Het is zo langzamerhand wel weer eens tijd voor een Reiskunst-Verhaal. Verhalen over schilderijen van me, geïnspireerd door een combinatie van reizen in mijn geest en gebeurtenissen tijdens reizen in verre of meer nabije landen. Van ver was bijvoorbeeld dit verhaal uit China, van veel dichterbij komt het meest recente in de reeks, namelijk uit het Franse Saint-Paul-de-Vence. En voor dit verhaal beland ik opnieuw in Frankrijk: in Chartres in de prachtige middeleeuwse kathedraal daar. Wat dan mijn onderstaande grote drieluik ‘Specchio’ (Italiaans voor spiegel) van 2 bij 3 meter daarmee te maken heeft?
Daarvoor moet je kijken naar het middendeel. Naar het labyrint rond hoofd en bovenlichaam van de jonge vrouw. Indirect een zelfportret van me.
Ergens in de jaren 90 belandden levensgezel en ik voor de eerste keer samen in die 12e eeuwse kathedraal van Chartres. Vroeg in de avond, schemerlicht vallend door de gebrandschilderde ramen, orgelmuziek galmend door de grootse ruimte. Magie! En het beroemde labyrint in de vloer van de kerk lag ook nog eens open. Ineens was ik weer dat kind dat in de grote tuin van papa, tuinder van beroep, voortdurend de weg kwijtraakte in het doolhof van paden. Elke keer was ’t een zoektocht. En daardoor ontstond in die kathedraal een idee.
Foto’s van toen in Chartres heb ik niet. Het pre-digitale fototijdperk, weet je wel. Dan was je zuinig met plaatjes schieten want als je niet oppaste was je fotorolletje binnen de kortste keren vol. Over dat specifieke labyrint straks meer.
Eerst waarom ik een doolhof in mijn ‘Specchio’ heb verwerkt. Die al duizenden jaren oude vinding. Denk maar aan de Griekse mythologie. Aan het verhaal van het labyrint van Knossos op Kreta. Waarbinnen de Minotaurus, half mens-half stier was opgesloten. Een gewelddadig hybride wezen waaraan elk jaar een kind moest worden geofferd. Afijn, de heldhaftige koningszoon Theseus, de bol draad van prinses Ariadne, Minotaurus dood, draad leidt Theseus weer naar de uitgang en eind goed al goed.
Voor mij is het labyrint een metafoor voor de verwarrende zoektocht die ik als nog wat schuchtere puber en jongvolwassene via de academie moest afleggen naar het volwassen worden, naar het me als kunstenaar bloot durven geven. Maar daarvoor eerst het ingewikkelde doolhof naar volwassenheid moest doorlopen en de vragen moest beantwoorden van ‘wie ben ik’ en ‘wat wil ik’. Tot daar dus die fiere jonge vrouw staat van ‘wie doet me wat’.
Dat drieluik-verhaal kwam weer boven toen levensgezel en ik die kathedraal afgelopen jaar tijdens onze Tour de l’Art en France op een donderdag opnieuw bezochten. Ik heb daar ook verslag van gedaan. Maar het mooie was, het labyrint ging de volgende dag, vrijdag, open. De enige dag in de week dat de stoelen worden verwijderd die er de rest van de week overheen staan. Mazzeltje dus!
En nu leven we in het digitale fototijdperk. Het was prachtig om de hele uitleg vooraf, in het Frans en Engels, te horen over hoe wel en hoe niet en hoe devoot je nou wel of niet moest zijn. Waarna de rij wachtenden, vooral vrouwen, één voor één los mocht.
Nu even een echte spoiler! Eigenlijk is dat labyrint helemaal geen labyrint. Je kunt helemaal de weg niet kwijtraken. Want ’t is één lange doorlopende wandeling met heel veel bochten erin. Met een stop in het midden bij de grote steen die daar ligt, waarna je weer verder slingert om er uit te komen. Maar het blijft natuurlijk wel een wandeling vol symboliek. Die vroeger voor gelovigen symbool stond voor ‘de weg naar Jerusalem’.
Later heb ik de foto van het middendeel nog bewerkt op de computer tot een wat gewijzigde versie. Om die op een plaat van geborsteld alu-dibond van 1 bij 2 meter te laten drukken. Met als titel ‘Ariadne’. Ook heel toepasselijk natuurlijk. Tot volgende week.
TOOS
TOOS&ART 