ystavrinides

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Λευκού Οίκου, ο Πρόεδρος Ομπάμα θα εξαγγείλει πρόγραμμα κρατικής επιδότησης ύψους 3,4 δις δολάρια για τη δημιουργία «έξυπνου» δικτύου ηλεκτροδότησης της χώρας. Στόχος της επένδυσης είναι η μείωση του κόστους ενέργειας στον τελικό καταναλωτή, η βελτιστοποίηση του δικτύου για την αποφυγή βλαβών και η αποτελεσματικότερη μεταφορά του ηλεκτρισμού που παράγεται από εναλλακτικές πηγές ενέργειας, κυρίως ηλιακή και αιολική. Η κυβερνητική αυτή πρωτοβουλία πέραν της αναβάθμισης του δικτύου ηλεκτροδότησης των ΗΠΑ θα δημιουργήσει χιλιάδες θέσεις εργασίας σε μια συγκυρία που η χώρα πλήττεται από μαζικό κύμα ανέργων.

Στην Κύπρο, ακούσαμε τον πρόεδρο της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Κύπρου (ΡΑΕΚ) να δηλώνει ότι η έγκριση των αυξήσεων στα τιμολόγια της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου (ΑΗΚ) αναμένεται να προσφέρει στον ημικρατικό οργανισμό κάποιες οικονομικές ανάσες για τη συνέχεια. Το επαναλαμβάνουμε για όσους (συμπεριλαμβανομένων και εμάς) δεν πιστεύουν σε αυτά που ακούνε: Η ΑΗΚ χρειάζεται τις αυξήσεις στα τιμολόγια ύψους 1,5% ετησίως για τα επόμενα τρία χρόνια προκειμένου να επιβιώσει. Ένας εκ των δύο σημαντικότερων ημικρατικών οργανισμών του τόπου (ο άλλος είναι η ΑΤΗΚ) που λειτουργεί σε απόλυτες συνθήκες μονοπωλίου κινδυνεύει με οικονομική κατάρρευση και χρειάζεται επιτακτικά τα 10εκ ευρώ ετησίως, που είναι το όφελος από τις αυξήσεις στα τιμολόγια. Αναπάντητο παραμένει βεβαίως το ερώτημα για το  πώς θα καλυφθεί το πρόστιμο για τους ρύπους ύψους 73εκ. ευρώ που επέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην Κύπρο.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΑΗΚ, η αύξηση στα τιμολόγια ήταν επιβεβλημένη προκειμένου να προχωρήσει το αναπτυξιακό πρόγραμμα του οργανισμού μιας και οι προηγούμενες κυβερνήσεις, εισπράττοντας σημαντικά κονδύλια ως μέρισμα, άφησαν τα ταμεία του ουσιαστικά άδεια. Από την πλευρά της η ΡΑΕΚ, άναψε το πράσινο φως για τις αυξήσεις χωρίς προηγουμένως να ικανοποιηθεί σχετικά με την απαίτησή της για ουσιαστικές περικοπές δαπανών που θα πρέπει να υλοποιήσει η ΑΗΚ. Ο λόγος, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, είναι ότι ο Πρόεδρος της ΡΑΕΚ αναγκάστηκε να προχωρήσει τάχιστα προκειμένου να αποδεσμευτεί από τα σημερινά καθήκοντά του και να αναλάβει την προεδρία της ΔΕΦΑ, η οποία θα προωθήσει την εισαγωγή φυσικού αερίου στην Κύπρο και θα απαλλάξει την ΑΗΚ από τον αναχρονισμό που ακούει στο όνομα μαζούτ.

Ο Υπουργός εμπορίου με τη σειρά του προσπαθώντας να χειριστεί το θέμα επικοινωνιακά ανέφερε ότι, οι αυξήσεις είναι μικρές και δεν δικαιολογούν αλυσιδωτές επιπτώσεις σε προϊόντα και υπηρεσίες, αν και ο επιχειρηματικός κόσμος εμφανίζεται δυσαρεστημένος από αυτήν την εξέλιξη. Σημείωσε, μάλιστα, ότι η σημερινή τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος είναι σημαντικά χαμηλότερη από πέρσι και ως εκ τούτου ενδέχεται να προκύπτουν μειώσεις στις τιμές διαφόρων κατηγοριών προϊόντων και υπηρεσιών. Το σκηνικό του παραλογισμού συμπληρώνουν οι συντεχνίες των εργαζομένων της ΑΗΚ οι οποίες αντιδρούν στις περιστολές δαπανών, αν και συμφωνημένες σε επίπεδο αρμόδιων φορέων, εφόσον αυτές επηρεάζουν τα ωφελήματά τους.

Η περίπτωση της ΑΗΚ αποτελεί κλασσική περίπτωση ανεπάρκειας των κυβερνητικών πολιτικών και εγκληματικής αμέλειας των κατά καιρούς υπευθύνων. Οι ευθύνες της προηγούμενης κυβέρνησης είναι σίγουρα βαρύτατες χωρίς να σημαίνει ότι και η παρούσα κυβέρνηση είναι άμοιρη ευθυνών. Για κακή μας τύχη, το πρόβλημα προκύπτει επιτακτικά σε μια δύσκολη οικονομική συγκυρία για τα δημόσια οικονομικά και, μοιραία, τα σπασμένα για ακόμα μια φορά θα τα πληρώσουμε εμείς οι καταναλωτές, και μάλιστα αδιαμαρτύρητα, ελλείψει εναλλακτικών επιλογών.

Η κυβέρνηση καλείται σήμερα να αναλάβει τις ευθύνες της και να βάλει τάξη στο χάος που παρατηρείται. Η λειτουργία της ΔΕΦΑ μετά από σημαντική καθυστέρηση, λόγω συνδιαλλαγών, θα πρέπει να εφαρμόσει άμεσα τις απαραίτητες διαδικασίες προκειμένου να ανταποκριθεί στην αποστολή της. Παράλληλα, όμως, θα πρέπει να εφαρμοστεί και ένα πρόγραμμα εξυγίανσης του οργανισμού στοχεύοντας στην ορθολογική κατανομή των λειτουργικών του δαπανών. Κλασσικό παράδειγμα αποτελεί η διαφημιστική δαπάνη μέσω τηλεοπτικών σποτ και μάλιστα σε ζώνες υψηλής τηλεθέασης τα οποία δημιουργούν εύλογα ερωτηματικά σε σχέση με την αναγκαιότητα ύπαρξής τους εφόσον ο καταναλωτής δεν έχει την επιλογή να μην είναι πελάτης της ΑΗΚ για την κάλυψη των αναγκών του σε ηλεκτρισμό.

Μας αρκεί που σας πληρώνουμε, δεν χρειάζεται να σας βλέπουμε κιόλας και μάλιστα τις ώρες που υποτίθεται ότι χαλαρώνουμε από τις σκοτούρες…

Αρχική δημοσίευση 8/11/2009

Ετικέτες: ακρίβεια, ανταγωνισμός, κόστος ηλεκτρικού ρεύματος

Ο Κύπριος δανειολήπτης πληρώνει σήμερα τα υψηλότερα επιτόκια στην ευρωζώνη. Η επιβάρυνση υπολογίζεται στις 2-3 ποσοστιαίες μονάδες ενώ το αυξημένο κόστος για την οικονομία ανέρχεται στο 1 δις ευρώ. Οι επισημάνσεις αυτές έγιναν στη Bουλή κατά τη διάρκεια συζήτησης του νομοσχεδίου για την έκδοση ειδικών χρεογράφων ύψους 3 δις ευρώ. Κύρια αιτία για αυτή την κατάσταση θεωρείται, σύμφωνα πάντα με τους βουλευτές μας, η μειωμένη ρευστότητα που αντιμετώπισε και ενδεχομένως συνεχίζει να αντιμετωπίζει το κυπριακό τραπεζικό σύστημα.

Η κυβέρνηση, μετά από σημαντική καθυστέρηση και αφού έλαβε διαβεβαιώσεις ότι η έκδοση ειδικών χρεογράφων δεν θα επηρέαζε το δημόσιο χρέος, προχώρησε στην έγκριση και εν συνεχεία στην κατάθεση ενώπιον της Βουλής του σχετικού νομοσχεδίου για χρεόγραφα μεσοπρόθεσμης διάρκειας προς ενίσχυση της ρευστότητας. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία θα προκαλέσει μείωση των επιτοκίων της τάξης της μίας ποσοστιαίας μονάδας. Από την πλευρά του ο Υπουργός Οικονομικών, αφού προηγουμένως προσπάθησε ανεπιτυχώς να δεσμεύσει τις τράπεζες να χρησιμοποιήσουν την νέα ρευστότητα για δανεισμό με μέγιστο επιτόκιο τις τρεις ποσοστιαίες μονάδες, υπαναχώρησε εναποθέτοντας όλες του τις ελπίδες για μείωση των επιτοκίων στην καλή θέληση των τραπεζών. Ο επιχειρηματικός κόσμος από την άλλη, εξέφρασε την άποψη ότι η αυξημένη ρευστότητα θα πρέπει να προκαλέσει μείωση των επιτοκίων μέχρι και τρεις ποσοστιαίες μονάδες.

Όλες οι πιο πάνω επισημάνσεις συνηγορούν στο γεγονός ότι τα δανειστικά επιτόκια στην Κύπρο είναι συγκριτικά ακριβά και θα πρέπει να τύχουν ουσιαστικής αναπροσαρμογής προς τα κάτω ως αποτέλεσμα των ενεργειών της κυβέρνησης για ενίσχυση της ρευστότητας. Το πώς θα γίνει αυτό κανείς σήμερα δεν είναι σε θέση να το γνωρίζει με αποτέλεσμα να εναποτίθενται όλων οι ελπίδες στη λειτουργία του υγιούς ανταγωνισμού μεταξύ των τραπεζών. Η στήλη, πάντως, διατηρεί τις επιφυλάξεις της αναφορικά με την αποτελεσματικότητα που μπορεί να επιφέρει ο όποιος ανταγωνισμός αναπτυχθεί ως αποτέλεσμα της συγκεκριμένης κυβερνητικής παρέμβασης.

Η κατάθεση από κυβερνητικής πλευράς στην αρχή του έτους πέραν των 2 δις ευρώ στα τραπεζικά ιδρύματα, θεωρήθηκε βραχυπρόθεσμο μέτρο με αποτέλεσμα να μην λειτουργήσει ο ανταγωνισμός και να παραμείνουν τα επιτόκια αμετάβλητα. Την ίδια περίοδο που οι τράπεζες δεν μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν την εν λόγω ρευστότητα για μείωση των επιτοκίων, βιώσαμε έναν ανελέητο πόλεμο προώθησης νέων στεγαστικών δανείων με ιδιαίτερα ελκυστικά επιτόκια για ένα ή δύο χρόνια, τα οποία λειτουργούν ως κράχτες για τους ανυποψίαστους πελάτες. Μαθαίνουμε επίσης ότι οι τράπεζες, ενώ γνωρίζουν ότι πριν το τέλος του έτους θα επωφεληθούν από την νέα κυβερνητική παρέμβαση, ξεκίνησαν προσφάτως έναν υπόγειο πόλεμο προσέλκυσης νέων καταθέσεων προσφέροντας ιδιαίτερα ελκυστικά επιτόκια.

Οι τράπεζες στην Κύπρο αλλά και στο εξωτερικό έχουν τη δυνατότητα να μεταβάλλουν την τιμολογιακή τους πολιτική αναλόγως των δεδομένων που αντιμετωπίζουν προκειμένου να επιτύχουν τους στόχους κερδοφορίας τους. Σε αυτή την πραγματικότητα, το τελευταίο μέλημά τους είναι η επιθυμία του κάθε ενός από εμάς να δει χαμηλότερα δανειστικά επιτόκια. Ο Υπουργός Οικονομικών ως πρώην τραπεζίτης γνωρίζει τον τρόπο με τον οποίον λειτουργούν οι τράπεζες για αυτό και δήλωσε απογοητευμένος με την αποτυχία του να δεσμεύσει τις τράπεζες με νόμο σε σχέση με τον τρόπο χρησιμοποίησης των κεφαλαίων που θα προκύψουν από τα χρεόγραφα.

Σύμφωνα με τον Βρετανό Υπουργό Οικονομικών, η χώρα του οποίου δαπάνησε αρκετά δισεκατομμύρια στερλίνες για τη διάσωση και την ενίσχυση των τραπεζών, υπάρχει μια τραπεζική ελίτ 5.000 ατόμων παγκοσμίως που υπερχρεώνει την πελατεία της σε επίπεδο τόσο  προμηθειών όσο και «spread», με στόχο τα υπερκέρδη και τα παχυλά μπόνους. Κατέληξε διερωτώμενος πως γίνεται να το ανέχονται αυτό οι πελάτες.

Η Κύπρος, όπως και κάθε άλλη χώρα, αποτελεί μικρογραφία του παγκόσμιου οικονομικού γίγνεσθαι. Αυτά που υποστήριξε ο κ. Paul Myners ισχύουν κατ’ αναλογία και στη χώρα μας. Η λύση στο πρόβλημα των υψηλών επιτοκίων θα δοθεί μόλις απαντηθεί το ερώτημα που τόσο εύστοχα έθεσε ο Βρετανός υπουργός. 

Αρχικά δημοσιευμένο 01/11/2009

Ετικέτες: υπερχρεώσεις, υπερδανεισμός, δανειστικά επιτόκια