មានការចាប់ខ្លួនមេៗបញ្ជាការកងទ័ព យ៉ាងតិចក៏ ៩០ ភាគរយដែរ មួយចំនួនធំឱ្យទៅធ្វើកងចល័ត គឺធ្វើស្រែចំការនិង ដាក់គុកឥតជញ្ជាំង ប្រហែលជាពួកគាត់នោះហើយ ដែលធ្វើការមានគេយាម។ ចំណែកកងទ័ពនៅតាមព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ គេដកតែមេៗ មេក្រុម មេកងតូច-ធំ និង មេកងវរៈសេនាតូច-ធំ នៅសល់តែ២-៣នាក់។ កំណត់ចំណាំៈ មុននឹងដកបន្តិច មានមេស្នងការ និង អនុបញ្ជាការកងវរៈសេនាតូច និង ស្នងការកងអនុសេនាធំ នាំគ្នាមកកន្លែងយើង។ មេស្នងការកងវរៈ គាត់បានឱ្យយើងជូនពួកគាត់ ទៅមើលជួរខ្សែរត្រៀម ខាងមុខជាប់អូរព្រំដែន តែមិនដើរតាមផ្លូវ ធ្លាប់ដើរទេ តែឱ្យដើរផ្លូវកាត់…។

ត្រង់ចំណុចនេះ បាននិយាយដាក់វីឌីអូនិងសរសេរដាក់ក្នុងហ្វេសបុក ផងដែរ ដោយសារពួកគាត់ភ័យ ខ្លាចក្នុងការចាប់ខ្លួននាពេលនោះ ហើយក្នុងអង្គភាពផ្សេងៗក៏ ភ័យខ្លួនបានរត់ភៀសខ្លួនចូលដីថៃ។ តែទំនងជាមិនដឹងទៅនៅដីថៃម្តេចកើត ក៏ត្រឡប់ចូលដីខ្មែរវិញ ហើយចូលមកខាងក្នុងវិញ ក៏មានការ គេព័ទ្ធស្ទាក់ចាប់ ក៏កើតមានការប្រយុទ្ធគ្នាយ៉ាងស្វិតស្វាញ ដោយ មេនោះគាត់ជាស្នងការឬបញ្ជាការ កងវរៈសេនាធំកងយោធពលភូមិភាគពាយ័ព្យផង គឺគាត់មានជំនាញ ខាងការប្រយុទ្ធគឺខ្លួនគាត់មួយ ទល់នឹងទាហានរាប់សិបឬរយនាក់ គឺបាញ់មិនឈ្នះគាត់ទេ បានត្រឹម របួសភ្លៅ ហើយទាហានមាន របួសនិងស្លាប់ជាច្រើន មិនអាចចាប់គាត់បានឡើយ…។

តែទីបំផុតគាត់ បានចូលទៅចាប់នារីពេទ្យជាចំណាប់ខ្មាំង ដោយអោយពេទ្យមើលរបួសអោយផង និង បានបាយហូបផង ហើយក្រោយមកក៏សម្រេចចិត្តប្រគល់ខ្លួនចុះចាញ់អោយគេចាប់ ហើយបន្ទាប់មក ក៏ត្រូវបានបញ្ជូនទៅអង្គារលើបាត់ទៅ…។ បើតាមដឹងមេបញ្ជាការនេោះ គឺពូកែណាស់កាលសម័យសង្រ្គាម គឺមានព្រះសង្ឃជាលោកគ្រូគាត់ គឺលោកតាវត្តតាគត់-តាគ្រៃ លោកតាពរះនាម តាមឹក តែបានហៅ លោកថា លោកធម្មឹក គឺព្រះអង្គល្បីពូកែណាស់ គឺអាចប្រើមន្តអាគមអូសដើមគគីរបាន ហើយកាលពីឆ្នាំ ១៩៧១-៧២ បានទៅវត្តនោះជាមួយលោកតាសហការីអនុគណ គឺឃើញមានទាហានពីរនាក់ នាំគ្នាទៅសុំ ទឹកមាត់លោកផឹក ។ គឺបន្តាប់ពីលោកធ្វើយ័ន្តកាថាអោយហើយ គឺលោកស្តោះទឹកមាត់ដែលឆាន់ម្លូឱ្យ ទាហានទាំងពីរនាក់នោះ ។ ស្មារទោសចោះ ដូចជាឆ្អើមណាស់ ពីព្រោះលោកក្អកខេះៗផងនៅពេលឱ្យទឹក មាត់នោះ តែនេះមកពីអំណាចចង់បានរបស់ការពារខ្លួន ដោយសារតែទាហាននៅជនបទ គឺបន្តាយ ឃ្លាំង មានពួកខ្មែរក្រហមមកវាយឆ្មក់ជាញឹកញាប់ផង ។

និយាយបែរទៅក្រោយវិញ គឺមេបញ្ជាការខ្មែរក្រហមដែលពូកែ ហើយចាកូនសិស្សរបស់ព្រះអង្គនោះផង គឺនៅឆ្នាំ ១៩៧៥ បន្ទាប់ពីរំដោះហើយ កូនសិស្សដែលជាមេបញ្ជាការនោះ បាននិមន្តព្រះអង្គឱ្យសិក ឬ លាចាកសិក្ខាបទ ហើយស្នើរឱ្យលោកតារៀបការទៀតផង ។ បើតាមស្តាប់មើលទៅ ដូចជាមើលងាយ ឬធ្វើបាបលោកតាទេ… ។ ចំណុុចនេះ មានគេទិទៀនគាត់នៅថា មិនសមនិមន្តលោកឱ្យសិកអញ្ចឹងទេ ។ ហើយគាត់មានឈ្មោះថា ណំ ឬ សមមិត្រណំ ហើយគេស្គាល់គាត់ច្រើននៅខាងភូមិភាគពាយព្យ ។ ហើយ នៅអាមេរិកមានពូម្នាក់ស្កាល់គាត់នេះច្បាស់ណាស់ ហើយបាននាំពួកទាហានគាត់ ព័ទ្ធចាប់និងសម្លាប់ គាត់នោះផង តែមិនបានសម្រេចទេ ដោយភូមិសាស្រ្តក្នុងវាលស្រែដែលមានស្រូវសន្ទូងខៀវខ្ចី និងទឹក ផងពិបាកមើលគ្នាណាស់ អញ្ចឹងហើយបានចូលជិតមិនបាន គឺចូលត្រូវៗ ពីព្រោះគាត់នោះពូកែបាញ់ស៊ីប ណាស់ ហើយកាំភ្លើងដែលមាននោះ គឺកាំភ្លើងអឹមសី គឺកាំភ្លើងអាមេរិកាំង ហើយឮថាគាត់វាយបានពី ទាហានថៃផង…។ តែយ៉ាងណាក៏ដោយ មេៗទាហានឬយោធាខាងពាយព្យ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនទាំងអស់ អ្នកទោសជាមេធំៗបានបញ្ជូនមកគុកទួលស្លែងភ្នំពេញ មួយចំនួនអោយចូលធ្វើកងចល័តគឺធ្វើស្រែ ជាធម្មតា តែមេៗមួយចំនួនធំ យកទៅដាក់គុគឥតជញ្ជាំង នៅស្រុកមោងឫស្សី ឬកកោះ បាត់ដំបង។

ហើយមេមួយចំនួន ពេលយួនចូលដល់បានរួចខ្លួនទាំងអស់ តែពួកគាត់មិនបានចូលយួនទេ តែពួក គាត់បានទៅនៅជំរុំតស៊ូប្រឆាំងយួនឈ្លានពានទៅវិញ ហើយពួកគាត់ដូចជាមិនឮស្អប់ពួកខ្មែរក្រហម ឬពួកនីរតីឬពួកតាម៉ុកដែលដកនិងធ្វើបាបពួកគាត់នោះទេ ។ គឺពួកកាត់បាននាំគ្នាដើរធ្វើចលនា ចាបណ្តាញដើរអូសទ័ព គឺទ័ពខ្មែរក្រហមក៏អូស ទ័ពហេង សំរិនក៏អូស ។ តែក្រោយមក មេពីរនាក់ត្រូវ បានកងទ័ពខ្មែរក្រហមនៅជំរុំចំការគរ ក្បែរជំរុំថ្មីព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ ល្បួងហៅទៅជុបលៀង ហើយយកពួក គាត់ទៅសម្លាប់ចោល (ម្នាក់) តែម្នាក់មានគេលួចបាញ់សម្លាប់គាត់ចោល ហើយមេម្នាក់ទៀតជាប់គុក យួននៅស្វាយស៊ីសាផុន ទំនងជានៅជាប់គុករហូតដល់ពួក អង្គការសហប្រជាជាតិចូលមករៀបចំស្រុក ខ្មែរទើបគេដោះលែងគាត់ ហើយកាលពីជាង ១០ ឆ្នាំមុនបានជួបគាត់ ហើយបានថតជាមួយកាត់ តែសព្វថ្ងៃនេះ មិនដឹងជាយ៉ាងណាទេ តែមើលទៅសុខភាពគាត់នៅរឹងមាំទេ ហើយក៏មិនចាស់ណាស់ ណាដែរ ទំនងជាទើបតែហុកជាង ឬ យ៉ាងច្រើនដំណាលឬស្របាលលោកហ៊ុន សែនដែរទេ…៕

អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងនៃសាលាក្ដីខ្មែរក្រហម បន្តធ្វើសវនាការស្ដាប់សាក្សី សែម ហឿន ហៅ សែម គីម ពេញមួយថ្ងៃនៅថ្ងៃទី២២ មិថុនា។ សាក្សីរូបនេះ ត្រូវបានគេបញ្ជូនទៅលត់ដំនៅការដ្ឋាន ធ្វើវាលយន្តហោះខេត្ត កំពង់ឆ្នាំង ដោយសារតែជាប់ពាក់ព័ន្ធផែនការក្បត់នឹងអង្គការរបបកម្ពុជា ប្រជាធិបតេយ្យ។

Source: http://www.rfa.org/khmer/news/krt/ECCC-continues-hearing-over-KampongChhnang-Air-field-work-site-after-Coup-plot-aborted-06222015114123.html

តាមស្តាប់មតិយោបល់របស់សម្តេច នាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុនសែនទៅ គាត់នៅប្រើនយោបាយ ទូកក្តោង នៅឡើយ គឺធ្វើនយោបាយ តាមជំនោរខ្យល់ តែមិនមែនខ្យល់ព្យុះភ្លៀងផ្គរនោះទេ គឺខ្យល់រដូវធម្មតា ដែលអាចរុញទូក ក្តោងគាត់ អោយទៅមុខបាន ដែលគាត់ អាចចែវទូកក្តោង របស់គាត់តាមបាន គឺទៅតាមអារម្មណ៍របស់គាត់បើ ដែលអាចទទួលបាគាត់មិនចង់ទទួលសំពៀត ខ្យល់ខ្លាំងមកពីក្រៅទេ បើមានសំពៀតខ្យល់ខ្លាំង គាត់មិនចែវឬបើកទូកក្តោងគាត់ទេ គាត់ច្បាស់ន គឺជាអែបកៀនសម្ងំហើយ រហូតដល់ ស្ងាត់បានគាត់ទៅមុខទៀត គឺគាត់អត់ មានបច្ចេកទេស ទំនើបសម្រាប់ប្រើ ក្នុងការបញ្ជាទូកក្តោង របស់គាត់ទេ…។

ហើយមួយទៀត គាត់និយាយអំពីអត្តចរិត របស់គាត់គឺអញ្ចឹង តើរឿងនេះវាជា អត្តចរិតរបស់គាត់មែនទេ បើតាមការសិក្សា ស្វែងយល់ទៅ វាមិនប្រាកដជា អត្តចរិតរបស់គាត់ទេ តែវាជាបច្ចេកទេស តម្រិះវិជ្ជា ឬ ការសិក្សាអបរំ ដែលគាត់មានត្រូវជាង ពីព្រោះថា គាត់មិនអាចទទួល ការទិទៀនឬសំពៀតពីក្រៅបានទេ គឺគាត់ មិនអាចឆ្លើយតប ទៅវិញទៅមកបានទេ គឺគាត់ដឹងតែពីខឹង នៅពេលគេទិទៀនម្តងៗ អញ្ចឹងហើយ បានជាគាត់ ចង់ធ្វើការតែជាមួយខ្មែរគ្នាឯង វាស្រួលជាងធ្វើការជាមួយបរទេស។ ចំណែកខ្មែរគ្នាឯងនោះ ទៀតសោត ក៏មានកម្រិតដែរ មិនមែនចេះតែ ធ្វើបានទួទៅ ទាំងអស់នោះទេ បើគាត់អត់មានកម្រិតទេ គាត់អាចស្វាគមន៍ពីគ្រប់ មជ្ឈដ្ឋានទាំងអស់ហើយ។ នៅពេលមានសំពៀតខ្លាំង គាត់តែងតែបញ្ចេញ កម្លាំងបាយ គឺធ្មុងឬកងទ័ពរបស់គាត់ ស្ទើរគ្រប់ពេលវេលាទាំងអស់ ដូចបានឃើញស្រាប់ហើយ…។

ចូរពិនិត្យមើលបច្ចេកទេស ក្នុងការប្រើកងទ័ព ឬ កងសន្តិសុខរបស់គាត់ ទប់ទល់នឹងបង្រ្កាបបាតុករ គាត់អត់ប្រើ តាមសន្តិវិធីទេ តែគាត់ប្រើហឹង្សាតែម្តង គឺវាយបង្ក្រាបយកស្លាប់រស់តែម្តង បើមិនបែកក្បាល សន្លប់ស្តូកស្តឹងទេ មិនសុខចិត្តទេ គឺវាយហើយវាយទៀត ឈាមហូរពេញខ្លួនហើយ ក៏នៅតែវាយដែរ សំពះអង្វរយ៉ាងម៉េចក៏នៅតែវាយដែរ។ បើព្រៀបធៀបប៉ូលិសនៅអាមេរិក គេវាយដែរគេវាយទប់ៗ តែគេមិនវាយបំបែកក្បាលទេ តែគេវាយជើងដៃ ហើយគេចាប់ផ្តួលដាក់ខ្នោះតែម្តង គេចាប់ច្រើនមែន តែគេមិនវាយធ្វើបាបទេ ប៉ុន្តែមានខ្លះដែរ ដែលធ្វើខុសបច្ចេកទេស បើធ្វើខុសគេដាក់ទោស ហើយគេ មិនអោយ រួចខ្លួនទេ នេះជាច្បាប់…។

ធ្វើនយោបាយតាមជំនោរខ្យល់ ឬ យើងអាចហៅបានថា “នយោបាយទូកក្តោង” នយោបាយនេះធ្វើតាម ខ្យល់បក់បោក តែមិនមែនធ្វើតាម តម្រិះនៃការរៀនសូត្រចេះដឹងដោយខ្លួនឯងទេ ហើយពាក្យមួយទៀត គេហៅថា “នយោបាយហៃអើ”  គឺហៃអើតាមតែគេឱ្យនិយាយឱ្យថា ហើយពាក្យមួយទៀត គេហៅថា នយោបាយសត្វសារកាកែវ គឺសត្វសារកាកែវ តែងតែនិយាយតាម ត្រាប់តាមមាត់មនុស្ស ឬ សត្វ ដែលបាន បញ្ចេញវាចានៅក្បែរខ្លួន ដែលខ្លួនបានស្តាប់ឮ តែមិនបានសិក្សាស្រាវជ្រាវ ឱ្យបានច្បាស់លាស់ទេ អ្នកធ្វើ នយោបាយបែបនេះ គឺគ្រោះថ្នាក់ណសស់ គឺពួកគាត់ធ្វើដោយប្រថុយប្រថាន មិនបានពិចារណា ឱ្យបាន វែងឆ្ងាយ ថាតើចំណេញយ៉ាងណា ខាតបង់យ៉ាងណា ។ ពួកគេគិតតែប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ក្រុមគ្រួសារ របស់ខ្លួន និងបក្សពួកខ្លួន គឺមិនបានគិតដល់ប្រទេសជាតិ របស់ខ្លួនជាធំ មិនបានដឹងថា ការរស់នៅក្រោម របបអាណានិគមន៍ របស់គេពិបាកយ៉ាងនោះទេ គឺមិនខុសគ្នានឹង ទៅរស់នៅជាមួយ គ្រួសារអ្នកដទៃឡើយ ។ ខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ពួកគាត់បានដឹងច្បាស់ណាស់ ថាតើរស់នៅក្រោមរបបយួន កាន់កាប់វាលំបាក យ៉ាងណា ពួកគាត់ដឹងហើយ គឺវេទនាណាស់ ចង់អ្វីក៏មិនបាន ចង់រៀនសូត្រ ភាសារខ្មែររបស់ខ្លួន ក៏មិនបាន ចង់គោរពទំនៀម ទំលាប់របស់ខ្លួន ក៏មិនបាន  ចង់កាន់និងគោរព នៅសាសនាខ្លួន ក៏ពិបាក គេមិនអនុញ្ញាត ឱ្យគោរពប្រតិបត្តិ បានស្រួលឡើយ គេគៀបគេសង្កត់គ្រប់បែបយ៉ាង ។ល។ សូមអស់ លោកជាខ្មែរគ្រប់រូប គិតពិចារណា ឱ្យច្បាស់លាស់ មុននឹងសម្រេចចិត្ត គាំទ្រគណបក្សណាមួយ ដែលនាំ ឱ្យគ្រោះថ្នាក់ និង អន្តរាយ ដល់ប្រទេសជាតិខ្មែរ  !!

ការដោះលែង ដោយមិនមានការដោះដូរ មិនមានលក្ខ័ន្តណាមួយ តែដោយសារមានគំនិតដូចគ្នា គឺមិនពិត ថាល្អប្រសើរនោះទេ តើមានគំនិតអ្វីទៅដែលថាដូចគ្នានោះ? គំនិតស៊ុំគ្រលំគ្នាកាត់ដីអោយយួនឬយ៉ាងណា? គំនិតដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសជាតិ ដើម្បីបង្រួបបង្រួមជាតិ ដើម្បីផលប្រយោជន៍ប្រទេសជាតិ និង ដើម្បីផល ប្រយោជន៍ប្រជាជនខ្មែរ ជាការល្អប្រសើណាស់។ ហើយតើ ដើម្បីផលប្រយោជន៍រួមនោះជាអ្វីទៅ? និងរួមជា មួយនរណា? បើត្រឹមតែនិយាយ អោយពីរោះស្តាប់ អោយល្អមើល គឺគ្មានគោលនយោបាយច្បាស់លាស់ទេ គឺនៅតែនិយាយលួចលាក់ លាក់លៀម ស្ងាត់ៗតែពីរបីនាក់ គឺច្បាស់ជាឥតប្រយោជន៍ទេ គឺភូតភរប្រជា រាស្រ្តទៀតហើយ…!

បន្ទាប់ពីទទួលបានការលើកលែងទោស ប្រធានស្ដីទីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក កឹម សុខា នៅថ្ងៃទី៤ ធ្នូ បានថ្លែងជាសាធារណៈថា ការលើកលែងទោសនេះមិនមានពាក់ព័ន្ធនឹងការដោះដូរ ឬដាក់លក្ខខណ្ឌអ្វីនោះទេ។

Source: http://www.rfa.org/khmer/news/politics/Kem-Sokha-confrims-that-there-is-no-condition-for-his-pardon-12042016075104.html

ការវិលជុំនៃប្រភពទឹកៈ ចូរសិក្សាស្វែងយល់ទាំងអស់គ្នា អំពីការប៉ះពាល់បរិស្ថាន ជាបញ្ហាធំនៅកម្ពុជា…

យុវជន បណ្ដាញការពារព្រៃឈើនៅតំបន់ព្រៃឡង់ និងមន្ត្រីអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលលើកឡើងថា ព្រៃឈើ គឺមានសារសំខាន់ដើម្បីជួយទប់ស្កាត់ទៅនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនៅប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន។

Source: http://www.rfa.org/khmer/news/environment/climate-change-11272016064339.html

តុលាការអន្តរជាតិចំរុះខ្មែរ ឬ តុលាការកំពូលខ្មែរក្រហម បានសម្រេចកាត់ក្តីដាក់ទោស មេខ្មែរក្រហមនួន ជា និង ខៀវ សំផនឱ្យជាប់គុកមួយជីវិត។ រឿងការកាត់ក្តីដាក់ទោសនេះ មិនមានរឿងអ្វីត្រូវភ្ញាក់ផ្អើលទេ រឿងដែល ត្រូវភ្ញាក់ផ្អើលនោះគឺ មិនបានហៅអ្នកជាប់ពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ក្នុងរឿងខ្មែរក្រហម មកជំនុំជំរះនៅសាលាក្តីនេះ ហើយរឿងការសម្លាប់រង្កៀល មានបីដំណាក់កាល គឺសង្រ្គាមសម័យឆ្នាំ ១៩៧០-៧៥ តើគេបានសម្លាប់ខ្មែរ ប៉ុន្មាននាក់? ហើយការសម្លាប់នៅសម័យ ប៉ុល ពតកាន់អំណាច នៅឆ្នាំ១៩៧៥-៧៩ មានមនុស្សស្លាប់ប៉ុន្មាន នាក់? ហើយចុងក្រោយ នៅសម័យសង្រ្គាមឆ្នាំ១៩៧៩-៨៩ មានមនុស្សខ្មែរប៉ុន្មាននាក់ ត្រូវបានគេសម្លាប់? ជាលទ្ធផលមនុស្ស ឬ ឆ្អឹងមនុស្សដែល បានស្លាប់ទាំងអស់នោះ ត្រូវបានគេ ប្រមូលយកមកគរទុកជាពំនូក ហើយសន្មត់ថាជាខ្មោច ដែលបានសម្លាប់ដោយ របបខ្មែរក្រហមប៉ុល ពតទាំងអស់។

ជាពិសេសជាងនេះទៅទៀតគឺ ប្រទេសដែលពាក់ព័ន្ធរឿងសង្រ្គាម នៅកម្ពុជាទាំងអស់ មានយួន ចិន អាមេរិកាំង បារាំង សូវៀត ជាអ្នកបានបង្ករ សង្រ្គាមកាប់សម្លាប់រង្កៀលនេះ ខ្មែរក្រហមមិនបានផ្តើមគំនិត រឿងសង្រ្គាម នេះទេ ខ្មែរក្រហម មិនចេះធ្វើគ្រឿងអាវុធ ទាំងអស់នោះទេ ត្រង់ចំនុចទាំងអស់នេះហើយ ដែលថាមិនយុត្តិធម៌ ឬ មិនត្រឹមត្រូវ គឺមានក្តីលំអៀង…!?

តុលាការកំពូលនៃសាលាក្ដីខ្មែរក្រហម ចេញសាលដីកាសម្រេចដាក់គុកទណ្ឌិត នួន ជា និង ខៀវ សំផន អស់មួយជីវិត នៅថ្ងៃទី២៣ វិច្ឆិកា។ សាលដីកានេះ គឺជាការប្រកាសលទ្ធផលលើបណ្ដឹងសាទុក្ខរបស់ជនជាប់ចោទជាអតីតមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ខ្មែរក្រហមទាំងពីរ ក្នុងសំណុំរឿង០០២ វគ្គទី១។

Source: http://www.rfa.org/khmer/news/krt/supreme-verdict-on-2-khmer-rough-leaders-11222016230427.html

តាំងពីអាណត្តិទី១ អណត្តិទី២ អាណត្តិទី៣ អាណត្តិទី៤ ហើយឥឡូវនេះ ជាអាណត្តិទី៥ គណបក្សប្រជាជន នៅតែប្រើ យុទ្ធសាស្ត្រឈ្នះៗដដែល គឺបំបែកបំបាក់ ទិញលក់ដូរ គំរាមកំហែងសម្លាប់ ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ និង បាត់ខ្លួនជាបន្តរបន្ទាប់ គឺធ្វើនយោបាយគ្រប់បែបយ៉ាងដើម្បីឈ្នះៗ ហើយរឿងបញ្ហាព្រំដែនជារឿងដ៏ក្តៅ គគុគ។ មិនដឹងថា លោកកឹម សុខាគាត់ សំអាងទៅលើអ្វីដែលគាត់ហ៊ានថា គាត់នឹងរៀបចំអភិវឌ្ឍព្រំដែន អោយបានល្អ ទៅតាមដែលគាត់ចង់បាន…!? គឺមិនសង្ឃឹមថា គណបក្សប្រជាជន អនុញ្ញាតឬអនុលោម ទៅតាមគណបក្ស សង្រ្គោះជាតិចង់បាននោះទេ…។

មិនជឿថាការចូលរួមប្រជុំក្នុង រដ្ឋសភាអាចដោះស្រាយបញ្ហាគ្នាបាន ហើយក៏មិនជឿថាការបោះឆ្នោតលើក ក្រោយៗនេះអាចយកឈ្នះគ្នាបាន គឺបញ្ហាដដែលៗនៅតែមាន គ្រាន់តែខុសរូបភាពគ្នាបន្តិចបន្តួច ប៉ុណ្ណោះ…។

ជឿថាបញ្ហាកម្ពុជាមិនដូចគ្នាបញ្ហានានា នៅលើពិភពលោកទេ ហើយក៏មិនអាចយករឿងប្រទេសដទៃមក ប្រៀប ធៀបកម្ពុជាបានត្រឹមត្រូវ និង ដោះស្រាយបញ្ហាបានដូចគេដែរ…។

ហើយក៏មិនជឿថា ប្រទេសមហាអំណាចនានា និង ប្រទេសអភិខ្ឍន៍នានា អាចជួយកម្ពុជាបានដែរ លើកលែង តែខ្មែរចេះស្គាល់ខែរ ខ្មែរចេះសាមគ្គីខ្មែរ ខ្មែរចេះធ្វើការជាមួយខ្មែរ ខ្មែរចេះស្រឡាញ់ខ្មែរ ខ្មែរចេះជួយខ្មែរ និង ខ្មែរចេះគ្រប់គ្រងខ្មែរឬខ្មែរចេះដឹកនាំខ្មែរ ទើបប្រទេសមហាអំណាច និង ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍នានា គេអាចជួយ ខ្មែរបាន…៕

ប្រធានស្ដីទីគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក កឹម សុខា បានបង្ហាញគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍ តំបន់ព្រំដែនឲ្យមានភាពជឿនលឿនដូចប្រទេសជិតខាង នៅពេលដែលគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ឈ្នះឆ្នោតដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល។

Source: http://www.rfa.org/khmer/news/politics/CNRP-promise-to-develop-along-the-border-zone-11202016070446.html

http://www.khmerlive.tv/archive/20161117_TVK_PM_Hun_Sen_Speech_-_Get-Together_with_representatives_of_Achar_and_Acharini_at_Chaktomuk_Conference_Hall.php

តើពាក្យថា “អាចារ្យ” មានន័យយ៉ាងណា ហើយអាចារ្យមានប៉ុន្មានយ៉ាង? ដើម្បីងាយស្រួលយល់ យើងត្រូវបែងចែកអាចារ្យជាពីរពួក គឺអាចារ្យពួកទី១ គឺអាចារ្យសម្រាប់បម្រើការក្នុងពុទ្ធសាសនា ហើយអាចារ្យពួកទី២ គឺអាចារ្យមានជំនាញការ ក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា ឬ អាចារ្យទទួលធ្វើពិធីការ ក្នុងទំនៀមទំលាប់ខ្មែរទួរទៅ ដូចបានរៀបរាប់លំអិតនៅខាងក្រោម។

ពាក្យអាចារ្យ មានន័យយ៉ាងណា ? មានផលប្រយោជន៍អ្វីខ្លះ ? តើតួរនាទីរបស់អាចារ្យធ្វើអ្វីខ្លះ ? តើមនុស្សប្រភេទណា ដែលគេហៅថាអាចារ្យ ? ដើម្បីយល់ដឹងនូវពាក្យអាចារ្យ អោយបានស៊ីជម្រៅ ខ្ញុំសូមលើកយកពាក្យ អាចារ្យចេញពីវច្ចនានុក្រម សម្តេចជួនណាត មកបកស្រាយ និង ប្តូរយោបល់គ្នា ដូចតទៅ៖

អាចារ្យ› សរសេរជាភាសាបាលី អាចារិយ  និងសរសេរជាភាសាសំស្ក្រិត អាចាយ៍ ។ ខ្មែរយើងសរសេរជា អាចារ្យ ដើម្បីអោយងាយស្រួលមើល ។ ពាក្យអាចារ្យនេះប្រែថាៈ អ្នកប្រដៅ ឬ ហាត់មារយាទ› អ្នកប្រព្រឹត្តអំពើល្អ, អ្នកកាន់ត្រឹមត្រូវ, អ្នកត្រឹមត្រូវ, អ្នកដែលសិស្សត្រូវគោរព, អ្នកធ្វើប្រយោជន៍ដល់សិស្ស, អ្នកបង្រៀនចំណេះគេ, ជាគ្រូ, និងជាគ្រូបង្រៀនៈ សិស្សមានវិជ្ជា ដោយសារអាចារ្យខំប្រឹងបង្រៀន ។ ក្នុងគម្ពីរពុទ្ធសាសនាថា អាចារ្យមាន ៥ ប្រភេទគឺ៖

១-បព្វជ្ជាចារ្យ ជាអាចារ្យបំបួស គឺភិក្ខុអ្នកបំបួសកុលបុត្រ អោយបានជាសាមណេរ;

២-ឧបសម្បទាចារ្យ ភិក្ខុអ្នកសូត្រញត្តិចតុត្ថកម្មវាចា អោយសាមណេរបានឧបសម្បទា ជាភិក្ខុភាព (ហៅថា លោកគ្រូសូត្រ);

៣-ឧទ្ទេសាចារ្យ អាចារ្យបង្រៀនបាលី;

៤-និស្សយាចារ្យ អាចារ្យអ្នកអោយនិស្ស័យ គឺភិក្ខុអ្នកទទួលភារៈ អោយសិស្សនៅអាស្រ័យនឹងខ្លួនផង (គ្រូទទួលបន្ទុក);

៥-ធម្មាចារ្យ អាចារ្យអ្នកបង្រៀនធម៌អាថ៌ ឬបង្រៀនចំណេះវិជ្ជា សិល្បសាស្ត្រផ្សេងៗ (ហៅថា វិជ្ជាចារ្យ ឬ វិទ្យាចារ្យ, សិប្បាចារ្យ ឬ សិល្បាចារ្យ ជាដើម តាមរូបសព្ទចំណេះ ដែលបង្រៀនក៏បាន ។

ពាក្យអាចារ្យនេះ ខ្មែរយើងមានហៅច្រើនយ៉ាងណាស់ តាមដំណើរដែលគួរប្រកបហៅ ដូចជា អាចារ្យ កម្មដ្ឋាន គ្រូបង្រៀនកម្មដ្ឋាន (គូ្រនេះរាប់បញ្ចូលក្នុងធម្មាចារ្យ) ។ អាចារ្យកាន់ពេលា អ្នកដែលពិនិត្យមើល ហើយកំណត់ឫក្សពារពាលាល្អ អោយគូរសា្វមីភរិយា ក្នុងពិធីមង្គលការ អាពាហ៌ពិពាហ៍ ។ អាចារ្យកោរជុក ឬ កោរសក់ អ្នកដែលពិនិត្យមើលឫក្សពារ ហើយកំណត់វេលា អោយគេក្នុងមង្គលកោរជុក ។ អាចារ្យ បញ្ចុះធាតុ អ្នកដែលចេះក្បួន ឬ ពិធីបញ្ចុះធាតុ ។ អាចារ្យយោគី អាចារ្យជាប្រមុខ នៃអ្នកភ្លុកទាំង ៤ នាក់ ក្នុងការធ្វើឈានបនកិច្ច ឬអាចារ្យនាំមុខសព ។ អាចារ្យវត្ត ឬអាចារ្យសម្រាប់វត្ត ឧបាសកដែលជាប្រមុខ ក្នុងការចាត់ចែងកិច្ចការផ្សេងៗក្នុងវត្ត (ក្នុងសម័យបុរាណ ហៅថា អារាមិក ឬ អារាមិកជន; សម័យ បច្ចុប្បន្ននេះ លុះតែមន្ត្រីរាជការ អ្នកធ្វើការក្នុងរដ្ឋាភិបាល មានការយល់ព្រមផង ទើបអនុញ្ញាតអោយ ធ្វើអាចារ្យបាន ) ។ល។

បើតាមខ្ញុំដឹងអាចារ្យទាំងអស់សុទ្ធតែអ្នកចេះដឹង គឺចេះយ៉ាងច្បាស់លាស់ខាងធម៌វិន័យក្នុងពុទ្ធសាសនា និង ទំនៀមទំលាប់ខ្មែរ។ អាចារ្យជាធនធានមនុស្ស យ៉ាងសំខាន់ ក្នុងពុទ្ធសាសនា ក៏ដូចជាក្នុងសង្គមខ្មែរ ។ ប្រជាពុទ្ធបរិស័ទគ្រប់រូប តែងតែគោរពរាប់អាចារ្យ ដូចគោរពឪពុកម្តាយ ឬក៏ជាងឪពកម្តាយទៅទៀត ដោយសារតែតម្រិះវិជ្ជារបស់គាត់  នៅពេលដែលជួបពួកគាត់ម្តងៗ គឺយកដៃសំពះពួកគាត់ ដូចសំពះព្រះ សង្ឃដែរ ហើយតែងតែស្តាប់នូវដម្បូន្មានរបស់គាត់ជានិច្ច ។ អាចារ្យទាំងឡាយនោះ ភាគច្រើនជាអាតីត លោកគ្រូសូត្រឆ្វេងស្តាំ ជាលោកគ្រូចៅអធិការវត្ត ជាគ្រូបង្រៀនធម៌វិន័យ និងជាគ្រូបង្រៀន សាលាបាលី ជាដើម ។ល។ តួរនាទីរបស់ពួកគាត់សំខាន់ណាស់ គឺពួកគាត់អាចជាអ្នក បង្រៀនប្រៀនប្រដៅ និងផ្តល់ជា យោបល់ ដល់មនុស្សក្មេងចាស់ គ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈ និងព្រះសង្ឃផងដែរ ។ល។   ដូច្នេះយើងសង្ឃឹមថា ពួកគាត់ពិតជាគំរូដ៏ល្អ របស់យើងទាំងអស់គ្នា ហើយយើងមិនចង់ឃើញពួកគាត់ ប្រព្រឹត្តនូវអំពើអបាយមុខ ឬអំពើអាក្រក់ មិនគប្បីណាមួយនោះទេ ។ អាចារ្យសព្វថ្ងៃកំពុងតែ រីកចម្រើនលូតលាស់យ៉ាងសម្បើម ណាស់ដែរ ហើយក៏ឮគេនិយាយថា មានរហូតដល់អាចារ្យ ការ៉ាអូខេ ផងដែរ !

តាមរយៈវិទ្យុអាស៊ីសេរីថា ក្រសួងធម្មការ អត់មានលុយឬថវិការ ទិញឥន្ធើរណិត មើលប៉ុស្តសម្តេចហ៊ុនសែន ក្រសួងធម្មការ និង សាសនាប្រចាំ ..ប្រទេសកម្ពុជាទាំងមូល អត់មានបច្ច័យ អត់មានលុយ បង់ឥន្ធើរណិត តើជឿទេ…!? ចូរចុចមើលតាមបណ្តាញវិទ្យុអាស៊ីសេរី ដូចមាននៅខាងក្រោមនេះ៚…

ក្រុមការងារហ្វេសប៊ុក (Facebook) របស់ក្រសួងធម្មការ និងសាសនា ប្រកាសឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា ថា ពួកគេមិនមានលុយបង់ថ្លៃអ៊ីនធឺណិត (Internet) ដើម្បីតាមដានទំព័រហ្វេសប៊ុក របស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន តាមការបញ្ជារបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីកន្លងទៅនោះទេ។

Source: http://www.rfa.org/khmer/news/politics/official-facebook-page-of-ministry-of-cult-to-close-due-to-no-budget-11182016073942.html

លោក ហ៊ុន សែន ថ្លែងថា បញ្ហាចំណាកស្រុកមិនមែនតែពលរដ្ឋខ្មែរនោះទេ ពោលគឺប្រជាពលរដ្ឋប្រទេសដទៃក៏ធ្វើចំណាកស្រុកទៅធ្វើការនៅក្រៅប្រទេសដែរ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ លោកក៏បានប្រតិកម្មចំពោះអ្នកឌឺដង ឬអ្នកផ្លែផ្កាដាក់ឲ្យលោកថា ការអំពាវនាវរបស់មេដឹកនាំភូមា ឲ្យពលកររបស់ខ្លួនត្រឡប់ទៅប្រទេសកំណើតវិញនោះ មិនមានប្រសិទ្ធភាពឡើយ។

Source: http://www.rfa.org/khmer/news/politics/migrant-worker-11072016074641.html

ចៅក្រមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញសម្រេចផ្ដន្ទាទោសសមាជិកព្រឹទ្ធសភាគណបក្សសម រង្ស៊ី លោក ហុង សុខហួរ ដាក់ពន្ធនាគារ ចំនួន៧ឆ្នាំ ក្រោមបទចោទចំនួន៣បទល្មើស ទាក់ទងនឹងបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-វៀតណាម។

Source: http://www.rfa.org/khmer/news/law/Sokhour-verdict-11072016030009.html

ខួបទី១២ នៃការគ្រងរាជសម្បត្តិរបស់ព្រះមហាក្សត្រស្ថិតក្នុងភាពស្ងាត់ជ្រងំ គ្មានការជួបជុំជាផ្លូវការនៅទីសាធារណៈពីមន្ត្រីអ្នកមុខអ្នកការណាឡើយ ក្រៅតែពីដាក់តាំងលម្អព្រះឆាយាល័ក្ខណ៍ព្រះមហាក្សត្រ សម្ដេចម៉ែ និងព្រះមហាវីរក្សត្រ នរោត្ដម សីហនុ នៅមុខព្រះបរមរាជវាំង។

Source: http://www.rfa.org/khmer/news/politics/12th-anniversary-of-king-coronation-10292016083956.html

ចូរពិចារណាដូច្នេះ មនុស្សជាប់គុក តើមានសិទ្ធធ្វើអ្វីខ្លះ? ចូរពិនិត្យមើល សមាជិករបស់គណបក្ស សង្រ្គោះជាតិ ទាំងអស់ ដែលកំពុងនៅក្នុងគុក តើពួកគាត់អាចធ្វើអ្វីបានខ្លះ? លោកសម រង្ស៊ីនៅខាងក្រៅ តើមានសេរីភាព អាចធ្វើអ្វីបានខ្លះ? លោកសម រង្ស៊ីអាចជាតំណាងដ៏សំខាន់ សម្រាប់នយោបាយ ក្រៅប្រទេស របស់គណៈ បក្សប្រឆាំង ឬ គណបក្សសង្រ្គោះជាតិ។ បើមកនៅជាមួយលោកកឹម សុខា ឬ មកនៅជាមួយគណបក្ស សង្រ្គោះជាតិ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា តើលោកសម រង្ស៊ីអាចធ្វើអ្វីបានខ្លះ? ត្រូវដឹងថា លោកសម រង្ស៊ីជាអ្នក មានទោស ដោយរដ្ឋាភិបាលចោទប្រកាន់ ត្រូវចាប់ខ្លួន ដូចលោកកឹម សុខាដែរ គ្រាន់តែសំណុំរឿងខុសគ្នា ប៉ុណ្ណោះ។ គឺលោកសម រង្ស៊ីមកស្រុកខ្មែរ ពេលនេះគ្មានចំរើន អ្វីទាំងអស់ តែមានតែរង្រ្គោះជាប់គុក ឬ នៅក្នុង ទីស្នាក់ការ ដូចលោកកឹម សុខាដែរ គឺគ្មានអ្វីសំខាន់ ឬ ចាំបាច់មកនៅពេលនេះទេ…!?

ប្រធានបក្សប្រឆាំងថ្លែងអះអាងជាថ្មីថា នឹងវិលចូលស្រុកដើរចូលគុក ប្រសិនបើមានការដោះលែងមន្ត្រីបក្សប្រឆាំង និងអ្នកសិទ្ធិមនុស្សប្រមាណ ៣០នាក់។ ប៉ុន្តែមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលថាការលើកឡើងរបស់លោក សម រង្ស៊ី គ្រាន់តែជានយោបាយប្រជាភិថុតិដើម្បីបោកបញ្ឆោតពលរដ្ឋប៉ុណ្ណោះ។

Source: http://www.rfa.org/khmer/news/politics/Sam-Rainsy-plan-to-return-home-10202016101007.html

កាលពីពេលថ្មីៗនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសផ្អាកការនាំអង្ករចូលពីប្រទេសវៀតណាម ក្រោយពីអាជ្ញាធរទទួលបន្ទុកត្រួតពិនិត្យផ្នែកអាហារ និងថ្នាំពេទ្យរបស់អាមេរិក (FDA) បានរកឃើញថា អង្ករទាំងនោះមានជាតិគីមីចំនួន ៨ប្រភេទ ដែលប្រើច្រើនហួសកម្រិត និងខ្វះអនាម័យ។

Source: http://www.rfa.org/khmer/news/economy/rice-10072016075928.html

កូនបណ្ឌិតលោកកែមឡីវីរៈបានបរសូតិហើយនៅព្រឹកថ្ងៃនេះ គឺមុនខួបឪពុកគម្រប់បីខែ ដែលគេបានបាញ់សម្លាប់ ចូរស្វែងយល់តាមរយៈពត៌មានខាងក្រោម៖

លោកស្រី ប៊ូ រចនា ភរិយារបស់បណ្ឌិត កែម ឡី បានសម្រាលកូនហើយនៅម៉ោង៥ និង ២នាទីថ្ងៃទី២ ខែតុលា។ ការសម្រាលកូននៅក្រៅប្រទេសនេះ គឺមានរយៈពេលជិត ៣ខែក្រោយមរណភាពរបស់ស្វាមីលោកស្រី។ កូនទើបកើតនេះជាកូនប្រុសទី៥ ហើយដាក់ឈ្មោះថា កែម ឡី វីរៈ។

Source: http://www.rfa.org/khmer/news/social-economy/Kem-Ley-wife-to-deliver-baby-today-10022016054329.html

បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ បុណ្យដូនតា បុណ្យទំនៀមទំលាប់ បុណ្យសែនព្រែន ទាំងអស់នេះ ចាត់ទុកជាបុណ្យ ក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា ប៉ុន្តែព្រះសង្ឃក្នុងពុទ្ធសាសនា ជាអធិបតីសូត្រធម៌ បញ្ជូនកុសលផលបុណ្យទាំងនោះ ទៅជីដូនជីតា ឬ ញាតិការទាំង ៧ សន្តានដែលបានស្លាប់ ឬ ចែកស្ថានទៅហើយ។ បើបុណ្យក្នុង ព្រហ្មញ្ញសាសនា តើមូលហេតុអ្វីបានជា ត្រូវការព្រះសង្ឃ ក្នុងពុទ្ធសាសនា ជាអ្នកសូត្រធម៌ បង្សុកូល បញ្ជូនកុសល់ ផលបុណ្យនោះទៅវិញ ម្តេចមិនលោតាអាចារ្យ សូត្រឧទ្ទិសទៅ ពីព្រោះលោកតាអាចារ្យ អាចជាអ្នកប្រតិបត្តិ តាមព្រហ្មញ្ញសាសនា ជាស្រេចទៅហើយនោះ តែពួកគាត់ទំនងជា មិនមែនជាអាចារ្យ សម្រាប់ពុទ្ធសាសនាឡើយ ដោយយោលទៅតាម ការប្រតិបត្តិរបស់ពួកគាត់។ ចំណុចទាំងអស់នេះ គួរត្រូវយកមកសិក្សា ពិចារណា និង វែកញែកឱ្យបានច្បាស់លាស់ ដើម្បីកុំអោយ មានការយល់ច្រឡំ និង សង្ស័យ…៕

ដូចពលរដ្ឋខ្មែរទូទៅនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដែរ ពលរដ្ឋខ្មែរនៅដែនដីកម្ពុជាក្រោមតែងប្រារព្ធពិធី បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌតាំងពីដើមរៀងមក។ ប៉ុន្តែភាពខុសគ្នានៅត្រង់ថា នៅប្រទេសកម្ពុជាពលរដ្ឋតែងហៅ ពិធីបុណ្យនេះថាពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ខណៈនៅដែនដីកម្ពុជាក្រោម ពលរដ្ឋខ្មែរតែង ហៅពិធីបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌថាបុណ្យដូនតាទៅវិញ។

Source: http://www.rfa.org/khmer/news/culture/Khmer-krom-call-PchumBen-Bun-Donta-09302016045022.html

មានកូនសៀវភៅដ៏ចំណាស់មួយ ដែលមានអាយុកាលជិត ១០០ ឆ្នាំ បាននិយាយអំពី ត្រកូលមួយ ឈ្មោះ ហ៊ុននិងអាវ៉ារ (Huns and Avars) (ហ៊ុន សែន និង វ៉ា គឹមហុង…!?) បានគេចខ្លួនឬភៀស ខ្លួនបាត់ ពីតំបន់មជ្ឈឹមបូព៌ា នៅពេលដែល ពួកទាហានម៉ុងហ្គោល វាយរាតត្បាតកាន់កាប់ នៅ មជ្ឈឹមបូព៌ា ម្តុំប្រទេសអៀរ៉ាក់សព្វថ្ងៃ។ ពួកត្រកូលនេះ បានមកបាត់ខ្លួន នៅតំបន់ក្នុងជួរដងព្រៃភ្នំ ក្បែរប្រទេសឥណ្ឌា ទំនងជានាំគ្នាធ្វើដំណើរឆ្ពោះ មកតំបន់ភូមិភាគ អាស៊ីភាគអាគ្នេយ៍ គឺទំនងជាបាន មកជ្រកកោណ នៅប្រទេសកម្ពុជានេះឯង។ ពីព្រោះប្រទេសខ្មែរ នាពេលនោះ (សតវត្សន៍ទី១៣) នៅខ្លាំងពូកែនៅឡើយ គឺពួកទាហានម៉ុងហ្គោល មិនអាចវាយចូល ទីក្រងអង្គរបានឡើយ នេះបើ មើលតាម ផែនទីប្រវត្តិសាស្រ្ត ម៉ុងហ្គោល ដែលអាមេរិកាំង បានសរសេរបោះពុម្ព ផ្សាយកាលពី ទសវត្សន៍ ៩០ ហើយដែលបាន ដាក់ផ្សាយក្នុង បណ្តាញវើដប្រែសនេះផងដែរ…។

ចូរមើលជំពូកទី១២ ក្នុងប្រធានបទ “ដាវជាអាវុធឥស្លាម…!?” ដូចមាននៅខាងក្រោម៖

មន្ត្រីបក្សកាន់អំណាចច្រានចោលគំនិតស្នើសុំព្រះរាជអន្តរាគមន៍បញ្ហានយោបាយ…!?

មន្ត្រីគណបក្សកាន់អំណាចច្រានចោលគំនិតរបស់អ្នកនយោបាយជើងចាស់ លោក លឺ ឡាយស្រេង ដែលស្នើព្រះរាជអន្តរាគមន៍ពីព្រះមហាក្សត្រដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិនយោបាយ។

Source: http://www.rfa.org/khmer/news/politics/cpp-spokeman-reacts-to-a-former-politician-09172016063254.html

នេះជាសេចក្តីប្រកាសរួមគ្នាជាជំហ៊ានដំបូងហើយ នៃប្រទេសចំនួន ៣៦ ដែលខ្វល់ខ្វាយរឿងសិទ្ធមនុស្ស និងការគៀបសង្កត់មកលើ គណបក្សប្រឆាំង ឬ បក្សសង្រ្គោះជាតិនៅកម្ពុជា។ បើស្ថានភាព នយោបាយនៅកម្ពុជា នៅតែតានតឹង និង គណបក្សធំទាំងពីរ មិនព្រមចរចារគ្នា មិនព្រមធ្វើការជាមួយគ្នា ហើយរដ្ឋាភិបាលហ៊ុន សែន ឬ គណៈបក្សកាន់អំណាច នៅតែធ្វើទុកបុកម្នេញ គណបក្សប្រឆាំង ឬ គណបក្សសង្រ្គោះជាតិ និង អង្គការសង្គមស៊ីវិល ឬ អង្គការសិទ្ធិមនុស្សនានា នោះអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលមានសហរដ្ឋអាមេរិក និង សហគមន៍អឺរ៉ុប នឹងចុះធ្វើអន្តរាគមន៍ មិនខាននៅកម្ពុជា។ ហើយការធ្វើអន្តរាគមន៍នេះ អាចមានស្ថានភាពដូចនៅ ប្រទេសអៀរ៉ាក់ អាហ្កានិស្ថាន អ៊ីជីប លីប៊ី ទុយណេស៊ី និង ស៊ីរីជាដើម។

ដូច្នេះអ្នកគ្រោះថ្នាក់ ខ្លាំងជាងគេ គឺគណបក្សកាន់អំណាច ជាពិសេស ក្រុមគ្រួសារសម្តេចហ៊ុន សែន បើទោះបីជាមានកងអង្គរក្ស ខ្លាំងពូកែច្រើន រាប់ពាន់រាប់ម៉ឺន និងមានខ្នងក្រាសគឺយួន ចិន និង រុស្ស៊ីក៏ដោយ។ ហើយរឿងចិននិងរុស្ស៊ី មិនដូចសម័យមុនទេ សម័យនេះពួកគេអាច មិនគាំទ្ររបប អាណានិគមន៍និយមយួន នៅកម្ពុជាឬឥណ្ឌូ-ចិនទៀតទេ បើទោះបីរដ្ឋាភិបាលហ៊ុន សែន មានទំនាក់ទំនង ល្អយ៉ាងណា ជាមួយចិនក៏ដោយ គឺវាអាចមានការកែប្រែ…។

ការធ្វើអន្តរាគមន៍នៅកម្ពុជា ទំនងជាមិនចាំបាច់ ធ្វើអន្តរាគមដូចប្រទេសនានា ដែលបានរៀបរាប់ខាងលើទេ ពីព្រោះកម្ពុជាមិនមាន អ្នកតស៊ូប្រដាប់អាវុធដូច ប្រទេសនានាខាងលើទេ ដូច្នេះគេនឹងប្រើកង កំម៉ង់ដូពិសេស ដែលអមដោយយន្តហោះ ចម្បាំងទំនើបដែលបំពាក់ ដោយអាវុធកាំច្រូចទំនើបៗ វាយប្រហារលើ ទីតាំងសំខាន់ៗ របស់អង្គរក្ស ក៏ដូចជាទីតាំងលាក់ខ្លួន របស់មេដឹកនាំ គឺគេធ្វើមិនអោយរង្រ្គោះ ដល់ប្រជាពលរដ្ឋច្រើនទេ បើទោះបីពួកគេឆ្លៀត យកប្រជាពលរដ្ឋ ជារនាំងក្តី ដូចករណី ឆ្មក់វាយប្រហារមេកន្ទ្រាញ អាល់-កាយអ៊ីដា បិន ឡាដិន នៅប្រទេសប៉ាហ្គិស្ថាន ។ ហើយមិនជឿថាយួនអាចហ៊ាន ឱ្យមេដឹកនាំទាំងនោះ ទៅពួនសម្ងំលាក់ខ្លួន នៅប្រទេសរបស់គេទេ… មិនថាអញ្ចឹង…!?

ប្រទេសចំនួន៣៦ ចេញសេចក្ដីប្រកាសកង្វល់រួមគ្នាមួយនៅថ្ងៃទី១៤ កញ្ញា នេះ លើបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស    នៅកម្ពុជា ដែលប្រទេសទាំងនោះខ្វល់ខ្វាយយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះភាពតានតឹងនយោបាយ ដែលជាការ គំរាមកំហែងដល់សកម្មភាពស្របច្បាប់របស់គណបក្សប្រឆាំង និងអង្គការសិទ្ធិមនុស្ស។
ខ្មែរ
Source: http://www.rfa.org/khmer/news/human-rights/36countries-worry-Cambodia-human-rights-situation-09142016060516.html

សូមមើលផែនទីខាងលើ ដែលបានបញ្ជាក់អំពីទាហ៊ានម៉ុងហ្គោល ឬ ទាហានយួនដែលបង្កើតដោយ ម៉ុងហ្គោល វាយលុកចូលទឹកដីក្រុងអង្គរ តែចូលមិនចុះនឹងទ័ពខ្មែរអង្គរ។ នេះជាភស្តុតាំងដែលបញ្ជាក់ថា យួន មិនមែនជាជនជាតិ មិនមែនមានពូជសាសន៍ គ្មានវប្បធម៌-អរិយធម៌ រាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយនោះទេ។ គឺយួនទើបតែកើតនៅពេលម៉ុងហ្គោល កាន់កាប់ចិននេះឯង។ ហើយដៃវៀតជាដីខ្មែរទេ ទំនងជាពេល នោះយួន ជាអ្នកជួយទ័ពខ្មែរវាយយកនៅតំបន់នេះមកខ្មែរវិញ នៅពេលដែលយួនម៉ុងហ្គោល អស់អំណាច គ្រប់គ្រងចិន ឬចាញ់សង្គ្រាមនៅចិន។ ពួកយួនម៉ុងហ្គោលនេះ ប្រហែលជាបានរំលាយខ្លួន ហើយសុំដីខ្មែរ ជ្រកកោណនៅដៃវៀត ឬ ដីវាទ ក្រោយមកហៅហាណូយនេះ។

ពួកយួនម៉ុងហ្គោលប្រហែលជាខ្ញុំខ្មែរទេនាពេលនោះ។ នៅពេលខ្មែរមានទំនាស់ជាមួយចម្បាម្តងៗ ខ្មែរតែង បញ្ជូនកងទ័ពយួនចំណុះនោះ ឱ្យទៅជួយវាចម្ប៉ា ទើបយួនមានឱកាសនៅទឹកដីចម្ប៉ា តែជាទឹក ដីខ្មែរទេ។ លុះក្រោយមកទើបយួនម៉ុងហ្គោល មានឱកាសបានមកនៅទឹកដីកម្ពុជាក្រោមទៀត ក៏មានហេតុផលដូចគ្នា នេះផងដែរ។ តែពួកយួនម៉ុងហ្គោលនេះបាន ខិតខំបង្កើតជាប្រវត្តិសាស្រ្ត និង ប្តូរប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ខ្លួន ក្នុងពេលដែលអាណាចក្រខ្មែរអង្គរ បានធ្លាក់ចុះអន់ថយ។

គឺមិនខុសពីថៃ ឬ សៀមទេ ចូលមកតំបន់រាល់ថ្ងៃនេះ តំណាល ពេលគ្នានឹងយួនដែរ។ ហើយឯកអគ្គរដ្ឋទូត ចិនម៉ុងហ្គោលឬយួនម៉ុងហ្គោលឈ្មោះ ជីវតាក្វាន់ ដែលមកទស្សនាក្រុងអង្គរ នាចុងសតវត្សទី១៣ (១២៩៤ គ.ស.) ជាអ្នកសើបការ បើកផ្លូវឱ្យពួកទាំងពីរនេះ ចូលវាយលុកក្រុងអង្គរ។ ចូរញាតិញោមបងប្អូនសិស្សា នុសិស្ស និស្សិតខ្មែរ សិក្សាត្រង់ចំណុចនេះ ឱ្យបានស៊ីជម្រៅ ទើបអាចយល់ច្បាស់។

ខាងក្រោមនេះជាឯកសារ ដែលអាត្មាស្រាវជ្រាវរកឃើញ ក្នុងឥន្ធើរណិត ហើយផែនទីខាងលើ ពីទស្សនាវដ្តី មើលហើយសូមពិចារណាផង។៚ សូមអរគុណ!

ខ្សែរស្រឡាយយួន ដែលពួកម៉ុងហ្គោល បានបន្តុបឱ្យកាន់កាប់ចិន នៅសតវត្សទី ១៣-១៤ ដែលខ្ញុំបា នប្រទះឃើញ នៅក្នុងគេហទំព័រមួយចំនួន នៅក្នុងអិន្ធើរណិត និង តាមប្រភពទស្សនាវដ្តី ផ្សេងៗក្រៅពី អិន្ធើរណិត ។ សូអមើលដូចមានខាងក្រោម៖

១ – អធិរាជ តៃហ្ស៊ូ Emperor Taizu  (Borjigin Temujin តែមូជិន) 1206 – 1227 A.D. គ្រងរាជ្យពីឆ្នាំ ១២០៦ – ១២២៧ នៃគ្រឹស្តសករាជ ។  He was lso known as Genghis Khan, the great military leader;  Temujin founded the great Mongolian Empire, with his territories stretching across the entire European Continent. គាត់មានឈ្មោះជាផ្លុវការមួយទៀតគឺ ជិងហ្គិស ខន, គាត់ជាមេទ័ពដ៏ឆ្នើម, តែមូរ៍ជិនគាត់បាន បង្កើត ចក្រភព ម៉ុងហ្គោល ជាមួយតំបន់ត្រួតត្រាជាចើន ដែលបានលាតសន្ធឹងដល់ទ្វីពរឺរ៉ុបទាំងមូល ។

២ – អធិរាជ រុយហ្សុង Emperor Ruizong  (Borjigin Tolui តូលុយ) 1227 – 1229 A.D. គ្រងរាជ្យពីឆ្នាំ ១២២៧ – ១២២៩ នៃគ្រឹស្តសករាជ ។ He was the fourth son of Temujin; he governed the empire for two years after Temujin died.  គាត់ជាកូនទី ៤ របស់តែមូជិន បានគ្រងរាជ្យបានពីរឆ្នាំបន្ទាប់ទេមូជិនស្លាប់ ។

៣ – អធិរាជ តៃហ្សុង Emperor Taizong (Borjigin Ogedei អុកហ្កេដីយ៍) 1229 – 1241 A.D. គ្រងរាជ្យពីឆ្នាំ ១២២៩ – ១២៤១ នៃគ្រឹស្តសករាជ ។ He was the third son of Temujin; during his reign, he formed an alliance with the Southern Song to fight against Jin (111-1234).  គាត់ជាកូនទី ៣ របស់តែមូជិន; ក្នុងកំឡូងគាត់គ្រងរាជ, គាត់បានធ្វើសម្ព័ន្ធភាពជាមួយ ត្រកូលឬដែនដីសុងខាងត្បូង ដើម្បីវាយប្រឆាំង នឹងត្រកូលចិន (១១១៥ – ១២៣៤) ។

៤ – អធិរាជ អិមប្រែស ហ្សៅស៊ី Emperor Empress Zhaoci  (Borjigin Khatun ហ្កាតុម) 1241 – 1246 A.D គ្រងរាជ្យពិឆ្នាំ ១២៤១ – ១២៤៦ នៃគ្រឹស្តសករាជ ។  After the death of Taizong, a grandson of Temujin was due to succeed the throne, but the Empress Zhaoci usurped the throne.  បន្ទាប់ពីការចូលទីវង្គត់ តៃហ្ស៊ុង, គឺជាចៅមួយរបស់តែមូជិន ត្រូវបានដាក់ឱ្យគ្រងរាជ្យ ប៉ុន្តែត្រូវបាន អធិរាជ អឹមប្រែស ហ្សៅស៊ី ដណ្តើមរាជ្យ ។

៥ – អធិរាជ ដិងហ្សុង Emperor Dingzong (Borjikin Guyuk ហ្គូយុគ) 1246 – 1248 A.D.គ្រងរាជ្យពីឆ្នាំ ១២៤៦ – ១២៤៨ នៃគ្រឹស្តសករាជ ។  He was the eldest son of Taizong. គាត់ជាចៅរបស់ តៃហ្សុង ។

៦ – អធិរាជ អឹមប្រែស ហ្គិនហ្ស៊ូ Emperor Empress Quinshu (Oghul Ghaymist ហ្គេយ៍មិសទ៍) 1248 – 1251 A.D. គ្រងរាជ្យពីឆ្នាំ ១២៤៨ – ១២៥១ នៃគ្រឹស្តសករាជ ។  Empress of Dingzong; she ruled for three years after the death of Dingzong.  អឹមប្រែស ដិនងហ្សុង ព្រះនាងគ្រប់គ្រងសម្រាប់បីឆ្នាំ បន្ទាប់ពីការចូលទីវង្គត់របស់អធិរាជ ដិងហ្សុង ។

៧ – អធិរាជ ហ្ស៊ីយានហ្សុង Emperor Xianzong (Borjigin Monke ម៉ុងកេ ) 1251 – 1259 A.D. គ្រងរាជ្យពីឆ្នាំ ១២៥១ – ១២៥៩ នៃគ្រឹស្តសករាជ ។ During his reign, Yuan army began to fight against the Southern Song (1127 – 1279).  In 1259, he died while on March.  ក្នុងកំឡុងព្រះអង្គគ្រងរាជ្រ, ទាហានយួនបានចាប់ផ្តើមវាយប្រឆាំងទល់នឹងពួក សុងខាងត្បូង (១១២៧ – ១២៧៩) ។ នៅអធិរាជទី ៧ នេះ យើងឃើញមានគេប្រើឈ្មោះយួនហើយ ។ នៅឆ្នាំ ១២៥៩ គាត់បានស្លាប់ ក្នុងខណៈដែលធ្វើ ពិធីហែរក្បួន ។

៨ – អធិរាជ យួន ហ្ស៊ីហ្ស៊ូ Emperor Yuan Shizu (Borjigin Kublai គូប្លៃ) 1260 – 1294 A.D. គាត់បាន គ្រងរាជ្យពីឆ្នាំ ១២៦០ – ១២៩៤ នៃគ្រឹស្តសករាជ ។ Koblai Khan founded Yuan Dynasty moved Capital to Peking 1279 and defeated Southern Song (960 – 1279).  អធិរាជ គូប្លៃ ខន ជាចៅ តែមូជិន បានបង្កើតសន្តតិវង្សយួន រួចប្តូររាជធានីទៅទីក្រុងប៉េកាំងនៅឆ្នាំ ១២៧៩ នៃគ្រឹស្តសករាជ ហើយបាន ផ្តួលរំលំ សន្តតិវង្សសុងខាងត្បូង ដែលបានកាន់អំណាចពីឆ្នាំ ៩៦០ – ១២៧៩ នៃគ្រឹស្តសក រាជ។

៩ – អធិរាជ យួន ចេងហ្សុង Emperor Yuan Chengzong (Borjigin Temur តែមូរ៍) 1295 – 1307 A.D. គ្រងរាជ្យពីឆ្នាំ ១២៩៥ – ១៣០៧ នៃគ្រឹស្តសករាជ ។ He was the grandson of Koblai Khan a conventional emperor.  គាត់ជាចៅរបស់អធិរាជ គូប្លៃ ខន ហើយជា អធិរាជ ដែលគេបានសន្មត់។

១០ – អធិរាជ យួន វូហ្សុង Emperor Yuan Wuzong (Borjigin Qayshan ហ្គឹយ៍ហ្សាន) 1308 – 1311 A.D. គ្រងរាជ្យពីឆ្នាំ ១៣០៨ – ១៣១១ នៃគ្រឹស្តសករាជ ។  He was the nephew of Chengzong.  គាត់ជាក្នួយរបស់ ចេងហ្សុង ។

១១ – អធិរាជ យួន រេនហ្សុង Emperor Yuan Renzong (Borjigin Ayurpribhadra អាយុព្រីបាត្រា) 1312 – 1320 A.D. គ្រងរាជ្យពីឆ្នាំ ១៣១២ – ១៣២០ នៃគ្រឹស្តសករាជ ។   He was the younger brother of Wuzong; he ascended the throne after Wuzong died.  គាត់ជាប្អូនបង្កើតរបស់អធិរាជ វូហ្សុង ដែលបានទទួលបន្តរាជ្យពី អធិរាជ វូហ្សុង ដែលបានចូលទីវង្គត់ ។

១២ – អធិរាជ យួន យិងហ្សុង Emperor Yuan Yingzong ( Borjigin Suddhipala ស៊ូឌីប៉ាឡា) 1321 – 1323 A.D. គ្រងរាជ្យពីឆ្នាំ ១៣២១ – ១៣២៣ នៃគ្រឹស្តសករាជ ។  He was the son of Renzong; he was killed by political enermies coup.  គាត់ជាកូនប្រុសរបស់ រេនហ្សុង; គាត់ត្រូវបានពួកសត្រូវធ្វើរដ្ឋប្រហារសម្លាប់ ។

១៣ – អធិរាជ តៃដិង ឌី Emperor Taiding Di (Borjigin Yesuntemur យេស៊ុនតែមូរ៍) 1324 – 1328 A.D.  គ្រងរាជ្យពីឆ្នាំ ១៣២៤ – ១៣២៨ នៃគ្រឹស្តសករាជ ។  He was a grandson of Kublai Khan; he was an unremarkable emperor.  គាត់ជាចៅរបស់អធិរាជ គូប្លៃ ខន; គាត់មិនមែនជាអធិរាជមានប្រជាប្រិយ ភាពទេ ។

១៤ – អធិរាជ ធីហ្ស៊ានហ្ស៊ុន ឌី Emperor Tianshun Di (Borjigin Angaba អានហ្កាបា) 1328 – គ្រងរាជ្យតែមួយខែ គឺក្នុងឆ្នាំ ១៣២៨ នៃគ្រឹស្តសករាជ ។ He was the grandson of Taiding Di; he was placed on the throne following by a coup, but ruled only a month.  គាត់ជាចៅរបស់អធិរាជ តៃដិង ឌី ដែលត្រូវបានគេដាក់គ្រងរាជ្យ បន្ទាប់ពីការធ្វើរដ្ឋប្រហារ គឺបានគ្រងរាជ្យតែមួខែប៉ុណ្ណោះ ។

១៥ – យួន វែនហ្សុង Emperor Yuan Wenzong (Borjigin Toq-Temur តុហ្គ-តែមូរ៍) 1328 – 1332 A.D. គ្រងរាជ្យពីឆ្នាំ ១៣២៨ -១៣៣២ នៃគ្រឹស្តសករាជ ។ He was the second son of Wuzong; he died of an illness in 1332.  គាត់ជាកូនបង្កើតទីពីររបសអធិរាជ វូហ្សុង; គាត់បានស្លាប់ដោយជម្ងឺនៅឆ្នាំ ១៣៣២ ។

១៦ – អធិរាជ យួន មិងហ្សុង Emperor Yuan Mingzong (Borjigin Qashila ហ្កាហ្ស៊ីឡា) 1329 – A.D.  គាត់គ្រងរាជ្យបាន ៨ ខែ ក្នុងគ្រឹស្តសករាជ ។ He was the eldest son of Wuzhong; he was poisoned by Wenzong and resigned for only 8 months.  គាត់ជាកូនច្បងបង្អស់របស់វូហ្សុង; គាត់ត្រូវបាន វែនហ្សុង ដាក់ថ្នាំបំពុល ហើយបានលាលែងពិតំណែង គឺគ្រងរាជ្យបានតែ ៨ ខែប៉ុណ្ណោះ ។

១៧ – អធិរាជ យួន និងហ្សុង Emperor Yuan Ningzong (Borjigin Irin Chiba អាយរិន ឈីបា)  1332 – A.D.  គាត់គ្រងរាជ្យបានតែពីខែ ក្នុងគ្រឹស្តសករាជ ១៣៣២ ។ He was the second son of Mingzong;  after ruling for less than 2 months, he died of an illness.  គាត់ជាកូនទីពីរបស់ មិងហ្សុង; បន្ទាប់ពីគ្រងរាជ្យមិនបានពីរខែផង គាត់ត្រូវបានស្លាប់ដោយជម្ងឺ ។

១៨ – អធិរាជ យួន ហ៊ួយហ្សុង Emperor Yuan Huizong (Borjigin Toghan Temur តុហ្កាន តែមូរ៍) 1333 – 1368 A.D.  គាត់គ្រងរាជ្យពីឆ្នាំ ១៣៣៣ – ១៣៦៨ នៃគ្រឹស្តសករាជ ។ He was the eldest son of Mingzong; during his reign, the Hongjijun uprising broke out and subsequently the Capital was captured by Zhu Yuanshang.  គាត់ជាកូនបងបង្អស់ របស់ មិងហ្សុង; ក្នុងកំឡុងនៃការគ្រងរាជ្យ, ការបះបោររបស់ ហុងជីជុន បានកើតឡើង ហើយរាជធានី ត្រូវបានគេយកបានដោយ ហ្ស៊ូ យួនហ្ស៊ាង ។

នេះជារាជ្យចុងក្រោយ របស់អាណានិគមនិយម ម៉ុងហ្គោល ដែលបានកាន់កាប់ប្រទេសចិន ។ បើសារុប ទៅម៉ុងហ្គោលបានត្រួតត្រាចិនចំនួន ១៦២ ឆ្នាំ ។  ដើម្បីសិក្សាឱ្យបានស៊ីជម្រៅ សូមសិក្សាប្រវត្តិសាស្រ្ត យួនសព្វថ្ងៃនេះផង ដើម្បីប្រៀបធៀបឈ្មោះអ្នកដឹកនាំ ថាតើមានជាប់ខ្សែរស្រឡាយឬអត់ បើតាមស្តាប់ ឈ្មោះ របស់នាយករដ្ឋមន្រ្តី ឬ អ្នកដឹកនាំយួនសព្វថ្ងៃនេះ ប្រហែលជាមានឈ្មោះប្រហាក់ប្រហែលឈ្មោះ ខាងលើនេះដែរ ។ ចូរសិក្សាស្រាវជ្រាវទាំងអស់គ្នា ។ ខ្ញុំបកប្រែនេះ ក្រៅផ្លូវការទេ បើអស់លោកណា អាចបកបានល្អជាងនេះ សូមជួយបន្ថែម បន្ថយផង សូមអរគុណទុកជាមុន ៕

ស្តេចសង្គ្រាម ជិងហ្គិស ខន ត្រួតចិន អិនណ្ឌា អារ៉ាប់ រូស្ស៊ី និង អឺរ៉ុប ឬ ពិភពលោក

គូ ប្លៃ ខន បង្កើតរបបយួន កាន់កាប់ចិន ១២៦០-១២៩៤

ដើម្បីយល់ដឹងថា យួនជានរណា? មកពីណា? តើយួនបានមកនៅ ក្នុងប្រទេសវៀតណាម សព្វថ្ងៃនេះ ពីជំនាន់ណាមក? ចូរសិក្សាប្រវត្តិសាស្រ្ត ទាំងអស់គ្នា ។ បើតាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវ របស់ខ្ញុំ យួនដូចជា មិនមានប្រទេសជាតិ ដោយខ្លួនឯង ពិតប្រាកដទេ ។ ប៉ុន្តែជាជនជាតិមួយ ជារបបមួយ  ដែលបានបង្កើត ឡើងដោយ ជនជាតិម៉ុងហ្គោល គូប្លៃ ខន ដែលជាចៅរបស់ តែមូជីន ឬ ជិងហ្គិស ខន ដែលគ្រប់គ្រងចិន ១៦២ ឆ្នាំ (១២០៦-១៣៦៨ គ្រឹស្ករាជ)។

គឺជនជាតិនេះ គេបង្កើតឡើង ជាចម្រុះជាតិសាសន៍ មកពីក្រៅ មិនមែនជា ជនជាតិចិនពិតប្រាកដទេ ។ កាលពេលនោះ ជនជាតិចិនពិតប្រាកដ គេដាក់ឱ្យនៅជាមនុស្ស សាមញ្ញធម្មតា ឬ កាន់តួនាទីថ្នាក់ក្រោម គេបំផុត ក្នុងរបបម៉ុងហ្គោល កាន់កាប់ ។ អញ្ចឹងបានជាយួនពីមុន យួនសព្វថ្ងៃនេះ មិនត្រូវគ្នាជាមួយចិនទេ ពីព្រោះមានគំនុំគុំគួនគ្នា តាំងពីដើមមក យើងអត់ដឹងទេ ។

ហើយខ្ញុំក៏ស្មានដែរ ស្មានថាយួន មកនៅប្រទេសយួន សព្វថ្ងៃនេះ ជាជនជាតិចិន ជាទាហានចិន ដែលបានបាក់ទ័ព ចាញ់ទាហាន ម៉ុងហ្គោល នាពេលនោះ ហើយរត់មកជ្រកកោណ នៅប្រទេសកម្ពុជា សុំឱ្យស្តេចខ្មែរជួយ ហើយចូលរួម កម្លាំងវាយទប់ទល់ រុញច្រានទាហានម៉ុងហ្គោលចេញ នាសម័យនោះ  តែផ្ទុយទៅវិញទេ ។តាមពិតពួកយួន ជាទាហានម៉ុងហ្គោលហ្នឹងឯង នេះបើតាមការមើលតាម ប្រវត្តិសាស្រ្ត ម៉ុងហ្គោលនេះ ។ គឺគេបានកំណត់ ពេលវេលា និង ទីកន្លែងពិតប្រាកដណាស់ ។

ហើយសូមសួរថា តើទាហានម៉ុងហ្គោល បានចូលកាន់កាប់ ប្រទេសខ្មែរដែរឬអត់ តើពួកគេបានមកដល់ ទីណា ? ហើយបើយើងពិនិត្យ ពេលវេលា ជីវតាក្វាន់ មកស្រុកខ្មែរ គឺនៅសម័យ ម៉ុងហ្គោល កាន់កាប់ចិន ហ្នឹងឯង អត់ខុសអ្វីបន្តិច ហើយចង់មិនចង់ ជីវតាក្វាន់មកស្រុកខ្មែរ ដើម្បីទំនាក់ទំនង ការទូតជាមួយ ស្តេចខ្មែរ ក៏ដោយសារពួកយួន បានមកនៅជាយដែន ដីខ្មែរនេះឯង ហើយរបបយួននៅស្រុកចិន នឹងត្រូវដួលរលំផង គឺចិនកំពុងវាយដណ្តម ឯករាជ្យពីយួនវិញ ។

បើយើងពិនិត្យមើល ឱ្យបានស៊ីជម្រៅ ជនជាតិយួន និង ជនជាតិថៃនេះ បានមកតាំងទីលំនៅ ក្នុងប្រទេសសព្វថ្ងៃនេះ ព្រមពេលជាមួយគ្នា ថៃចូលមកភាគខាងលិច ហើយយួនចូលមកភាគ ខាងកើត ។ អញ្ចឹងបានជាយួន គ្មានវប្បធម៌-អរិយធម៌ ពិតប្រាកដទេ គឺយកវប្បធម៌ចិន មកប្រើប្រាស ។ ហើយថៃក៏អត់មាន វប្បធម៌ផ្សេងពីខ្មែរដែរ ដូចគ្នាបេះបិត ទាំងទំនៀមទំលាប់ ទាំងភាសា ។ ខ្ញុំនិយាយនេះ តែមួយជ្រុងប៉ុណ្ណោះ មិនដឹងយួន ឬ វៀតណាម សព្វថ្ងៃនេះ គេដាក់ ឬ សរសេរ ប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់គេ យ៉ាងណានោះទេ ។ បើបងប្អូនមាន សូមចែករំលែក គ្នាមើលផង ! បើខុសឆ្គង ឆ្គាំឆ្គងកន្លែងណា សូមជួយកែតម្រូវ និង បញ្ជាក់ផង ។ ហើយការដាក់មកនេះ គ្រាន់តែសម្រាប់ជាការ សិក្សារៀនសូត្រ និង យលដឹងទេប៉ុណ្ណោះ ។  សូមអរគុណទុកជាមុន !!

ប្រធានាធិបតី ជច-ប៊ុស បានទទួលដំណឹងថា យន្តហោះបានបុកអាគារភ្លោះ ពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកហើយ ក្នុងខណៈដែលលោក ប្រធានាធិបតី កំពុងតែសួរសុខទុក្ខកូនសិស្ស នៅសាលាបឋមសិក្សា ក្នុងបន្ទប់ថ្នាក់ទី ៣ នៅរដ្ឋហ្វ្លរីដា Florida។ បន្ទាប់ពីបានទទួលដំណឹងហើយ ប្រធានាធិបតី បានលាកូនសិស្សចេញ យ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់ រួចចាត់ការទប់ទល់នឹង អំពើភាវរកម្ម ដ៏សាហាវនេះ។ ចំណាត់ការដ៏ពិសេសមួយ ត្រូវបានបញ្ជារចេញពី ប្រធានាធិបតីប៊ុសគឺៈ បញ្ជារឱ្យបញ្ឈប់ការហោះហើរ របស់យន្តហោះទាំងអស់ លើកលែងតែយន្តប្រដេញ ពិសេស របស់កងទ័ពអាកាស។ បើមានយន្តហោះស៊ីវិលណាហោះឡើង បញ្ជារឱ្យបាញ់ទម្លាក់ភ្លាម។ នេះជាបទបញ្ជារមួយ ដ៏មានប្រសិទ្ធិភាពបំផុត បើមិនដូច្នោះទេ សហរដ្ឋ ទាំងមូលត្រូវរលាយ ឬយ៉ាងណាទេ នៅពេលនោះ។ ប្រហែលមិនមានតែយន្តហោះ ៤ នោះទេ តែត្រូវធ្វើការវាយប្រហារនោះ… សូមមើល វីឌីអូដូចខាងក្រោម៖៚…

មន្ទីរមជ្ឈឹមការពារប្រទេស សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលហៅថា “មន្ទីរបញ្ចកោណ” ត្រូវបានវាយប្រហារមុនគេ ដោយយន្ត ហោះអ្នកដំណើរមួយ តែរងគ្រោះតិចតួច ដោយសារតែអាគារនេះ ធ្វើទាបផ្ទាល់នឹងដី ពួកភាវរករ មានការពិបាក នឹងបន្ទាបយន្តហោះ ដើម្បីបំបុកអាគារនោះ។ សូមមើលវីឌីអូខាងក្រោម តើយន្តហោះ បានហោះទាបប៉ុណ្ណា គឺទាបមែនទែន ដែលបានបុក បង្គោលភ្លើងអស់មួយចំនួន ទម្រាំនឹងទៅបុក អគារនោះ។

ខាងក្រោមនេះ ជារូបភាពអាតីតប្រធានាធិបតី ប៊ុសនិងមហេសី ប៊ិលឃ្លិនតុន និងអានុប្រធានាធិបតី ចូបៃដិន អញ្ជើញមកធ្វើពិធីរំលឹកខួបឆ្នាំទី ១០ នៃអំពើភារវកម្ម នៅកន្លែងយន្តហោះធ្លាក់ ក្បែរសេដ្ឋវិមាន វ៉ាសិងតោន។

ខាងក្រោមជារូបភាព អាតីតប្រធានាធិបតី ជច-ប៊ុស ឡើងថ្លែងសន្ទរកថា និងធ្វើគារវកិច្ច គោរពវិញ្ញាណក្ខ័ន្ធ ដល់ជនរងគ្រោះ ទាំងអស់ ដែលបានស្លាប់ដោយ អំពើភារវកម្មរបស់ភារវករ។

បន្ទាប់មកយន្តហោះអ្នកដំណើរទីពីរ ដែលត្រូវហោះទៅទីក្រុង សាន់ហ្វ្រាន់សិសកូ បានបង្វែរក្បាល តម្រង់ សំដៅទៅសេដ្ឋវិមាន ប្រធានាធិបតីអាមេរិកាំងវិញ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកដំណើរទាំងឡាយ ក្នុងយន្តហោះមាន ការសង្ស័យ និងតក់ស្លុតឥតឧបមា ក៏បាននាំគ្នាតតាំងនឹងពួកភាវរករ ដែលនាំឱ្យយន្តហោះនេះធ្លាក់ឆេះខ្ទិច មុននឹងដល់គោលដៅ ។

សូមមើលវីឌីអូខាងក្រោម៖

តើពេលនោះ ខ្ញុំនៅទីណា និងកំពុងធ្វើអ្វី ? ខ្ញុំកំពុងតែកេងលក់ មិនបានដឹងដែរទេ (ដោយខ្ញុំធ្វើការ ១៨ ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ គឺធ្វើការរហូតដល់ម៉ោង ៥ ព្រឹកទើបចូលកេង) រហូតដល់មនុស្សជំនិត បានទូរស័ព្ទប្រាប់ខ្ញុំ នៅម៉ោងប្រហែល ៨ ព្រឹក ពីបន្ទាយទាហានមួយ ដែលមានចម្ងាយប្រហែលជា ១០០០ គ.ម. ឱ្យខ្ញុំបើក ទូរទស្សន៍មើល ខ្ញុំក៏បើកមើលភ្លាមដែរ គឺខ្ញុំមានការតក់ស្លុត ជាពន់ពេក មិននឹកស្មានថា មានហេតុការណ៍ ដូច្នេះសោះ ខ្ញុំក៏ឱ្យបម្បូន្មានទៅទាហាន ដែលជាមនុស្សជំនិតរបស់ខ្ញុំ ឱ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្ន ឱ្យមែនទែន ហើយស្តាប់បទបញ្ជារ ពីមេបញ្ជាការ ជាដាច់ខាត ។ បន្ទាប់មកខ្ញុំបន្តរធ្វើការងារជាធម្មតា ធ្វើបណ្តើរសញ្ជឹង គិតបណ្តើរ ថាតើគិតជួយធ្វើយ៉ាងម៉េចចេះ ? បីថ្ងៃក្រោយមក ក៏ចាប់ផ្តើមសរសេរសំបុត្រ ទៅប្រធានាធិបតី ជច-ប៊ុស និង ព្រឹទ្ធសភាអាមេរិកាំង ដោយផ្តល់ជាយោបល់នូវទ្រឹស្តី ដែលខ្ញុំបានរកឃើញនេះ ទៅពួកគាត់ ឱ្យបង្កើត ប្រព័ន្ធការពារប្រទេស ជារបៀបថ្មី ហើយមិនយូរដែរទេ ប្រហែលជា ៣-៥ អាទិត្យ ក្រសួងការពារ ប្រទេសថ្មី ត្រូវបានបង្កើត ហើយមើលទៅដូចដែលខ្ញុំ ចង់បាន ៩០ ភាគរយ ខាងផ្នែកសន្តិសុខ ។ បើតាមការសួរ លោកគ្រូប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក ថារៀបចំរបៀបនេះ មិនដែលមានទេ ពីមុនមក ។ ខ្ញុំមានសេចក្តីរំភើបរីការាយ យ៉ាងខ្លាំង ដោយទ្រឹស្តីនេះ ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ ។

ហើយក៏មិនយូរដែរ ខ្ញុំត្រូវបានគេទាក់ទងនិងរាប់អាន តែខ្ញុំមិនសប្បាយចិត្ត ដោយសារតែរដ្ឋបាលខាងក្រោម ជាពិសេសក្នុងស្រុកខ្ញុំតែម្តង រាងរករឿងដុកដាន់ រំខានខ្ញុំមែនទែន ខ្ញុំឆ្ងល់ថាហេតុអ្វី? បានជាពួកគាត់ធ្វើ របៀបនេះមកលើខ្ញុំ? ខ្ញុំមិនមែនជាអ្នកប្រឆាំងគេទេ តែខ្ញុំជួយគេជួយអស់ពីចិត្ត ហើយខ្ញុំកើតឆ្ងល់ថា តើពួកគេ នោះជានរណា? គេមិនចង់ឱ្យអាមេរិកកាំង បានសុខបានរីកចម្រើនទេឬអ្វី? បន្ទាប់ពីបានសញ្ជឹង គិតមួយរយៈ ក៏សម្រេចចិត្តសម្រាកធ្វើការងារ ហើយប្រាប់គេ ៦ ខែមុនថាសម្រាកការងារនេះ។ គោលបំណងចង់ មកនៅ ស្រុកខ្មែរ បន្តរការសរសេរទ្រឹស្តីនេះទៀត ពីព្រោះតែចង់ឱ្យតម្លៃខ្មែរ…។

តែមកដល់ស្រុកខ្មែរ ក៏គេរំខានទៀត មិនឱ្យខ្ញុំសរសេរដោយស្រួលៗទេ ហើយក្នុងការនិយាយស្តីជាមួយគេ គេថាខុសគេ និយាយអួត ហើយគុម្ភឫស្សីមួយ ជាកន្លែងម្លប់សម្រាប់សរសេរ ទ្រឹស្តីនេះ ត្រូវបានគេលួចដុត ចោលទៅទៀត គេថាមានពស់នៅទីនោះ មិនឱ្យខ្ញុំសរសេរទេ! រួចបានប្តូរកន្លែងមកនៅ ក្រុងបាត់ដំបងម្តង សម្ងំសរសេរ តែដូចជាមិនសូវស្រួលដែរ ថ្ងៃមួយមានពួកអង្គរក្ស សម្តេចតេជោ ហ៊ុន-សែន មួយកងមកស៊ីចុក ក្បែរៗ ព្រោះកន្លែងហ្នឹងគេលក់បាយផង ហើយអ្នកលក់បាយប្រាប់ថា ផ្ទះខាងក្រោយនោះ ជាផ្ទះខ្សែរ រយៈជិតដិត ខាងសម្តេចតេជោផង ហើយតិចអ្នកនេះលបមើល អ្នកនោះលបមើល អ្នកលក់បបរជនជាតិ វៀតណាម តាមមក ដល់កន្លែងទៀត មើលទៅឱ្យមើលតាមចិត្ត មិនដែលចង់លាក់ពីណាទេ គឺខ្ញុំមិននិយាយ មើលងាយ មើលថោក នរណាទេ គឺនិយាយតែល្អៗជានិច្ច…៕