếc xe đạp vào một ngày xuân rực sáng anh đào. Nếu tay đã run, hãy để tôi giúp cậu kẻ mắt.
Bởi vì đến cuối cuộc đời, trên con đường nghệ thuật đó, kẻ thù lớn nhất của ta cũng chỉ là chính ta mà thôi.
mai mốt 