του Άκη Γαβριηλίδη

Όσον αφορά την τροποποίηση του άρθρου 1536 του Αστικού Κώδικα, για την οποία έχει ήδη καθιερωθεί το κωδικό όνομα «τροπολογία Κεφαλογιάννη», στον δημόσιο χώρο έχουν διατυπωθεί κάποιες –ελάχιστες- φωνές υποστήριξης, ή σχετικοποίησης των επικρίσεων. Οι περισσότερες φυσικά έρχονται από τα δεξιά –από την ίδια την ενδιαφερομένη, τον υπουργό δικαιοσύνης και ίσως ένα-δυο ακόμη πολιτευτές. Ο κ. Φλωρίδης λοιπόν, προσπαθώντας να δικαιολογήσει (τα αδικαιολόγητα, δηλαδή) την ψήφιση της διάταξης, όπως διαβάζω στο διαδίκτυο είπε τα εξής:

δώσαμε το δικαίωμα στους γονείς ότι εφόσον κάνει έφεση να μπορεί να ζητήσει από το δικαστήριο η εκτέλεση της απόφασης που εκδόθηκε να μην ισχύσει μέχρι να βγει η απόφαση του Εφετείου. Υπήρχε καιρό ανάγκη, γιατί ενώ αυτό ισχύει για όλες τις αποφάσεις, δηλαδή να αναστέλλεται η πρωτόδικη μέχρι να εκδικαστεί η έφεση, αυτό δεν το είχαμε για τα παιδιά.

Μετά τη λέξη «εφόσον» προφανώς παραλείπεται ως εννοούμενη η έκφραση ένας εξ αυτών.

Επίσης, η έκφραση «η εκτέλεση να μην ισχύσει» είναι νομικώς ανακριβής. Η εκτέλεση δεν «ισχύει».

Αυτό βέβαια δεν είναι πρόβλημα, ή δεν είναι το κύριο. Στον προφορικό λόγο είναι αναμενόμενο να υπάρχουν Συνέχεια →

του/της Incredible and Strange Everything

Για 400 χρόνια, οι άντρες μεταφραστές άλλαζαν μια ελληνική λέξη στο πιο διάσημο έπος της ιστορίας —και αυτό διέγραφε την αλήθεια για τις σκλάβες που δολοφονήθηκαν επειδή είχαν βιαστεί.

Το 2017 κλόνισε την ιστορία της λογοτεχνίας.

Η Έμιλι Ουίλσον έγινε η πρώτη γυναίκα που μετέφρασε την Οδύσσεια του Ομήρου στα αγγλικά.

Τέσσερις αιώνες. Δεκάδες μεταφράσεις. Όλες γραμμένες από άντρες.

Και οι αναγνώστες παρατήρησαν αμέσως κάτι συγκλονιστικό: η ιστορία που νόμιζαν ότι γνώριζαν είχε ξαναγραφτεί αθόρυβα.

Ας ξεκινήσουμε με την πρώτη λέξη που χρησιμοποιεί ο Όμηρος για να περιγράψει τον Οδυσσέα: «πολύτροπος».

Όλοι οι άντρες μεταφραστές την έκαναν να φαίνεται ηρωική:

«Resourceful» [Επινοητικός]

«Versatile» [Ευέλικτος]

«Of many ways» [άνθρωπος των πολλών τρόπων]. Συνέχεια →

του Άκη Γαβριηλίδη

Ο υπουργός υγείας της ελληνικής κυβέρνησης δεν κρύβει ότι είναι σε οργασμό μετά την πειρατική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και την απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο. Προκειμένου να εκφράσει τον ενθουσιασμό του αυτόν, (με ένα σμπάρο δυο τρυγόνια), χρησιμοποιεί –έτσι φαντάζεται τουλάχιστον- παραθέματα από την κλασική αρχαιότητα.

Ένα απ’ αυτά είναι αυτό που φαίνεται στη φωτογραφία. Σε αυτό, παρατίθεται μία φράση η οποία αποδίδεται στον Πομπήιο (τον «Μέγα»). Η φράση παρατίθεται σε τρεις γλώσσες: λατινικά, ελληνικά και αγγλικά.

Η φράση αυτή, όπως μπορεί να βρει κάποιος με ένα πρόχειρο ψάξιμο στο διαδίκτυο, (το οποίο όμως δεν μπήκε Συνέχεια →

του Άκη Γαβριηλίδη

Η ταινία του Σμαραγδή σημειώνει εισπρακτική επιτυχία.

Αυτό όλοι θεωρούν ότι «κάτι δείχνει». Αλλά τι;

Για τον σκηνοθέτη και τους οπαδούς της, δείχνει ότι η ταινία είναι καλή/ αξιόλογη, διότι «ο λαός δεν είναι βλάκας». Για τους επικριτές της, δείχνει την επικράτηση της άγνοιας, του εθνικισμού και του φανατισμού.

Είτε αυτά στέκουν είτε όχι, μένει να εξηγηθεί πιο συγκεκριμένα ποια φαντασίωση, ποια δομή επιθυμίας παρακινεί κάποιον, είτε ευφυή πατριώτη είτε αφελή και ανιστόρητο εθνικιστή, να παρακολουθήσει αυτή την ταινία και να την χειροκροτήσει σαν να επρόκειτο για ζωντανή παράσταση.

Επ’ αυτού, υποστηρίχθηκε ότι

Συνέχεια →

του Άκη Γαβριηλίδη

Στο σημαντικό του έργο Το έθνος και τα ερείπιά του, ο Γιάννης Χαμηλάκης εισήγαγε την έννοια σαμάνος του έθνους για τον Μανόλη Ανδρόνικο. Η έννοια αυτή, και η συναφής ανάλυση, αποτελεί έναν χρήσιμο τρόπο να προσέξουμε και να αναδείξουμε μια διάσταση ανορθολογισμού και, ειδικότερα, πίστης στην επικοινωνία με τους νεκρούς (προγόνους) η οποία συνοδεύει ιδρυτικά την κατασκευή της φαντασιακής κοινότητας του έθνους ακόμη και όταν αυτή επενδύεται σε λόγους που επικαλούνται την επιστήμη και τις ορθολογικές μεθόδους έρευνας. Από την άλλη, ο ισπανός ελληνιστής Άλβαρο Γκαρθία Μαρίν, σε ένα έργο που αποσπάσματά του έχουμε δημοσιεύσει μεταφρασμένα εδώ στο παρελθόν, θεματοποιεί το βαμπιρικό στοιχείο που συνοδεύει την «παλιγγενεσία» της Ελλάδας στις αρχές του 19^ου αιώνα και τη διάσταση του ανοίκειου που ανακύπτει όσον αφορά την επίκληση των αρχών του διαφωτισμού από τους πρωταγωνιστές της αναβίωσης αυτής.

Η δύναμη ενός θεωρητικού σχήματος έγκειται στην παραγωγικότητά του, δηλαδή στη δυνατότητα να ερμηνεύσει Συνέχεια →

(απάνθισμα δηλώσεων της Μπριζίτ Μπαρντό)

«Ο Ζαν- Μαρί Λεπέν είναι ένας άνθρωπος πανέξυπνος και γοητευτικός, που όπως κι εγώ έχει αηδιάσει και έχει εξεγερθεί ενάντια στην τρομακτική αύξηση των μεταναστών»

«Μας μιλούν για τα δικαιώματα κάποιων βρωμιάρηδων φτηνών πούστηδων, που κάνουν μόνο για τρελές στο τσίρκο»

«Οι γάμοι ανάμεσα σε ανθρώπους διαφορετικής ράτσας είναι δείγμα παρακμής. Στην εποχή μου δεν γίνονταν δεκτοί»

«Οι δρόμοι μας έχουν γεμίσει με ανθρώπους κακοκουρεμένους, κακοξυρισμένους και βρώμικους»

«Με ενοχλεί να βλέπω γυναίκες σε κυβερνητικές θέσεις. Δεν είναι αυτή η δουλειά τους»

«Μόνο το Εθνικό Μέτωπο έχει πραγματική αγωνία για την επείγουσα θεραπεία της Γαλλίας»

Προς τον Πάπα: «Μιλώντας συνέχεια για την φτώχεια, αυτό που κάνετε είναι να ευνοείτε τη μετανάστευση των Συνέχεια →

του Άκη Γαβριηλίδη

Σε μια τυχαία επίσκεψη σε βιβλιοπωλείο, είδα ότι πέρυσι (το 24) κυκλοφόρησε μια νεοελληνική μετάφραση του De bello gallico του Ιουλίου Καίσαρα. Χωρίς κάποιον ιδιαίτερο λόγο, σκέφτηκα να την ξεφυλλίσω λίγο· αμέσως –από την πρώτη πρόταση- έφριξα, και διαπίστωσα ότι και η έκδοση αυτή είναι μία από εκείνες που πρέπει να αποσυρθεί αμέσως για να μην εκθέτει ανεπανόρθωτα τον εκδοτικό οίκο και τον μεταφραστή.

Το έργο είναι πολύ γνωστό, χρησιμοποιείται συχνά σε πολλές χώρες στην ανώτερη και ανώτατη εκπαίδευση ως διδακτικό κείμενο, η δε συγκεκριμένη πρόταση είναι διάσημη και αποτελεί αντικείμενο συχνών αναφορών και φιλικών πειραγμάτων μεταξύ Γάλλων και Βέλγων. Λέει τα εξής:

Gallia est omnis divisa in partes tres, quarum unam incolunt Belgae, aliam Aquitani, tertiam qui ipsorum lingua Celtae, nostra Galli appellantur.

Πρόκειται για μία γλωσσικά και νοηματικά πολύ απλή και λιτή φράση, χωρίς συντακτικά προβλήματα. Εκ πρώτης Συνέχεια →

του Μαρκ Αλιζάρ

Η απο-αποικιοποίηση δεν είναι κάτι που αφορά μόνο τον οριενταλισμό, ούτε την ιστορία της Αμερικής, βόρειας και νότιας, ή το βλέμμα μας για τις αφρικανικές κουλτούρες. Δεν είναι μόνο το μακρινό. Υπάρχει επίσης το εγγύς, το ψευδώς οικείο. Υπάρχει επίσης η αρχαία Ελλάδα και οι ανθρωπιστικές σπουδές. Ειδικότερα, υπάρχει ο Όμηρος, που τα έργα του τα έχουν αξιοποιήσει όλοι όσοι απέβλεπαν στη χειραγώγηση και το ξαναγράψιμο της ιστορίας της Δύσης από τότε που συγκροτήθηκαν –δηλαδή τουλάχιστον από τον 6^ο αιώνα πριν τη χρονολογία μας.

Αυτό ξεκίνησε με το πανελλήνιο πρόταγμα επινόησης της Ελλάδας. Το νέο έθνος θέλει τον δικό του Μεγάλο Άνδρα. Αυτός θα είναι ο Όμηρος, του οποίου η βιογραφία θα κατασκευαστεί για την περίσταση και του οποίου τα ποιήματα θα μεταμορφωθούν σε θεμελιωτικά αφηγήματα οικοδόμησης. Ο ήρωας της Οδύσσειας, ο Οδυσσέας, θα χρειαστεί να αποτελέσει υπόδειγμα ηθικότητας: θα πούμε γι’ αυτόν ότι μαθαίνει μέσα από κόπους την αξία της Συνέχεια →