De wolf in het bos en de rat in de stad

Ik woon op de Veluwe, midden in wolvengebied. Dat klinkt misschien idyllisch, maar voor veel mensen hier is het dat allang niet meer. Ik ga nauwelijks nog diep het bos in met mijn hond, want het voelt niet veilig. De wetenschap dat de wolf in de buurt is — en soms letterlijk door het dorp loopt — maakt dat je anders beweegt, anders leeft. Steeds meer mensen in mijn omgeving ervaren hetzelfde.

Toch lijkt een groot deel van Nederland de wolf te omarmen. Vooral vanuit de stad klinkt de roep dat de wolf thuishoort in onze natuur, dat hij nuttig is voor het ecosysteem, en dat de mens maar moet leren samenleven. Dat zijn vaak mensen die de wolf alleen van tv kennen. Het is makkelijk idealistisch zijn als je in een stedelijk appartement woont en nooit ’s avonds over een donker bospad hoeft te lopen met je aangelijnde hond, of wanneer je zorgen maakt over de schapen of pony’s in je weiland, of je kinderen in de tuin.

Diezelfde stedelingen hebben wél hun eigen ‘wilde natuur’ — de rat. De rat die uit de putten komt, de vuilniszakken open scheurt en door steegjes schiet. En wat blijkt? Diezelfde mensen die de wolf een vrij leven gunnen, willen van de rat juist zo snel mogelijk af. Want die zit in hún leefomgeving, die bedreigt hún gevoel van veiligheid. Ratten vallen je niet perse aan maar zorgen wel voor epidemieën. Ja, ratten tasten het gevoel van veiligheid aan. Alle ratten moeten dood!

De ironie is dat het probleem precies hetzelfde is. Argumenten zoals “de mens ‘voert’ het dier”. Op de Veluwe zijn het toeristen en fotografen die de wolven zouden voeren voor een foto (ik vraag me af of dat zo is), waardoor wolven hun schuwheid verliezen. In de stad zijn het bewoners die hun afval te vroeg of achteloos op straat zetten, of blikjes uit de afvalbakken trekken. Dat is niets anders dan ratten voeren. En vervolgens verbaast men zich dat de dieren steeds brutaler worden.

Het is een vreemde vorm van hypocrisie: wie in de stad zijn eigen rommel niet op orde heeft, preekt in hetzelfde adem voor de vrije wolf in andermans achtertuin.

De wolf mag van mij best bestaan in Nederland, maar niet ten koste van de mensen die in zijn leefgebied wonen. Evenmin als de rat de straten van de stad zou moeten overnemen. Natuurbeheer is geen kwestie van romantiek, maar van verantwoordelijkheid. En die begint bij onszelf — of we nu op de Veluwe wonen, of in de stad.

Delen mag